Foto: ortcom.kz
ArcGIS platformasyna negizdelgen sıfrlyq kartografııa men keńistiktik taldaýdyń kóp qabatty quraldary arqyly jasalǵan bul eńbek Qazaqstannyń jer asty sýlary boıynsha keń ári tereń ǵylymı baza usynady. Atlas bes negizgi taqyryptyq sanatty qamtıdy: sýly gorızonttardyń taralýy, jer asty sýlarynyń qoljetimdiligi, dınamıkalyq rejımder, mıneraldyq jáne geotermaldyq áleýet, sondaı-aq ekologııalyq jaǵdaılar. Jalpy alǵanda, 28 taqyryptyq karta, 12 dıagramma, 47 gıdrogeologııalyq qıma jáne 33 qurylymdyq baǵana qamtylǵan. Bul Qazaqstannyń gıdrosferasyn keńistiktik jáne analıtıkalyq turǵydan keshendi sıpattaýǵa múmkindik beredi.
Ǵylymı mańyzymen qatar, atlas eldiń sý resýrstaryn basqarýda sheshýshi ról atqarady. Ol aýyldyq jerlerdiń ornyqty damýyna, aýyl sharýashylyǵyn josparlaýǵa, sý resýrstaryn barlaý men tazartý shyǵyndaryn ońtaılandyrýǵa, sondaı-aq ınvestısııalyq sheshimder qabyldaýǵa tikeleı septigin tıgizedi. Búginde atlas memlekettik mekemeler, ǵylymı uıymdar men joǵary oqý oryndarynda belsendi túrde qoldanylyp, sý resýrstaryn basqarý jáne qorshaǵan ortany qorǵaý boıynsha memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrýda mańyzdy qural retinde tanylyp otyr.
Osy atlas – sonymen qatar bilim berý men ǵylymı kadr daıarlaý turǵysynda qundy oqý-ádistemelik resýrs. Ol gıdrogeologııa, geoekologııa jáne sý resýrstaryn basqarý salalarynda bolashaq mamandardy oqytý isinde qoldanylyp otyr. Atalǵan eńbektiń halyqaralyq deńgeıde moıyndalǵandyǵyn 37-Halyqaralyq Geologııalyq Kongresste (Pýsan q., Ońtústik Koreıa) tanystyrylýy da aıǵaqtaıdy.
Atlas – ǵylymı tereńdik, tehnologııalyq jetildirý jáne strategııalyq mańyzdylyqty úılestire otyryp, Qazaqstannyń sý qaýipsizdigin qamtamasyz etýde mańyzdy qadam bolyp sanalady. Atalǵan eńbek – respýblıka deńgeıindegi ǵana emes, jahandyq mańyzy bar jańashyl ǵylymı jetistik retinde baǵalanýǵa laıyq.
Men, professor Rafael Lýke, bul eńbekti 2025 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylym jáne tehnıka salasyndaǵy Ál-Farabı atyndaǵy Memlekettik syılyqqa laıyqty dep tolyq senimmen qoldaımyn.
Rafael Lýke,
Polıtehnıkalyq Býharest ýnıversıtetiniń kafedra professory, Ekvadordaǵy EKOTEK ýnıversıtetiniń qurmetti tóraǵasy jáne rektor keńesshisi, DSFP tóraǵasy, Saýd Arabııasy Korol ýnıversıteti (KSU)
