Jyldyń alǵashqy jartysynda negizgi kapıtalǵa tartylǵan ınvestısııa kólemi 301,8 mlrd teńgeni quraǵan. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 48,1%-ǵa artqan. Taraz qalasyndaǵy ındýstrıaldy aımaq tolyq ınfraqurylymmen qamtylǵan. Keleshekte munda shaǵyn ónerkásiptik aımaq ashylyp, esik shyǵarý, shyny óndirý, tamshylatyp sýarý júıesi jáne qurǵaq qurylys qospalary men beton buıymdaryn óndiretin kásiporyndar iske qosylmaq.
Toǵyz joldyń torabynda ornalasqan Shý aýdanynda da iri jobalar iske asyrylady. Birneshe jyl buryn qurylǵan «Jibek joly» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda qolǵa alynǵan sharýa az emes. Aldaǵy eki jyldyń bederinde munda 1,1 trln teńgeniń jobalaryn júzege asyrý boıynsha jumys atqarylady. Tynymsyz tirshiliktiń arqasynda uzyn sany 10 kásiporyn boı kóterip, 4 myń adam jumyspen qamtylmaq. Qazir sol jobalardyń edáýir bóliginiń qurylysy júrip jatyr.
«Arnaıy ekonomıkalyq aımaqqa aǵylǵan ınvestorlar jetkilikti. О́ıtkeni munda ınvestorlar úshin aıtarlyqtaı jeńildikter qarastyrylǵan», deıdi kásipkerlik jáne ındýstrıaldy-ınnovasııalyq damytý basqarmasynyń bas mamany Álisher Suranshy jaǵdaıdy túsindirip.
Birneshe jyl buryn qurylǵan arnaıy ekonomıkalyq aımaqqa óńir turǵyndary úlken úmitpen qaraǵany anyq. Oblys aýmaǵyndaǵy irgeli óndiris alańyna aınalady dep kútilgen aımaqta qazirgi kezde jumystyń qyza túskenine jergilikti azamattar da qýanyp otyr. Jalpy alǵanda, arnaıy ekonomıkalyq aımaqta qolǵa alǵan júıeli jumys óz nátıjesin berip keledi. Jalpy quny 22 mlrd teńgeni quraıtyn gerbısıd, amonıı jáne plastmass óndiretin 4 kásiporyn boı kótergen. Qazirgi ýaqytta taǵy da 10 jobany júzege asyrý boıynsha naqty jumys atqarylýda. Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda jergilikti atqarýshy bılik ókilderi ınvestorlarǵa aıtarlyqtaı jeńildik qarastyrǵannan keıin qytaılyq ınvestor iske kirisken. Olar jylyna 3 mln tonna qaldyqsyz bolat óńdeıtin metallýrgııa zaýytyn salyp jatyr. Resmı derekke júginsek, kásiporynǵa 564 mlrd teńge kóleminde qarajat salmaq. Taǵy bir ınvestor jylyna 3 mln tonna júgerini qaldyqsyz óńdeıtin zaýyt qurylysyn qolǵa alǵan. Bul jobalar aldaǵy ýaqytta óńir ekonomıkasynyń órkendeýine súbeli úles qosatyny anyq.
«Kásiporyndy salý úshin 6 myń adam iske kirisedi. Al zaýyt ashylǵan kezde 1 500 azamat jumyspen qamtylady. Biz júgerini tereń óńdeý isine kirisý arqyly leısın, ızoleısın, valın, glýtamın, sıtrýlın sekildi amın qyshqyldaryn alamyz. Budan bólek, krahmal, glıýkoza jáne mal azyǵyn óndiremiz. Jalpy alǵanda, jańa zaýytta jumys isteıtin mamandardyń 90%-y jergilikti azamattar bolady. Jergilikti jumysshylar aldaǵy birneshe jyldyń bederinde shet memleketterde biliktiligin arttyrady. Shý aýdanyna uzyn sany 19 ınvestor keledi», deıdi «Shenqtai Biotech CO. LTD» JShS basshysynyń orynbasary Sıý Szınchjao jaǵdaıdy túsindirip.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderiniń aıtýynsha, arnaıy ekonomıkalyq aımaqta júzege asyrylatyn mundaı ilkimdi jobalar el aýmaǵynda buryn-sońdy bolmaǵan kórinedi. Shý aýdanynyń bıligi aldaǵy ýaqytta da óńirge iri ınvestorlardy tartý arqyly oblys ekonomıkasynyń órkendeýine súbeli úles qosýǵa bekinip otyr. Resmı derekke sensek, «Jibek joly» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda atqarylatyn jumys jetip artylady. Aldaǵy jyldary jel elektr stansalarynyń quraldary, natrıı sıonıdi, peroksıd sekildi ózge de birneshe ónim túrin shyǵaratyn 10 joba iske asyrylmaq.
Sońǵy jyldary qaıta jańǵyrǵan arnaıy ekonomıkalyq aımaqty Ortalyq Azııadaǵy biregeı óndiristik alańǵa aınaldyrý úshin óńir bıligi qoldan kelgenshe ınvestorlarmen birlese jumys istep jatyr. Qolǵa alǵan jumystyń aldaǵy ýaqytta oń nátıje beretinine kúmán joq. AEA aýmaǵy qazir 805 gektarǵa ulǵaıǵan. Bul óz kezeginde áleýetti ınvestorlardyń tarapynan qyzyǵýshylyq týdyrǵan. Qosymsha 400 gektar alańda sýbaımaq qurylǵan. Munda jel generatorlaryna arnalǵan zaýyttyń alǵashqy kesheni iske qosyldy.
Jambyl oblysynda budan ózge de iri jobalardy júzege asyrý boıynsha naqty jumys bar. Máselen, osy jyldyń qarasha aıynda jyldyq qýaty 800 myń tonna kúkirt qyshqylyn óndirýge qaýqarly «Evrohım Qarataý» JShS-ǵa tıesili kásiporynnyń alǵashqy kezeńi iske qosylady.
Keıingi jyldary Jambyl óńirinde irili-usaqty kóptegen óndiris oshaǵy salyndy. Oblys ákimi Erbol Qarashókeev óńirde úlken jobalardy júzege asyrý úshin Qytaı jáne Túrkııa elderine baryp, áleýetti ınvestorlarmen kezdesip qaıtqany da jadymyzda. Qysqasy, Jambyl oblysynda irgeli jobalardy iske asyrý maqsatynda qolǵa alynǵan jumystar óz nátıjesin berip jatyr.
Jambyl oblysy
