Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Jambyl oblysynda mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesimen qamtylǵan turǵyndardyń sany qansha? Jyl ótken saıyn ózgerip jatqan kórsetkish kóńil kónshite me? Jumysty júıeleý baǵytynda jaýapty mamandar qandaı qadamǵa baryp jatyr?
«Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» aksıonerlik qoǵamy oblystyq fılıalynyń dırektory Ǵaını Aımaǵanbetovanyń aıtýynsha, jyl basynda saqtandyrylmaǵan azamattar sany 231 921 adam bolsa, jarty jyldyqtyń qorytyndysyna sáıkes bul kórsetkish 6 251 adamǵa azaıypty. Alty aıda kórsetkish ońalǵanymen, Jambyl oblysy óńirler arasynda 9-orynda tur.
«1 shildedegi jaǵdaı boıynsha óńirde A, V, S, D, E sanattary boıynsha saqtandyrylmaǵan halyqtyń sany 225 670 adamdy qurap otyr. Onyń ishinde E sanaty boıynsha (múshkil deńgeıdegi) 15 409 adam, D sanatynda (daǵdarys) 54 652 adam, S sanatynda (tómen) 75 335 adam, V sanatynda (qanaǵattanarlyq) 74 451 adam, A sanatynda (jaqsy) 8 823 adam bar. Jalpy, 2023 jyldyń qarashasyndaǵy málimetpen salystyrǵanda kórsetkishte oń dınamıka baıqalady. Saqtandyrylmaǵan azamattar sany 25 017 adamǵa azaıǵan», deıdi Ǵ.Aımaǵanbetova.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, MÁMS júıesine halyqtyń qosylýy jóninen Jambyl óńiri respýblıkada 9-orynǵa turaqtaǵan. Áıtkenmen, oblysta saqtandyrylmaǵan azamattardyń úlesi joǵary aýdandar áli kúnge deıin bar. Máselen, «Sıfrlyq otbasy» kartasynyń derekterine súıensek, Qordaı, Merki, Shý aýdandaryndaǵy kórsetkish kóńil kónshitpeıdi. Bul aýdandarda saqtandyrýmen qamtylý deńgeıi oblystyq kórsetkishten edáýir tómen. «A» sanatyndaǵy saqtandyrylmaǵan azamattardyń áleýmettik portretin anyqtaý maqsatynda medısınalyq uıymdarmen birlesip úı aralaý jumystary júrgizilgen. Nátıjesinde, oblysta 7 241 adam tirkelgen. Onyń ishinde 683 adam basqa óńirde turatyny, 17-si shetelge ketkeni, 2-eýi qaıtys bolǵany, 110-y múlde tabylmaǵany anyqtalǵan. Qalǵan 6 429 adamnyń kópshiligi jumyssyz (2 260), beıresmı jumys isteıtinder (1 746), úı sharýasyndaǵy áıelder (694) men jeke kásipkerler (729).
«Bıylǵy jyldyń 6 aıynda oblysymyzdaǵy 35 medısınalyq uıymǵa 437 shaǵym men ótinish tirkelgen. Olardyń 233-i ótinish ıesiniń qalaýymen keri qaıtarylsa, 204 shaǵym qaralǵan. О́tken jyldyń esepti kezeńimen salystyrǵanda túsken shaǵymdar men ótinishterdiń 10%-ǵa kóbeıgeni baıqalady.
Turǵyndar tarapynan kelip túsken shaǵymdardyń basym bóligi medısınalyq kómektiń sapasyna qatysty bolyp otyr. Naqty aıtsaq, 77 ótinish tirkeldi. Sonymen qatar aýrýhanaǵa jatqyzýdan bas tartý, dárilik zattarmen qamtamasyz etý, medısınalyq kómekti uzaq kútý sekildi máseleler jóninde birqatar aryz-shaǵym aıtylǵan.
Esepti kezeńde «Almaz Medical Group» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde – 17, «Zhanshuak Medical Group» JShS – 16, Baızaq aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda – 14, Taraz qalalyq №5 emhanasynda – 13, Januia Medical Center, Taraz qalalyq №2 emhanasynda 11 shaǵymnan tirkelgen. Sondaı-aq qalalyq №9 emhana, Shý aýdandyq ortalyq aýrýhana men «Meıirim» medısınalyq ortalyǵynyń árqaısysy boıynsha 9, al Shý qalalyq emhanasy boıynsha 8 shaǵym túsken.
2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap áleýmettik jaǵdaıy tómen, ıaǵnı daǵdarystyq D, múshkil E deńgeıindegi azamattar úshin mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý jarnalaryn jergilikti atqarýshy organdar tóleıtin bolady. Bul sanattaǵy azamattar medısınalyq kómekti jıi paıdalanatyndyqtan, olardyń jarnalaryn óteý tetigi qarastyrylyp, qajetti esepteý jumysy júrgizildi», dedi Ǵ.Aımaǵanbetova.
MÁMS máselesin zerdeleýde týyndaıtyn taǵy bir túıtkil bar. Oblys ákimdigi densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Serjan Nazarbektiń aıtýynsha, turǵyndar jıi shaǵymdanatyn jekemenshik emhanalarǵa salalyq basqarma tekserý jumysyn júrgize almaıdy. О́ıtkeni bul emhanalar oblys ákimdiginiń qarjy basqarmasyna baǵynady.
Qalaı desek te, densaýlyq saqtaý, qarjy basqarmalary oblys ákimdigine qarasty mekemeler sanatyna jatady. Salalyq basqarmanyń jańa basshysy dál osy máseleni birlesip paıymdaýǵa, sheshýge umtylǵany jón sekildi. О́ıtkeni MÁMS máselesi óńir basshysynyń nazarynan tys qalmaq emes.
Jambyl oblysy
