Iá, sazsyrnaıdyń qońyr áýezi syzyla qulaqtan kirip, boıdy alyp, býyn-býynyńdy bosatady. Bul ǵajaıyp kúıdi adam birden sezinbeýi múmkin. Sazsyrnaıdyń terapııasyn tolyq sezý úshin názik-qońyr áýezdi birneshe mınýt tereń tynys alyp estý abzal. Sonda bóten bir keńistikke enip, qym-qýyt mynaý ómirden tym jyraq, typ-tynysh mekenge tap bolǵandaı kúı keshesiz. Boıdaǵy bar ýaıym, ashý, ókpe, jaman energııany alaqandaı sazsyrnaı soryp alǵandaı bosap qalasyz. Jan syryńdy estigen sazsyrnaı qyryq jamaý kóńilge jaılylyq syılaıdy.
Burynda qazaqtar bul aspapty ýildek dep, besiktiń basyna da ilip qoıǵan. Iаǵnı jel soqsa, dybys shyǵaryp, balany aldandyrady. Emdik turǵydan kelsek, shynynda da sazsyrnaıdyń dybysy adamnyń júıkesin tynyshtandyryp, júrek yrǵaǵynyń birkelki bolýyna áser etedi. Máselen, elimizdegi demalys oryndary men shıpajaılarda qobyz, sazsyrnaı, dombyranyń kúıleri sııaqty halyq aspaptaryn mýzyka terapııa retinde qoldanady.
Sazsyrnaıǵa uqsas aspaptar kóptegen halyqta kezdesedi. Ataýy ár halyqtyń óz tilinde aıtylatyn aspaptyń pishini de ártúrli. Onyń pishinin sheberler qusqa, balyqqa, kóp basty jylqyǵa, jumyrtqaǵa uqsatyp jasaı bergen. Sazsyrnaıdyń dybys dıapazony tersııa, keıde oktavaǵa deıin barady. 1971 jyly Otyrarda júrgizilgen qazba jumysynda sazdan jasalǵan qazdyń jumyrtqasyndaı mýzykalyq aspap tabylǵanyn bilemiz.
Oımaqtaı sazsyrnaıdyń terapııasy munshalyqty paıdaly ekenin bilgenimizben, odan dybys shyǵara alýymyz tym ońaı jumys emes. Sazsyrnaıdy oınaǵanda aldymen ókpege aýany kóbirek jınap, keıin aqyryndap shyǵarý kerek. Bul ókpe qabattaryndaǵy shyryshty qabyqty qataıtady. Tamyrdyń kishkentaı kapıllıarlaryna, ókpe men júrekke deıin ottegige tolady. Al ottegi az bolsa, vırýs enip, ókpe sýlanyp ketýi múmkin eken.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, kóbinese adamdar durys dem ala almaıdy. Tereń tynys alý tehnologııasynyń syry da osy sazsyrnaıda jatyr. Máselen, aýany ishińizge tereń jınap alyp oınamasańyz, áýezdi mýzyka shyqpaıdy. Tynysty tereń alyp oınaǵanda adam demalmaı turady. Sonda denege ottegi, kómirqyshqyl gazy kóp turaqtaıdy.
Kez kelgen kásibı maman sazsyrnaıdy 50 sekýndta jasaı alady. Al jańadan úırenseńiz, 3 mınýt qana ýaqyt jumsaısyz. Arnaıy tańdalǵan sazdy ıi qanǵansha ılep, qalypqa salyp keptirip, keıin 1200 gradýsta kúıdiredi. Jalpy, bul aspapty daıyndaýdyń ózi de bir terapııalyq jumys. Qolyńdy eptilikke úıretip, oıyńdy demaldyrady. Adamnyń, balanyń motorıkasyn damytady. Iаǵnı sóılemeı júrgen bala tiliniń shyǵýyna da paıdasy bar.
Jalpy, tilimizde qońyr sózi janǵa jylylyq syılap, jaılylyq, tynyshtyq, turaqtylyq maǵynasymen astasyp júredi. Qońyr tústen kóz demalady, qońyr daýys, qońyr ún týlaǵan kóńildiń tolqynyn basady. Qońyr dala, qońyr tirshilik – bári de ásireboıaýsyz, bir aǵyspen ótip jatatyn baıaý kúı. Sazsyrnaıdyń úni de qońyr, tynysh, jumsaq. Aspaptan shyqqan akýstıkalyq terbelis jan tereńindegi kirbiń, ókpe, naz ataýlyny ózimen birge aýaǵa shyǵaryp, bir sát tynyshtyq keńistigine súńgite jóneledi. Mýzykanyń qudireti degen osy shyǵar.
