Tehnologııaǵa beıimdelgen «Keleshek mektepteri»

Kórsetilgen merzimde ulttyq joba aıasynda 460 myń oqýshy ornyna arnalǵan 217 zamanaýı mektep salý kózdelip otyr. Jobanyń jalpy bıýdjeti 2,6 trln teńgeni quraıdy. Bólingen qarjynyń 2 trln 36 mlrd teńgesi mektepter qurylysyna, al 243 mlrd teńgesi paıdalanýǵa berilgen bilim ordalaryn kútip ustaýǵa baǵyttalǵan. Búginde orta bilim berý uıymdarynyń 5 myńnan astamy óńirlerde ornalasqan bolsa, olardyń 4 myńnan astamy jańǵyrtylyp, 105 bilim berý nysanynyń qurylysy aıaqtaldy. Osylaısha, 200 myńnan astam aýyl balasy jaıly bilim berý or­tasymen qamtamasyz etildi. Jyl sońyna deıin 112 mektep qu­rylysyn aıaqtaý josparda tur.

Bıyl sáýir aıynda Úkimet qaýlysymen «Keleshek mektep­teri» ulttyq jobasyna ózge­rister engizilip, ulttyq jobanyń is-qımyl jospary naqtylandy. Ony paı­dalanýǵa berý úlesi qalalarda – 60,9, aýyldarda 39,1 paıyzdy qurap otyr. «Bul jo­ba – elimizde orta bilim sapasyn arttyrýǵa jáne qala men aýyl mektepteri ara­syn­daǵy alshaqtyqty joıýǵa baǵyttalǵan strategııalyq bastama. Bul – jaı ǵana mektep ǵıma­rattary emes, ult bolashaǵy tárbıelenetin kıeli bilim ordalary. Sondyq­tan ulttyq joba aıasynda qa­lyptasatyn bilim uıymdaryn «Keleshek mek­tepteri» dep ataýdy usynyp otyrmyz», degen edi Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev.

Keıingi jyldary ishki kóshi-qon jaǵdaıy túıtkildi máse­leniń birine aınaldy. El eko­nomıkasynyń draı­verine aı­nalǵan Almaty qalasy eko­no­mıkalyq tartymdy­lyǵymen qatar, bilim, ǵylym, mádenı jáne áleýmettik nysandar men bıznes ortasynyń damýymen halyq kóp shoǵyrlanǵan óńir­lerdiń úshtigine kiredi. Osyǵan oraı Almaty aglomerasııasyn damytýdyń 2029 jylǵa deıingi keshendi jospary bekitildi. Búginde ózegi – Almaty qalasy bolyp otyrǵan megapolıs aglomerasııasyna aýdandyq mańyzy bar qalalar, 31 aýyldyq okrýg jáne shamamen 3 mln adam tu­ratyn 98-ge jýyq eldi meken kiredi. Aglomerasııa aýmaǵy Al­­maty qalasy men Almaty oblysy sııaqty 2 ákimshilik-aýmaq­tyq birlikti qamtıdy. Aglo­merasııada mektepter tapshy­lyǵyn sheshý maqsatynda qala mańy aýmaǵynda 2028 jylǵa deıin 36 mektep salynbaq. Bul osy aýmaqtaǵy úsh aýysym­dy mektepterdi tolyǵymen joıýǵa múmkindik beredi. Bıyl sonymen qatar 3-6 jastaǵy balalardy 18 myńnan astam orynmen qamtý kózdelip otyr.

Jobalyq ofıstiń máli­metinshe, Almatyda «Kele­shek mektepteri» ulttyq jobasyn iske asyrý aıasynda bıyl zamanaýı tehnologııalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan 37 myńnan astam orynǵa arnalǵan 22 mektep qurylysy aıaqtalady. Jańa formattaǵy mektepter Alataý, Naýryzbaı aýdandarynyń ár­qaısysynda – 5, Bostandyq aýdanynda – 4, Túrksib aýdanynda – 3, Áýezov aýdanynda – 2, qal­ǵan aýdandarda bir-birden boı kótermek. Qala basshylyǵy aldaǵy 5 jylda eki aýysymdy mek­tepter máselesin de sheshý­di qarastyryp otyr. Qazir qa­lada 300-den astam mektep bar. Bıyl oqý jylyn 349 465 oqý­shy aıaq­tady. Al jyl saıyn 1-sy­nypqa baratyn balalar sany 12-15 myńdy quraıdy. Byltyrǵy oqý jylynda 30 myńnan astam oryn tapshylyǵy baıqalǵan bolsa, bıyl bul kórsetkishti 3-4 myńǵa deıin azaıtý kózdelip otyr.

