Aımaqtar • 09 Tamyz, 2025

Bul kópirdiń jóni bólek

40 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Taraz qalasynda keıingi jyldary aýqymdy jumystar atqarylyp ja­tyr. Oblys ortalyǵynyń mańyn­­­daǵy Baızaq, Jambyl aýdanda­ry­nan birneshe eldi meken enshi alyp shyǵyp, qala aýmaǵyna qosyldy. Nátıjesinde, Taraz qalasynda «Jibek joly», «Áýlıeata» aýdandary qu­ryldy. Bul óz kezeginde shahardaǵy ju­­mys­ty der kezinde júıeleýge múm­kin­dik týǵyzady. О́ıtkeni shaǵyn aýdan­dardaǵy birshama másele aldymen eki aýdandaǵy ákimdikte zerde­le­nedi.

Bul kópirdiń jóni bólek

Qala ákimdigi keltirgen resmı derekke súıensek, oblys ortalyǵyna qonystanǵan halyqtyń sany qazirgi kezde 480 myńnan asqan. Irgedegi eki aýdannan 14 aýyldyń qala qataryna qosylýynyń arqasynda turǵyndar sany jarty mıllıonǵa jýyqtap otyr. Jergilikti halyqtyń sany artqan sa­ıyn atqarylatyn jumystyń aýqymy keńı túsetini málim. Ásirese kólik logıstıkasyna qatysty qolǵa alatyn jumys kóp. Muny jergilikti atqarýshy bılik ókilderi nazarda ustap otyr.

Jıyrma jyl burynǵy Taraz ben qazirgi qalany salystyrý áste múmkin emes. Ol kezde halyq sany 300 myńnan assa, qazir jarty mıllıonǵa jýyqtady. Nátıjesinde, oblys ortalyǵynda jańa shaǵyn aýdandar boı kóterip, avtokólik sany da artty. Halyq sanynyń artýyna baılanysty týyndaǵan máselelerdi der kezinde sheshý maqsatynda qala bıligi qoldan kelgenshe jumys atqaryp jatyr.

Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi keıingi birneshe jyldyń bederinde qala kóshelerindegi joldardy retteýge den qoıdy. Shahar basshysy Baqytjan Orynbekovtiń muryndyq bolýymen qolǵa alynǵan júıeli jumystyń nátıjesinde «Býryl» turǵyn alabyndaǵy ondaǵan kósheniń joly jańardy. Bul baǵyttaǵy jumys áli de toqtaýsyz jalǵasyp jatyr. Budan ózge de kóshelerdiń jolyn qalpyna keltirýge qazynadan qomaqty qarjy qarastyrylǵanyn aıta ketken jón.

most

О́tken jyly Abaı dańǵylynyń boıyndaǵy temirjol ústimen ótetin kópirdi salýǵa qatysty naqty jumys atqarylǵan bolatyn. Nátıjesinde, bıyl kópir qurylysynyń jumysy bastaldy.

Temirjoldyń arǵy jaǵyn qonys etken turǵyndar eki ortany jalǵaıtyn kópir kerek ekenin birneshe jyl boıy másele retinde kóterip keledi. Bir kezderi bul jumys eshqashan qolǵa alynbaıtyndaı kóringen edi. Alaıda jergilikti bılik halyq kókeıindegi túıtkildi tarqatý baǵytynda tynymsyz jumys atqardy.

Naýryz aıynda óńir basshysy Erbol Qarashókeev bastap, Senat, Májilis depýtattarynyń qatysýymen oblys ortalyǵy men temirjoldyń arǵy betin baılanystyratyn kópirdiń irgetasyn qalaý rásimi ótti. Sodan bergi aralyqta mundaǵy jumys shıraı tústi.

Qala tizginin qolǵa alǵan kezde B.Orynbekov te osy kópir qurylysyn júrgizýdiń mańyzdylyǵyn atap ótip, iri jobany der kezinde iske asyrýǵa barynsha kúsh salatynyn aıtqan edi. Búginde joba júzege asa bastady. Endi merdigerler eki jylǵa jýyq ýaqyt boıy tynymsyz eńbek etedi. О́ıtkeni dál osy temirjol ótkeli arqyly 2026 jyldyń aıaǵyna qaraı táýligine on myńdaǵan kólik qatynaıtyn bolady. Sondyqtan ár kúndi tıimdi paıdalanyp, qurylysty ýaqtyly aıaqtaý kerek. 

Resmı derekke júginsek, temirjol ústinen ótetin kópir ótkeliniń uzyndyǵy 0,946 metrdi quraıdy eken. Merdigerler halyqaralyq sapa standarttaryn nazarǵa ala otyryp, ozyq ınjenerlik tehnologııalardy qoldaný arqyly irgeli jobany sátimen júzege asyrýǵa bel býdy.

Aýqymdy jobanyń jalpy quny – 16 mlrd teńge. Qazirde mundaǵy qurylys jumysy qarqyndy júrgizilip jatyr. Jumysty 15 aıda aıaqtaý josparlanǵan. Jergilikti atqarýshy bılik ókilderiniń aıtýynsha, jobany júzege asyrý arqyly Tarazdyń logıs­tıkasyn aıtarlyqtaı ulǵaıtýǵa múmkindik týady. Temirjol ótkeliniń áleýeti táýligine 80 myń avtokólikti quraıdy. Ersili-qarsyly eki baǵytqa qatynaıtyn shahar turǵyndaryna bul aıtarlyqtaı jeńildik.

Tutas qala jurtynyń nazaryn aýdarǵan alyp kópir jobasyn júzege asyrýdyń ózine tán qıyndyqtary da az emes. Qala bıligi áýeli jergilikti turǵyndarǵa túsindirý jumysyn júrgizdi. Bul sharýa da biraz ýaqyt aldy. Mamandar qurylys jumysyn sapaly júrgizýge kedergi keltiretin, buzylýǵa tıis 58 ǵımaratty anyqtady. Búgingi kúnge deıin onyń otyzy buzylǵan. Jumystyń negizgi bóligi temirjoldyń arǵy betindegi Abaı dańǵylynyń boıynda júrgizilip jatyr.

Jalpy, qala bıligi bul jumysty bas­tamas buryn jergilikti turǵyndardyń talap-tilegin tyńdap, olardyń usynystaryn negizge alǵan bolatyn. Kópir qurylysy «jeti ret ólshep, bir ret kes» qaǵıdaty negizinde júrgizilýi úshin óńir basshysy E.Qarashókeev te, qala ákimi B.Orynbekov te mundaǵy jumysty jeke baqylaýyna alyp otyr.

Qazirgi kezde merdiger tarapynan aınalma joldarǵa, ıaǵnı Malobesaǵash, Syzdyqov, Jibek joly kóshelerine asfalt tóselip, Jibek joly, Malobesaǵash kósheleriniń qıylysyna baǵdarsham ornatyldy. Sonymen qatar Abaı dańǵylynyń temirjoldyń arǵy jaǵyndaǵy bóliginde asfalt jabyndysy alynyp, kópirdiń tirek qabyrǵalaryn ornatý men ınjenerlik jelilerdi aýystyrý jumysy júrgizilip jatyr.

Resmı derekke júginsek, nysan eki jedelsatymen jabdyqtalady. Sondaı-aq baǵdarsham ornatý, aýmaqty abattandyrý, jaryqtandyrý jumystary da talapqaı saı júrgizilmek.

 

TARAZ 

Sońǵy jańalyqtar