Kindigimdi Sábıra Maıqanova kesti
– Quralaı Haleketqyzy, áńgimemizdiń álqıssasyn jaryq dúnıe esigin ashqan jarqyn sátińizden bastaıyqshy. Bilýimizshe, teatrda, spektakl ústinde ómirge kelgen ekensiz. Al kindigińizdi sahna sańlaǵy Sábıra Maıqanova kesipti desedi...
– Ol ras. О́ziń biletindeı, men Semeı óńirinde týyp-óstim ǵoı. Ákem de, anam da – óner adamy. Ákem ómir boıy sol Semeı teatrynyń akteri bolyp qyzmet etken. Úsh soǵysqa qatysypty. Allanyń peshenesine jazǵan jaryǵy, dám-tuzy taýsylmasa kerek, qandy maıdan ortasynan aman kelip, teatrdaǵy jumysyn jalǵastyrypty. Sol kezde men ómirge kelippin. Anam da ónerden alys emes, bıshi de, ártis te bolǵan adam. О́kinishke qaraı, ómirden erte ótip ketti. Ananyń súti, ákeniń quty arqyly boıyna óner darypty deıtinniń bireýi men bolsam kerek, tipti ómirge keletin oryn retinde de perzenthanany emes, teatrdy tańdaǵan ekenmin. Ol kezde teatrlar aılap gastroldik saparlarǵa shyǵyp, eldiń túkpir-túkpirin, aýyldy jerlerdiń barlyǵyn aralaıtyn edi ǵoı. 1945 jyldyń jazynda Sábıra Maıqanova, Shahan Mýsın bastaǵan ákemteatrdyń beldi akterleri Semeıge gastroldik saparmen kelip, qoıylym qoıady. Anamnyń ol kezde aıy-kúni jetip otyrsa kerek. Biraq «Almatydan teatr kelipti» degendi estigende qaıtip úıde tynysh otyrsyn, spektakl tamashalaýǵa teatrǵa keledi. Qyzyq bolǵanda qoıylym ústinde tolǵaǵy qysyp, anamdy jabylyp júrip sahnanyń artqy jaǵyna ákeledi. Sóıtip, shilińgir shildeniń 4-i kúni spektakl ústinde teatrdyń grım bólmesinde ińgálap men ómirge kelippin. Kindigimdi qazaq sahnasynyń anasy atanǵan alyp aktrısa, ańyz tulǵa Sábıra Maıqanova kesken eken sonda. Keıin es bile kele anamnan: «Sonda meni qalaı bosandyńyz? Aıqaılap qoıylym kórýge kelgen kórermenge kedergi keltirgen joqsyz ba?» dep surasam: «O ne degeniń, qyzym? Aıqaı túgili qatty demalýdyń ózine qoryqtym» dep jaýap berdi. Kórdińiz be, ne degen jankeshtilik?! Men sonda anamnyń, jalpy sol kezdiń adamdarynyń ónerge degen sheksiz mahabbatyna, kórermenine degen rııasyz qurmetine áli kúnge deıin tańǵalamyn. Janymen súıgen kásibin janynan artyq qoıǵan naǵyz óner adamdary ǵoı ol kisiler. Sol kezde qandaı spektakl júrip jatqanyn ákemnen suramappyn. Soǵan áli ókinemin. Biraq qoıylymdaǵy keıipkerlerdiń biriniń esimi Quralaı bolsa kerek. Sonyń qurmetine Quralaı atandym dep oılaımyn.
– Teatrda týyp, teatrda ósken kishkentaı Quralaıdyń ónerden ózge oıynyń bolmaýy da zańdy shyǵar...
