Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Oıyl, Jem, Jaıyq ózeninen saı-jyra men kanaldarǵa aqqan mol sýdan aýyl sharýashylyǵy qurylymdary shyǵynǵa batqany belgili. Ras, ázirge shyǵynnyń naqty kólemi aıtylǵan joq. Eseptelip jatqan shyǵar. Degenmen oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy bólimniń basshysy mindetin atqarýshy Azat Qapanovtyń aıtýynsha, Atyraý qalasy men 4 aýdanda tirkelgen sharýa qojalyqtary zardap shekkeni anyqtalyp otyr. Qazir sý tasqynynan zardap shekken aýdandarda shyǵynǵa batqan sharýa qojalyqtaryna ótemaqy tóleý jónindegi komıssııa qurylyp jatyr.
«Bıyl Atyraý oblysynda 10 825 gektar alqapqa egin egý josparlandy. Alaıda tasqyn sýdyń saldarynan egin egilgen 85 gektar alqap sý astynda qaldy. Kóktemgi dala jumysyn júrgizýge arnaıy daıyndalǵan alqaptyń 4 myń gektaryn sý basty. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń tasqyn sýdan zardap shekken óńirlerge ótemaqy tóleý jónindegi qaǵıdasyna sáıkes aýdandarda qurylǵan arnaıy komıssııalar sý tasqynynan zardap shekken aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń jetekshilerinen ótinish qabyldaýdy qolǵa aldy. Sharýashylyqtardyń shyǵyny óteledi», dedi A.Qapanov.
Onyń aıtýynsha, Atyraý qalasynyń aýmaǵynda sý tasqynynan alma baǵy, egistik alqaby bar sharýashylyqtar zardap shekken. Mundaı derekti Qyzylqoǵa, Jylyoı, Mahambet, Inder aýdandaryndaǵy sharýashylyqtarǵa qatysty aıtýǵa bolady. Qazir oblys aýmaǵynda 500 gektardan asa egin alqaby áli de sý basý qaýpi bar aýmaqta tur.
Jylyoı aýdanynyń kásipkerlik jáne aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Nurtas Qýatbaevtyń deregine qaraǵanda, Qulsary qalasyndaǵy tasqyn sýdan 876 mal men 532 qustyń ólgeni anyqtaldy. Osyǵan baılanysty atalǵan bólimge turǵyndar 101 ótinish beripti.
«Sý tasqyny kezinde ólgen maldyń arasynda 93 múıizdi iri qara, 697 qoı-eshki, 55 jylqy, 31 túıe jáne 532 qus bar. Sol sebepten 20 mamyrdan beri ıelerine ólgen mal úshin 123,8 mln teńge ótemaqy tólendi», deıdi N.Qýatbaev.
Aýdandaǵy Qosshaǵyl aýyldyq okrýginde tirkelgen «Qaraǵaı» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Aıtýar Myrzaǵalıevtiń 2 jylqysy tasqyn sýǵa batyp ketken. Onyń ótinishine sáıkes baǵalaý komıssııasynyń músheleri barlyq qujatqa zerdeleý júrgizgen. Keıin zalaldy baǵalaý qorytyndysyn usynǵan. Qojalyq jetekshisi eseptelgen qarjy kólemine kelisimin bergen soń, esepshotqa ótemaqy tústi.
Al Aıda Erkinǵalıeva jetekshilik etetin «Erkinǵalıeva» sharýa qojalyǵynan 2 sıyr men 4 qoshqar ólgen. Arnaıy komıssııanyń qorytyndysymen zalaldyń jalpy somasy 1,2 mln teńgeni qurap otyr. Sharýa qojalyǵy jetekshisiniń shyǵyny tolyǵymen óteldi.
О́ńir ortalyǵynan eń shalǵaıdaǵy Qyzylqoǵa aýdanynda da tórt túliktiń shyǵyny bar. Aýdandyq memlekettik quqyqtyq, jumyldyrý daıyndyǵy jáne tótenshe jumystar jónindegi bólimniń basshysy Azamat Qalenovtiń deregine qaraǵanda, munda Oıyl ózenindegi sý tasqynynan 271 mal ólgen. Bul aýdannyń turǵyndary 124 múıizdi iri qara, 80 jylqy, 66 qoı-eshki, 1 túıeden aıyrylyp otyr.