Alataý – qaladaǵy halyq ty­ǵyz ornalasqan aýdannyń biri. Búginde bul aýmaqta áleýmettik ınfraqurylym qarqyndy damyp keledi. Aýdanda oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn sheshý maqsatynda jergilikti bıýdjet esebinen «Saıaly-2» shaǵyn aýdanynda 550 oryndyq jańa mektep salyndy. Sondaı-aq «Zerdeli» shaǵyn aýdanynda 550 oryndyq mekteptiń qu­rylysy aıaqtalyp qaldy. «Ke­leshek mektepteri» ulttyq jo­basy aıasynda Alataý aýdanyn­da jalpy syıymdylyǵy 12,7 myń oqýshyny qamtıtyn 7 mek­teptiń qurylysy júrip jatyr. Jańa oqý jylynda Te­rekti, Samǵaý, Qarasý jáne Aq­bulaq shaǵyn aýdandarynda bes mektep ashý josparlanǵan. «Al­ǵabas» jáne «Ǵajaıyp» sha­ǵyn aýdandaryndaǵy eki mek­teptiń qurylysy jyldyń so­ńyna deıin aıaqtalmaq. Sonymen qatar qosymsha 1 755 oqýshy or­nyn ashýǵa múmkindik bere­tin, ıaǵnı qoldanystaǵy mektep­terdiń syıymdylyǵyn arttyrý maqsatynda №195, 174, 35, 112, 99 jáne 73 mektepterge qo­symsha ǵımarattar salynyp jatyr. Qaıta jańǵyrtý jáne seısmokúsheıtý jumystary 11 bilim mekemesinde júrip jatyr. Olardyń qatarynda №33 lıseı, №161 lıseı, №191, №58, №189, №50, №160 mektepter, №59 mekteptiń fılıaly, sondaı-aq, №73, №30 jáne №60 gımnazııa bar.

«Keleshek mektepteriniń» kólemi tıptik jobalarǵa qaraǵan­da áldeqaıda keń. Qaýipsizdik júıe­leri, tehnıkalyq jaraq­tanýy, zamanaýı jıhaz, qural-jab­dyqtar, ınteraktıvti kabınetter, STEM-zerthanalar jáne sıfrlyq platformalar oqýshylardyń zamanǵa saı bilim alýyna múmkindik beredi. Joba aıasynda jergilikti óndiristi qol­daýǵa erekshe basymdyq berilip otyr.

Bul mektepterdegi eń basty jaılylyq – ergonomıkalyq keńistiktiń qurylýy. Erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalar úshin jeke sanıtarlyq bólmeler men keń kabınetter qarastyrylǵan. Jedelsaty, pan­dýstar, psıholog, logoped jáne defektolog kabınetteri, oqý­shylar men pedagogter úshin demalys aımaqtary, jum­saq jıhazdar, kitaptar, mýzy­ka­lyq aspaptarmen ústel oıyn­dary zamanaýı mektepter ınfra­qurylymyn damytyp, qolaıly orta qalyptastyrady.

Oqý úderisinde jańa tehnologııalar men ádistemelerdi meńgergen bilikti pedagogıkalyq kadrlarmen qamtamasyz etý de zamanaýı mektepter aldynda turǵan mańyzdy másele. Osyǵan baılanysty «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy elimizdegi barlyq mekteptiń negizine aınalýǵa tıis degendi jıi tilge tıek etip júrgen sarapshylar balalardy bilim men ilimge qy­zyqtyryp, qolaıly jaǵdaı jasap otyrǵan birqatar elder tá­­jirıbesin utymdy paıdalaný qajettigin alǵa tartady. Olar bilim berý standartynyń ozyq­tyǵymen, bilim berý keńis­tiginiń tartymdylyǵymen erek­shelenedi. Búginde zamanaýı tehnologııalyq úderisterdi úı­­renýge asyq alfa urpaq úshin dástúrli bilim berý stan­dar­ty men «Wikipedia» ke­ńis­tigimen qatar «ChatGPT» se­nimdi platformaǵa aınaldy. Olar tehnologııalardy kún­de­likti ómirge beıimdeı otyryp, jasandy ıntellekt álip­pe­sin mektepke deıingi ke­zeń­de-aq ıgerip alyp jatyr. Bala­lardyń áleýmettik ortasyn, psıhologııalyq-emosıonaldy daǵdylaryn qalyptastyrýda otbasyndaǵy ahýal basty rólge ıe deıtin bolsaq, balabaqshalar men mektepterdiń zamanaýı ınfraqurylymy men pedagog mamandardyń biliktiligi alfa urpaq suranysyna qan­sha­lyqty jaýap bere alady degen zańdy saýal týyndaıdy. «Keleshek mektepteri» jo­ba­sy elimizdegi mektepter tap­shylyǵyn joıýmen qatar zamanaýı bilim berý keńistigin qa­lyptastyrýǵa baǵyttalyp otyr. «Keleshek mektepteri» quzy­rettilik ortalyǵyna aınalady degen batyl jospar bar. Onyń negizinde basshylyqtan bas­tap pedagogter qatań tártippen jumysqa qabyldanady. Bilim sapasyn baqylaý jumystary iske aspaqshy. Ishki, syrtqy baǵalaý júıesine basty mán be­riledi. Ulttyq baǵalaý júıesi aıasynda bilim sapasy zerttelip, zerdelenip otyrady. Oqýshynyń bilimi muǵalim qoıǵan baǵamen ǵana emes, syrtqy baǵalaý ar­qyly anyqtalatyn bolady. Osy oraıda dástúrli bilim men ja­ńa tehnologııalyq bilimdi ush­tastyra otyryp, óskeleń ur­paq úshin qaýipsiz orta qalyp­tas­tyrýda ulttyq joba óz mıs­sııa­syn oryndaı ala ma, ony ýaqyt­tyń tóreligine qaldy­raıyq.

ALMATY