– «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilersiń» dep qazaq beker aıtpasa kerek. Meniń de es bilgeli tanyǵanym, kórgenim teatr bolǵan soń, ónerde ózgege kóńil qoımadym. Jalǵyz-aq armanym boldy, ol – aktrısa bolý. Sol armannyń jeteginde Semeıden Almatyǵa kelip, Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııanyń teatr bólimine, professor, KSRO halyq ártisi A. Toqpanovtyń sheberhanasyna oqýǵa túsip, ony 1967 jyly bitirip shyqtym. Ol kezde turmysqa shyǵyp ta úlgergen edim. Tuńǵyshym Toǵjanǵa júkti boldym. Dıplomymdy alyp balalar men jasóspirimder teatryna kelip edim, júktiligime baılanysty meni jumysqa qabyldamady. Sodan amalsyz qýyrshaq teatryna taban tiredim. Baǵyma oraı bul jaqta qazaqtildi bólim ashylyp, soǵan maman tapshy eken, meni quraq ushyp, qushaq jaıa qarsy aldy. Mine, osy sátten bastap meniń ómirim de, ómirlik muratym da túbegeıli ózgerdi. Tórt jyldaı qyzmet etken soń ujym biliktiligimdi arttyryp, tájirıbe jınap qaıtý úshin Máskeýge oqýǵa jiberdi. Tańdaý jasaý qıyn bolsa da, bilimnen bas tartpadym. Esesine Máskeý qalasynda qýyrshaq óneriniń bilgiri, KSRO halyq ártisi, Reseıdegi qýyrshaq óneriniń negizin qalaǵan maman, bilikti pedagog Sergeı Vladımırovıch Obrazsovtyń sheberhanasynda tárbıelenip, mol tájirıbe jınadym. Ol kisiden óte kóp bilim aldym, qýyrshaqtyń qyzyǵy men qyr-syryna qanyqtym. Sergeı Vladımırovıch aqsúıek bolmysty adam, bilikti pedagog, naǵyz óz isiniń mamany bolatyn. Meniń qýyrshaqqa degen máńgilik mahabbatymnyń oıanýyna yqpal etip, sebepker bolǵan birden-bir adam sol kisi. Jalpy, meniń ustazdan jolym bolǵan desem, maqtanǵandyǵym emes. Asqar Toqpanovtaı taý tulǵanyń dáristerinen túıgen danalyq Obrazsovtyń sheberhanasynda shyńdaldy. Qos ustazymnan alǵan bilimdi áli kúnge deıin azyq etip kelemin.
– Sózińizdiń arasynda «Máskeý maǵan tańdaý jasatty» dep qaldyńyz... Ol qandaı táýekel edi?
– Ártis bolý qandaı úlken jaýapkershilik bolsa, áıel adam úshin onyń salmaǵy birneshe ese aýyr. Ásirese otbasyly bolsań, kóp nárseni qurban etýge týra keledi. «Myńdy birge satam ba, álde myńdy birdiń jolynda qurban etem be?» degen san oı men mindet sharpysqan tyǵyryqtan shyǵýdyń túbi báribir táýekel bolary anyq. Meniń de aldymda sondaı úlken tańdaý turdy. Stýdent kezimde turmys qurdym. Ol kezde eki qyzym ómirge kelgen bolatyn. Amal joq, bala-shaǵamdy, joldasymdy tastap, alys saparǵa attandym. Sebebi armanymnan bas tarta almadym. Oqýǵa degen qushtarlyq, mamandyqqa degen mahabbat túbi maǵan báribir tynym tapqyzbasyn bildim óıtkeni. Alaıda otbasy, jaqyndarymnan aılap alysta bolý ońaı bolmady. Ásirese er adam úshin bul úlken synaq eken. Joldasym da óner adamy bolatyn. Aradaǵy uzaq jol men qashyqtyqqa tótep bere almady. Osylaısha, jol ortasynda óz jónimizdi tabýǵa týra keldi.
Balany aldaı almaısyń...
– Alpys jyl boıy jansyz qýyrshaqtarǵa jan bitirip, san túrli beınede sóıletken qaıratker Quralaıdy qýyrshaqqa eń alǵash ǵashyq etken qandaı kúsh?
– Bizdiń kezimizde qýyrshaq kóp bolǵan joq qoı. Bar bolǵan kúnniń ózinde ony satyp alyp beretin aqsha qaıdan bolsyn? Ártis adamdar onsha baı emes degendeı. Biraq esesine, bizdiń úıde kúnde keshkisin mańaıyna úıdegi bar balany jınap alyp, ertegi oqyp beretin ájemiz boldy. Sol kisi bizdi qııaldaýǵa, ertegige senýge úıretti. Ájemniń taǵy bir keremet qasıeti – bizge arnap shúberekten basyn býyp, qolyn tigip, kózin kómirmen boıap qýyrshaq jasap beretin. Sol qýyrshaqtan qyzyq, sol qýyrshaqtan ystyq oıynshyqty ómirimde kórmeppin. Meniń qýyrshaqqa degen mahabbatymnyń bastaýynda bálkim osyndaı bir jyp-jyly estelikter jatqan shyǵar dep oılaımyn.
