Pikir • 04 Qańtar, 2024

Zań men tártipke basymdyq

150 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda qoǵamdaǵy irgeli suraqtarǵa baıypty, salıqaly jaýap berilgen. Ishki, syrtqy saıasat, ekonomıkalyq ósim, adam kapıtalyn damytý, ıdeologııa salasy, Qańtar oqıǵasy, qosarlanǵan bılik, otbasylyq zorlyq-zombylyqpen kúres, petısııa zańy, kadrlyq saıasat máseleleri qozǵalypty. Ár taqyrypty tarqatýǵa jáne keńirek keshendi túrde qarastyrýǵa bolady dep oılaımyn.

Zań men tártipke basymdyq

Memleket basshysy bıylǵy Ulttyq quryltaı kóktemde óte­tinin aıtty. Ideologııa sala­syndaǵy kóptegen máseleniń sheshimin talqylaıtyn Ulttyq quryltaı búginde syndarly dıalog platformasyna aınal­ǵan­dyǵy qýantady.

Prezıdent turmystyq zor­lyq-zom­bylyqqa qatysty jaza­ny qatańdatýdy qoldaıty­nyn aıtty. Byltyr otbasyn­daǵy turmystyq quqyq buzý­shy­lyqpen kúres tásilderi jetil­dirildi, mundaı qylmystar úshin ákimshilik jáne qylmys­tyq jaýapkershilik edáýir kúsheıtildi.

Otbasylyq zorlyq-zomby­lyq­qa qatysty qylmystardyń aldyn alý úshin naqty sharalar qolǵa alyndy. Áıelder men balalarǵa jasalǵan zor­lyq-zombylyqqa qatysty qyl­mystardy tergeýmen endi áıel tergeýshiler aınalysady. Ishki ister organdarynda áıelderdi zorlyq-zombylyqtan qorǵaýmen shuǵyldanatyn mamandardyń shtaty qalpyna keltirilip, olardyń quzyreti kúsheıtildi. Endi qoǵamda ozbyrlyq pen zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrin aıyptaıtyn quqyqtyq sana-sezim qalyptastyrý kerek.

Memleket basshysy elimizde «zań men tártip» qaǵıdatynyń ornyǵa túskenin qalaıtynyn aıtty. Sondaı-aq qoǵam normalar men erejelerdiń jáne jalpy adamzatqa ortaq qundy­lyq­tardyń aıaqasty bolýyn qatań aıyptap, onymen birlese kúresýi kerek ekenin aıtty.

О́zderińizge belgili, Máji­lis­tiń depýtattary Memle­ket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa Jol­daýyn júzege asyrý aıasynda turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy kúrestiń jańa ári tıimdi sharalaryn qaras­tyratyn zań  jobasyn ázirle­gen bolatyn. Qujatta otbasy jaǵ­daıynda uryp-soǵý nemese bas­qa da zorlyq-zombylyq áreket­teri úshin qylmystyq jaýap­ker­shilikti engizý kózdelgen.

Sondaı-aq áıelderdiń den­saýlyǵyna jeńil zııan kel­tirilse de qylmystyq jaýapkershilikke tartylady. Otbasylyq zorlyq-zombylyq oryn alǵan jaǵdaıda agressordy úıden  shyǵarý qarastyrylǵan. Qazir kerisinshe jábirlenýshi áıel men bala úıden ketedi. Harassment úshin jaýapkershilikke tartylady. Pedofılııa úshin ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý, basqa balamaly jaza qabyldamaý kózdelgen. Buǵan deıin pedofılııa úshin sottalyp, keıin bostan­dyqqa shyqqandarǵa sottylyǵy joıylǵanyna qaramastan ómir boıyna ákimshilik qadaǵalaýdy engizý usynylady. Olar qu­qyq qorǵaý organdarynyń baqy­laýynda bolýy shart.

Májilis zań shyǵarýshy organ retinde turmystyq zor­lyq-zom­by­lyqqa qarsy kúres­te zańna­ma­ny jetildirýde aza­mat­tyq qoǵam ókilderimen bir­lese otyryp, Prezıdenttiń tap­syr­­malaryn oryndaýda tıimdi ju­­mystar jasaýǵa ázir. Degen­men, qa­byldanǵan zań normala­ryn oryndatýdy qoǵam bolyp kúsheı­týimiz de qajet. Zań men tártip qa­ǵı­­daty Qazaqstan qoǵamy­nyń  ıdeo­­lo­gııalyq jáne saıası temirqa­zy­ǵyna aınalýǵa tıis dep oılaımyn.

Turmystyq zorlyq-zomby­lyq máselesin sheshý qoǵamnyń barlyq deńgeıinde birlesken kúsh-jigerdi qajet etedi. Basty mindetimiz – kúshti zańdar qabyl­daý, zardap shekkenderge qoldaý kór­setý úshin jaǵdaı jasaý jáne eń negizgisi, otbasylyq zor­­lyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine múldem tózbeýshilik usta­­nymyn qalyptastyrýda qo­ǵammen jumys isteý.

 

Juldyz SÚLEIMENOVA,

Májilis depýtaty