Budan basqa, 2024 jyly Memleket basshysy bilim berý jáne balalardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri jónindegi zańǵa qol qoıdy. Negizgi jańalyqtardyń biri 25 myńnan astam balany qamtýǵa múmkindik beretin jekemenshik mektepterdiń 1-4-synyp oqýshylaryna tegin ystyq tamaq berý boldy. Bul bastamany iske asyrýǵa jergilikti bıýdjetten 12 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi.
Sonymen qatar, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Oqý-aǵartý mınıstrligimen birlesip, ǵylymı derekter men halyqaralyq usynymdar negizinde jańa Mektepte tamaqtandyrý standartyn ázirledi. Ol 2025 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap eldiń barlyq bilim berý uıymdarynda kúshine enedi.
Mekteptegi tamaqtandyrýdyń jańa standarty rasıondy saýyqtyrýǵa baǵyttalǵan, atap aıtqanda bul qantty, tuzdy jáne óńdelgen taǵamdardy azaıtýdy, kókónisterdiń, jemisterdiń, dándi daqyldardyń, aqýyzdardyń jáne sút ónimderiniń úlesin arttyrýdy qamtıdy.
Qujat durys tamaqtaný boıynsha halyqaralyq usynymdarǵa sáıkes keledi:
- qant 3,6 ese az; - tuz 5 ese az.
Saraptamalyq baǵalaýlarǵa sáıkes, tamaqtaný standartyn qatań saqtaý:
- balalardaǵy semizdik deńgeıin 15%-ǵa deıin,
- II tıpti qant dıabeti jaǵdaılaryn 20%-ǵa deıin,
- arterııalyq gıpertenzııany 18%-ǵa deıin,
- basqa sozylmaly aýrýlardy 15%-ǵa deıin tómendetýge,
- sondaı-aq balalardyń zeıini men úlgerimin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Mektepte tamaqtandyrýǵa qanaǵattaný «Jeýge jaramsyzdyq ındeksimen» (tárelke qaldyǵy) baǵalanady.
Tamaqtandyrýdyń jańa standarty mektep jáne mektepke deıingi bilim berý nysandarynda qoldanylady.
Mektepte tamaqtandyrý reformasy balalardyń fızıkalyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa ǵana emes yqpal etip qoımaı, sonymen birge uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq áserge ıe bolady:
Rasıondy jańartýmen qatar, tamaqtaný qaýipsizdigi men mektep ashanalarynyń sanıtarlyq jaǵdaıyna baqylaý kúsheıtiledi.
Memlekettik baqylaýǵa jańa tásilder engizilýde: tekserýler týraly aldyn ala habarlaýdan bas tartý, turaqty monıtorıngtik saparlar júıesin engizý.
Bul sharalar tamaqtaný jaǵdaılaryn obektıvti baǵalaýǵa jáne buzýshylyqtardy ýaqtyly joıýǵa baǵyttalǵan.