– Teatr óneriniń ishinde qýyrshaq óneri eń qıyny sanalady. Sebebi senimine selkeý túsirgendi bala tanymy keshirmeıdi. Mundaı olqylyqtar jiberilmeýi úshin jas mamandardy qalaı tárbıeleý kerek?
– Iá, shynymen de qýyrshaq óneri – óte qıyn, kúrdeli óner. Bul – bir. Ekinshiden qýyrshaqty sezine bilý kerek. Saýsaq pen júrek birge soqpasa, qýyrshaqtyń plastıkasy men akterdiń ishki plastıkasy birge júrmese, onda shynaıy beıne de týmaıdy. Al qýyrshaqty olaı sezinip oınatý ár adamnyń qolynan kelmeıdi. Qýyrshaq teatrynyń ártisinde Alladan berilgen aıryqsha bir daryn bolady. Sol qasıet daryǵan akterdiń kórermen úshin teńdesi joq. Balanyń senimi týraly óte durys aıttyńyz. Olardy aldaý óte qıyn. Sondyqtan da qolymyzdaǵy qýyrshaqqa bar senim men sezimimizdi salamyz. Sebebi qýyrshaq sahnaǵa shyǵyp jaı ǵana júrip, jaı ǵana qımyldaı salmaıdy. Onyń árbir áreketinde ómir bar. Al ony shynaıy jetkizip, kórermenin sendire bilý naǵyz ártistiń ǵana qolynan keledi. Eń bastysy, qýyrshaqqa oınatyp júrgen akterdiń ózi senýi kerek. Sonda oǵan bala da rııasyz ılanatyn bolady. Qýyrshaqtyń qudireti sonda.
Qýyrshaq teatrynda ǵımarat joq
– Al búgingi qýyrshaq teatrlarynyń qandaı problemasy bar?
Aıta berse, qýyrshaq teatrynda másele kóp qoı. Sonyń eń áýelgisi – qýyrshaqtyń ózi. Qazirgi tańda elimizde qýyrshaq jasaıtyn mamandar óte tapshy, tipti joq dese de bolady. Buǵan deıin bolǵan mamandardyń kóbi ómirden ótip ketti. Kózi tirileriniń ózi biraz jasqa kelip qaldy. Al jas mamandar, ókinishke qaraı, bizdegi joǵary oqý oryndarynda daıarlanbaıdy. Sebebi olardy oqytatyn ustaz joq. Sondyqtan da amal joq, qýyrshaqtardy shetelden tapsyrys berip aldyrýǵa májbúrmiz. Onyń mashaqaty shashetekten ekenin ózińiz de topshylap otyrǵan bolarsyz. Jalpy, bizde qýyrshaq teatrlaryna degen kózqaras durys emes qoı. Balalardyń teatry dep bıliktegiler mensinbeı qaraıdy. Al onyń bolashaqtyń irgetasy ekendigin eshkim sezingisi, uǵynǵysy kelmeıdi. Qazaq «El bolamyn deseń, besigińdi túze» dep beker aıtty deısiń be? Osy jaǵynan kelgende qýyrshaq teatrlarynyń qazirgi jaǵdaıy kóńil kónshitpeıdi. Jalaqy máselesi men ártisterdiń turǵyn úı jaǵdaıynan bastap, qarapaıym ǵana teatr ǵımaratyna deıin qamqorlyqqa zárý. Basqany aıtpaǵanda, bas qalamyz – Astananyń tórinde turǵan qýyrshaq teatrynyń ǵımaratynyń jaǵdaıy jylarman kúıde. Arnaıy teatr bolyp salynbaǵannan keıin kún saıyn túrli qaıshylyqtarmen betpe-bet kelip jatamyz. Áý basta turǵyn úı kesheni retinde boı túzegen ǵımarattyń birinshi qabatyn jaılaǵan biz úshin joǵary qabatta turatyn turǵyndardyń qas-qabaǵyna qarap, jaltaqtap júrip óner týdyrý óte qıyn. Spektakl bastalǵan sátte elektr kerneýiniń shekten tys kóbeıýinen joǵarǵy qabattaǵy páterlerdiń