Sý tasqynynan zardap shekken turǵyndar ákimdikke 80-nen asa ótinish bergen. Onyń ishinde 60 ótinishte mal shyǵynyna, 27 ótinishte úıdiń búlingenine qatysty zalaldy óteý suralǵan. Osyǵan baılanysty 18 úıge baǵalaý jumysy júrgizilgen. Osy kezge deıin 28 adamǵa 100 aılyq eseptik kórsetkish mólsheri – 369 myń 200 teńgeden birjolǵy tólem berilgen.
Mahambet jáne Inder aýdanynda sharýalardyń shyǵyny áli tolyq eseptelip bolǵan joq. О́ıtkeni bul aýdandarda tasqyn sý tolastamaı tur. Degenmen aýdan ákimi Qaırat Nurlybaevtyń málimetine súıensek, 66 egin sharýashylyǵy alqaby men tórt túlik ósiretin 27 sharýa qojalyǵynyń zardap shekkeni anyqtalǵan. Onyń ishinde tasqyn sý basqan 1 óndiristik jylyjaı men balyq ósiretin zaýyttyń qurylysy, 1 jylyjaı, 1 eshki sútin óndiretin zaýyt, 4 demalys orny bar. Munda egin sharýashylyǵymen aınalysatyn 7, mal sharýashylyǵyna beıimdelgen 19 sharýa qojalyǵynyń jerin sý basý qaýpi áli de bar.
Máselen, Aqjaıyq aýyldyq okrýginde «Dastan» qojalyǵy 2002 jyldan beri tórt túlikti tólimen kóbeıtip, 125 gektarǵa 12 túrli kókónis, baqsha daqylyn ósiredi. Osy qojalyqtyń erte pisetin kókónis egilgen 7 gektar alqaby
12 mamyrdan beri sý astynda qalyp otyr. Bul, árıne, sharýa qojalyǵy úshin orasan shyǵyn ekeni daýsyz.
Inder aýdanynda da tasqyn sýdyń zardabyn tartyp otyrǵan sharýalar bar. Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Mámbetqalı Qusaıynovtyń dereginshe, sý tasqyny saldarynan 17 gektar ekpe shóp, 2 gektardaǵy jemis aǵashy, 6 mal sharýashylyǵymen aınalysatyn qojalyqtyń qystaq jáne qorajaılary zardap shekken.
Atyraý qalasy aýmaǵynda egin sharýashylyǵymen aınalysatyn 14 sharýa qojalyǵynyń 735,17 gektar alqaby sý astynda qalyp otyr. Bul egistik alqaptyń 14 gektaryna jońyshqa egilgen. Buǵan qosa sý astynda 1 myń túp jemis aǵashy, 2 070 túp ózge aǵash túri, 2 shaǵyn jylyjaı, kıiz úı, túrli qural-jabdyq, 25 orama pishen qalyp tur. Shahar mańymen aǵatyn Saryózek kanalynyń boıyndaǵy 4, Sokolok kanalynyń mańynda ornalasqan 5 sharýa qojalyǵynyń 1 590 gektar jaıylymdyq alqabyn tasqyn sý basqan.
Jergilikti ákimdik tarapynan Qaıyrshaqty aýyldyq okrýgindegi «Toılybaev», Almaly aýyldyq okrýginde «Yntymaq» sharýa qojalyǵyna tıesili aýmaqqa bóget soǵylǵan. О́ıtkeni eki sharýashylyq ta Jaıyq ózeniniń jaǵasynda ornalasqan. Al Sokolok kanalyna taıaý oryn tepken «Nurtaza» sharýa qojalyǵynyń 2 tehnıkasy, birneshe jylqy men túıesi sý basqan aýmaqtan shyǵarylǵan. Qazir qojalyq qaýipsiz aýmaqta 100 sıyryn ustap otyr. Sondaı-aq «Aqbulaq» sharýa qojalyǵynyń bordaqylaýǵa qoıylǵan malyn saqtap qalýǵa kómek kórsetilip otyr.
Atyraý oblysy
