О́ner • 08 Sáýir, 2024

Elmar BО́RIBAEV: Shynaıy ónerde shekara joq

160 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Áıgili mýzykalyq áýlettiń iz­basary Elmar Bóribaev – jo­ǵary kásibıligi men sheberligin pash etip kele jatqan daryndy dırıjer. Sońǵy jyldyń ózinde ol Irjı Kılıannyń «Kishi ólim» biregeı baletiniń, Sezar Kıýı­diń «Etik kıgen mysyq» operasy­nyń qoıýshy dırıjeri atanyp, Gaetano Donısettıdiń «Don Paskýale» operasynda dırıjer­lik debıýtin júzege asyrdy. Ol «Shopenıana», «Sheherazada», «Sılfıda» spektaklderine ǵana emes, sonymen qatar gala-ope­ralar men gala-baletterge de dırıjerlik etedi. Al bul – kópshilik biletindeı, aıryqsha yjdahattylyq pen aýqymdy materıaldy zertteýdi talap etetin asa kúrdeli mindet. Endi mine, 13-14 sáýir kúnderi jas maestro L.Mınkýstyń «Don Kıhot» baletimen dırıjer tuǵyryna kóteriledi. Atalǵan spektakldegi Elmar eńbegi – onyń debıýti. Mahabbat pen erlik týraly aıtýly klassıkalyq hıkaıa jas maestronyń jetekshiligimen jańa boıaýlarǵa ıe bolmaq. Operanyń qyr-syryn dırıjerdiń ózinen suraǵan edik.

Elmar BО́RIBAEV: Shynaıy ónerde shekara joq

– Debıýtke qalaı daıyndal­dyńyz jáne balettiń mýzykalyq bóliginiń qandaı aspektileri sizge erekshe qyzyqty boldy?

– «Don Kıhot» – álemdik balet repertýarynyń klassıkasy, bul spektakldiń paıda bolǵanyna júz jyldan asty. L.Mınkýs – ataqty kompozıtor, dırıjer, daryndy ustaz, keremet skrıpkashy. Onyń ishekti aspaptar tobyna jarqyn kúıler shyǵarýy sondyqtan bolar. Munymen qosa, ol osy balet mýzyka­synda oıyp turyp oryn aldy. Kompozıtordyń bıge arnalǵan mýzykany óte kelisti jazǵanyn aıta ketýimiz kerek. Tańǵajaıyp mýzy­ka óziniń kórkemdigimen, jaı­dar­lylyǵymen erekshelenedi, son­dyq­tan týyndynyń kóńil kúıine tolyq ený úshin men orkestrdiń bar­lyq aspaptarynyń partııala­ryn meńgerýge aıryqsha kóńil ból­dim. Keıipkerlerdiń san alýan emo­sıonaldyq kúıleri men sıýjet­tiń dramalyq betburysyn mýzyka arqyly jetkizý múmkindigi meni erek­she qyzyqtyrdy.

– Mýzykalyq ınterpreta­sııa kórermenderdiń baletti qa­byl­daýy­na áser ete ala ma?

– Iá, árıne, kórermenderdiń opera nemese baletti qabyldaýyn­da mýzykalyq ınterpretasııa­nyń mańyzy zor. Ol qaıtalanbas atmosfera jasap ári aýdıtorııany qyzyqtyra otyryp, sıýjettiń emo­­sıonaldyq tereńdigin, drama­ly­­lyǵyn nemese ázil-syqaqtyǵyn aıshyqtaıdy. Jalpy, mýzykanyń ta­bıǵatyna eksperıment tán ǵoı. Shy­naıy ónerde shekara bolmaıdy.

– О́nerdi beıneli, úndesken hám úılesimdi birtutastyqqa jetkizý úshin bir ýaqytta horeograf, ártister jáne orkestr mýzykanttarymen áriptestikti qalaı júzege asyrasyz? Dırıjerlik basqarýdaǵy óz tájirıbeńizdi aıtyp berińizshi.

– Eger baletke dırıjerlik etý kerek bolsa, men árqashan horeo­grafııalyq mátinniń qyr-syrymen tanysyp, túsinip, tipti ony jattap alý úshin aldymen balet klasyna baramyn. Sondaı-aq solısterdiń qar­qynyn, shyǵarmashylyq áleýe­tin sezinýim úshin mindetti túrde bas­ty partııalardy kimderdiń oryndaıtynyn bilýim kerek, bul jalpy sahnalardaǵy kordebalettiń ju­mysyna da qatysty. Ári qa­raı ju­mys barysynda qoıýshy horeo­graftyń kimge basymdyq bergeni túsinikti bola bastaıdy. Sodan keıin ǵana orkestr ártisteriniń daıyn­dyǵyna kirise alamyn. Bul jerde men ózimniń ınterpretasııamdy mýzykalyq jaǵynan tııanaqty etý úshin ǵana tyryspaımyn, sonymen qatar barlyq erekshelikterdi túsine otyryp, ony daıyndyqta kóp ýaqytymdy birge ótkizgen balet ártis­teri úshin túsinikti etkim keledi. Sondyqtan bul – ortaq eńbekti, turaqty baılanysty, ózara áreket pen oı-pikir bólisýdi talap etetin kóp satyly úrdis. Biryńǵaı úılesimdi óner kórsetý úshin barlyǵyn árbir oryndaýshy ózin jalpy mýzyka­lyq jobanyń mańyzdy býyny retin­de sezinetindeı etip uıymdastyrý qajet dep oılaımyn.

– Aıtarlyqtaı az ýaqyttyń ishinde-aq siz «Astana operada» úlken jumys atqardyńyz. Osy kezeń ishinde eń kóp este qalǵan jarqyn, jemisti sáttermen bóli­sińizshi...

– «Astana operadaǵy» árbir ja­ńa spektaklim – dırıjer retin­de men úshin zor tájirıbe, oǵan úl­ken jaýapkershilikpen qaraımyn. Sondaı-aq men kásibı turǵyda je­tilip jatqanymdy túsinemin, kún sa­ıyn dırıjerleýdiń manýaldy jáne kórkemdik tásilderi boıynsha jańa nárseni bilemin. Sondyqtan jańa jobalardy alǵa qadam basýǵa tal­py­nys retinde qabyldaımyn. «Astana opera» meniń stýdent kezimdegi bir armanymdy oryndady desem bola­dy, munda N.A.Rımskıı-Korsakov­tyń mýzykasyna «Sheherazada» baletin­de dırıjerlik debıýtim ótti. Shy­nym­dy aıtsam, bul sımfonııalyq sıýıta emes, balet bolady dep oılaǵan joq edim. Aıtýly shyǵarmaǵa S.Rah­manınovtyń «Sımfonııalyq bıle­rimen» birdeı dırıjerlik etýdi ar­man­dadym. Alda baǵyndyrar beles­t­erim, iske asyrǵym keletin joba­larym óte kóp. Sondyqtan qymbat­ty kórermenderimizge qýanysh pen ­shabyt syılaý úshin tynbaı eńbek etýdi, áriptesterimnen tájirıbe alýdy jal­ǵastyra beremin. Jaqynda patsha kóńildi kórermenderimizdi «Don Kıhot» spektaklinde kútemiz.

– Áńgimeńizge rahmet.

 

Áńgimelesken –

Nazerke JUMABAI,

«Egemen Qazaqstan» 

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38