jaryǵy óship qalady. Al keshki saǵat toǵyzdan keıin qatty mýzyka qoıyp daıyndyq jasaý tipti múmkin emes. Turǵyndardyń jaǵdaıyna qaraı jaltaqtap júrgennen keıin, sapaly óner týdyrý máselesin qozǵaýdyń ózi qısynsyz sııaqty. Sonda da áýpirimdep júrip kishkentaı kórermenderimizdiń rýhanı suranysyna jaýap berýge barynsha tyrysyp júrmiz. Munyń barlyǵy qýyrshaq teatryna degen kózqarastyń durys emestiginen. Alysqa barmaı-aq, kórshiles elderdiń qýyrshaq teatrlaryna kirseńiz, kóńilińiz kóterilip, shabyttanyp shyǵasyz. Osyndaı kóńil kúı kishkentaı kórermenderimizden buryn, ásirese ártisterimizge de asa qajet ekeni anyq. Saltanatymen talaıdy tamsandyrǵan astanamyzdyń tórinen baldyrǵandarymyzǵa arnalǵan eńseli qýyrshaq teatry boı kóterse, bas qalamyzdyń sánine qalaı jarasar edi?!.
– Qazirgi aqparattyq tehnologııanyń qaryshtap turǵan zamanynda balany qýyrshaq teatrymen tańǵaldyrý múmkin be? Qýyrshaq teatryna baldyrǵandardyń kelý belsendiligi qalaı?
– Qýyrshaq degen sıqyrly álem ǵoı. Qansha jerden aqparattyq tehnologııa qaryshtap damyp, zaman jahandanǵanymen bala tanym báribir qýyrshaqpen oınap, syrlasýyn toqtatpaıdy. Sol sııaqty qýyrshaq teatrynan da bala tehnıka qozǵaı almaıtyn, tek sezim ǵana selt etkizip, qııal ǵana qııanǵa samǵatatyn shynaıy emosııalarǵa jolyǵady. Áıtse de bir baıqaǵanym, qazir zaman solaı ma eken, ata-analardyń balasyn teatrǵa ákelýge ýaqyttary bola bermeıdi. Kúni boıy jumysta, keshke turmystyń mashaqatymen áýre. Sol qarbalas balanyń rýhanı suranystaryna álbette salqynyn tıgizbeı qoımasy anyq. Balany bolashaǵymyz dep qarasaq, onyń búgingi sábı suranystarymen de júıeli jumys istep, sezimderin barynsha baıytýǵa, ómir týraly túsinigin keńeıtýge kúsh salý kerek. Eger balańyz úsh jasynda bireýge jany ashyp, meıirimniń ne ekenin sezinbese, onda onyń erteńinen de izgilikti is kútpeı-aq qoıyńyz. Sebebi bala kórgenin, kórip túısingenin boıyna sińiredi. Al ol sezim izgilik pen meıirimnen, qamqorlyqtan quralsa, demek bolashaǵymyz da baıandy degen sóz. Sondaı emosııanyń barlyǵyn bala qýyrshaq teatry arqyly tanyp, talǵaıdy. Tanym kókjıegin keńeıtedi. Kóp ata-ana, ásirese qazaq ata-analar osy jaǵyna salǵyrt qaraıdy. Jaı ǵana salystyryp qaraıtyn bolsaq, orystildi aýdıtorııa 100 oryndyq zaldy lyq toltyrsa, qazaqsha qoıylymda jarty zal tolsa, soǵan qýanamyz. Bul neni bildiredi? Ata-analardyń áli de teatrdyń qundylyǵyn tolyqtaı tanymaı kele jatqandyǵyn ańǵartady. Búgingi qýyrshaq teatryna baratyn bala – erteńgi drama men opera jáne balet teatrlarynyń kórermeni, demek zaıyrly memlekettiń zııaly qaýymyn quraıtynyn esten shyǵarmaýymyz kerek. Sebebi bala – bizdiń bolashaǵymyz. Al bolashaǵymyzǵa nemquraıly qaraý – ult aldyndaǵy úlken qylmys.
Dramatýrgter teatrǵa kelmeıdi
– Teatrdyń tiregi – dramatýrgııa desek, qýyrshaq teatryna arnap pesa jazatyn avtorlar bar ma? Jalpy, bala taqyrybyna boılap júrgen dramatýrgterdiń izdenisi kóńilińizden shyǵa ma?
– Bala taqyryby – móldir álem. Olardy tańǵaldyrý qandaı ońaı bolsa, ılandyrý sondaı qıyn. Sondyqtan balamen baılanysty dúnıeniń barlyǵy shynaıy bolǵany jaqsy. Al sábı psıhologııasynan, qýyrshaq tabıǵatynan habary joq avtor álbette bala men qýyrshaq arasynda altyn kópir bola almasy anyq. Bilesiz be, meni tańǵaldyratyny – Astanada qýyrshaq teatry ashylǵan 2007 jyldan beri qoıylymdarymyzǵa birde-bir qazaqtyń aqyn nemese jazýshysy kelgenin kórmeppin. Kelse tek «Myna bir pesam bar edi, qoıýǵa bola ma?» dep kelýi múmkin, biraq keıin ol pesanyń jaǵdaıy qalaı ekenin bilip ári qaraı qunttap jatqany da neken-saıaq. Bizdiń jastaý kezimizde jaǵdaı múldem basqa bolatyn. Aqyn-jazýshylar, tipti kompozıtorlarǵa deıin qýyrshaq teatrynan shyqpaıtyn. Sáken Júnisov, Orazbek Bodyqov, Ospanhan Áýbákirov, Latıf Hamıdı, Nurǵısa Tilendıev, Abdolla Qarsaqbaev syndy aǵalarymyzdy qýyrshaq teatrynan jıi kóretinbiz. Jaı ǵana kelip qoımaı, balalarǵa arnap pesa jazyp, qoıylymdarymyzǵa laıyqtap mýzyka da shyǵaratyn. Sonyń biri – Ospanhan Áýbákirovtiń «Aldar kóse» qoıylymy. Spektakldiń kompozıtory Nurǵısa Tilendıev aǵamyz boldy. Áli esimde «Aldar kóse» qoıylatyn kúni qos avtordyń qasyna rejısser Abdolla Qarsaqbaev aǵamyz qosylyp, zaldyń sońǵy qatarynda otyryp qoıylym tamashalaıtyn. Balamen bala bolyp, solarmen birge qosyla ishek-silesi qatqansha kúlip otyrǵan aǵalarymyzdyń aıaýly beınesi áli kúnge deıin kóz aldymda. Balanyń ortasynda júrip jazǵan shyǵarmanyń báribir bási bólek bolady. Al bizdegi úlken problema – dramatýrgter teatrǵa jolamaıdy, alystan otyryp jaza salǵysy keledi. Sonyń saldarynan qýyrshaq pen kórermen arasynda baılanys ornata almaıdy. Kezinde bas qalamyzdyń tórinde Qýyrshaq teatryn ashatyn bolyp, jańa teatrdyń shymyldyǵyn erekshe bir ulttyq qoıylymmen túrgimiz keldi. Senesiz be, soǵan laıyqty pesa taba almaı, «Qyz Jibek» jyrynyń balalarǵa arnalǵan sahnalyq nusqasyn ózim jazyp shyǵýǵa týra keldi. Muny talantym tasyǵannan jazdy deısiz be? Qýyrshaq tabıǵatyn túsinip, bala tilimen áserli sóılete alatyn avtor taba almaǵan soń, amalsyz osyndaı qadamǵa bardyq. Sebebi qýyrshaqtyń tabıǵaty basqa. Ol kópsózdilikti kótermeıdi, plastıka men mımıkaǵa basymdyq berilse ajary ashylyp, qulpyra túsedi. Osy syndy bul salanyń óziniń talaptary bar. Máselen, birneshe jyl buryn jazýshy, dramatýrg Roza Muqanovanyń «Máńgilik bala beıne» shyǵarmasyn qýyrshaq teatrynda qoıdyq. Avtordy premeraǵa shaqyrýyn shaqyrsaq ta, ol kisi qalaı qabyldar eken dep qatty ýaıymdadyq. «Osyndaı qasiretti taqyrypty qýyrshaqqa oınatyp, mazaq etkenderiń be?» dep renjise qaıtemiz dep qobaljyǵanymdy da jasyrmaımyn. Qoıylym sońyna qaraı avtorǵa qarasam, Roza hanym kóziniń jasyn súrtip otyr eken. Qýanyp kettim, tipti kózimnen jas ta shyǵyp ketti. Spektaklden keıin: «Myna spektakl talaı jerde qoıylyp júr ǵoı. Kınosy da shyqty. Adam jylata almaǵan janymdy myna kishkentaı aq qýyrshaq jylatty-aý...» dedi. Budan artyq qandaı baǵa kerek? Mine – qýyrshaqtyń qudireti!
– Osydan 17 jyl buryn elorda tórinde shymyldyǵy túrilgen memlekettik qýyrshaq teatrynyń negizin qalaýǵa atsalystyńyz. Aıaǵyn apyl-tapyl basqan jas teatrdy baǵbandaı baptap, anasyndaı aıaladyńyz desek te bolady. Teatrdyń búgingi jaı-kúıi qalaı? Qandaı jańalyqtary bar?
– Iá, bul teatr shynymen meniń tól balam sekildi. О́mirge kelgeninen beri ózim baptap kele jatyrmyn ǵoı. Men úshin búginde odan asqan ystyq meken joq. Repertýarynan bastap, teatrdyń jaǵdaıy, ártisterimniń jaı-kúıi, bári-bári alańdatady. О́ıtkeni balaǵa qyzmet etip jatqannan keıin qoıylymdarymyzdyń barlyǵy sábı sanasyna sáýle shashýǵa, meıirim men mahabbatqa tárbıeleýge baǵyttalsa deımiz. Solardyń janyn izgilendirgim keledi. Qýyrshaq teatrynyń búgingi kórermeni – elimizdiń erteńi ekendigin qazirden bastap eskerip, sol maqsat jolynda ter tógýimiz kerek. О́kinishke qaraı, qazirgi ata-analardyń kópshiligi balamnyń qarnyn toıǵyzyp, kıimin bútindesem, aǵylshyn tilin oqytyp, qalaýyn alyp bersem boldy, tárbıe máselesi sonymen támam dep oılaıtyn bolýy kerek. Al balanyń jan áleminiń jetilýi, olardy rýhanı kemeldendirýge kóp mán berile bermeıdi. Al ómirinde qýyrshaq teatryna bir kelip qoıylym kórip, qııaldap kórmegen, keıipkerlerdiń kóńil kúıine alańdap, túrli sezimderdi bastan keship kórmegen balanyń erteń eren isterdiń basynda júretindigine senim az. О́ıtkeni balanyń materıaldyq suranysymen qatar rýhanı qajettilikterine de mán berý asa mańyzdy ári jaýapty dúnıelerdiń biri. Sondyqtan da men ár qazaq balasynyń kemeldik bıigine jetýin qalaımyn. Qýyrshaq bala qııalyn asqaqtatady. Osyny umytpasaq eken. Mine, teatrymyzdyń ashylǵanyna bıyl 17 jyl bolady eken, osy ýaqyt aralyǵynda maqsatymyzdan bir sát te aýytqyǵan emespiz. Tek endi aldaǵy ýaqytta qýyrshaq teatryna arnalǵan ǵımarat máselesi oń sheshimin tapsa, buǵan deıin tehnıkalyq jaǵdaı jar bermeı kele jatqan kóptegen oı-maqsat, armandarymyzdy júzege asyramyz ǵoı dep senemin. Shúkir, jyl saıyn ártisterimizdiń qatary jas akterlermen tolyǵyp, bir qaýym elge aınalyp kelemiz. Ár tórt jyl saıyn Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde meniń sheberhanamnan tárbıelenip shyǵyp jatqan ártister qatarymyzǵa qosylyp, elimizdegi qýyrshaq ónerin órkendetýge atsalysyp júr. Jyl saıyn ótetin halyqaralyq «Quralaı» festıvali de qýyrshaq óneriniń tek el aýmaǵymen shektelmeı, alys-jaqyn shetel ónerimen bite qaınasýǵa mol múmkindik syılaýda. Alla ǵumyr berse aldaǵy ýaqytta da kórermenderimizdi jaqsy, taǵylymy mol qoıylymdarymyzben qýanta beremiz ǵoı dep oılaımyn.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»