Sýretti túsirgen – Aqádil RYSMAHAN
«Jer telimderin qaıtarý jónindegi arnaıy komıssııa ákimdikterdiń aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn konkýrs ótkizbeı-aq berý týraly 2 myńnan asa zańsyz sheshim qabyldaǵanyn anyqtady. Bul máselege qatysty ekiushty ustanym bolmaýy qajet. Zańsyz alynyp, paıdalanylmaı jatqan jer ońtaılandyrylǵan rásimmen memleketke qaıtarylýǵa tıis. Al jerdi paıdalanýshy oǵan ınvestısııa salyp, adal eńbek etip jatsa, jumysqa bóget jasamaý kerek. Sondaı-aq onyń aýyldy kórkeıtip, turaqty jumys berip otyrǵanyn eskergen jón», degen Prezıdent sózi jergilikti atqarýshy bılik ókilderiniń negizgi ustanymyna aınaldy.
Oblys ákimdigine qarasty jer qatynastary basqarmasy keıingi birneshe jyldyń bederinde kezinde zańsyz alynyp, paıdalanýsyz jatqan jerlerdi memleket ıeligine qaıtarý jónindegi jumysty kúsheıte tústi. Nátıjesinde, jer resýrstaryn basqarý departamentine júz myńdaǵan gektar jerdiń qujaty joldandy.
«Qazirde aýdandardaǵy mal basy tirkelmegen, saldarynan ıgerilmegen jer telimderine qatysty shara qoldaný maqsatynda jumys júrgizilip jatyr. Naqtyraq aıtsaq, jer resýrstaryn basqarý departamentine 389,8 myń gektar jerdiń qujaty joldandy. Búginde 42,3 myń ga jer ıgerile bastady. Sonymen qatar 30,9 myń ga jerdiń ıeleri qaıtys bolǵany anyqtaldy. Bul jer telimderi Azamattyq kodekstiń 242-babyna sáıkes bir jyl bederinde ıesiz múlik retinde esepke alynýǵa tıis. Sondaı-aq 128,7 myń ga jerdiń máselesi departamenttiń óndirisinde tur. Jalpy, bul baǵyttaǵy jumysty júıeli túrde júrgizip jatyrmyz», dedi oblys ákimdigi jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Danııar О́tepov.
Basqarma basshysy keltirgen derekke júginsek, 131,2 myń ga jerdiń menshik ıesi aýysypty. Bul jer telimderine qatysty aýdandarmen tıisti deńgeıde jumys júrgiziledi. Naqtyraq aıtsaq, jańa menshik ıelerin kórsete otyryp, qaıta retteý jumysy qolǵa alynady. Bul máselemen ár aýdannyń basshylary tikeleı jumys júrgizýge mindettelgen. Nátıjesi jyl sońynda belgili bolady.
«Paıdalanylmaı jatqan, zańnamany buza otyryp berilgen aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerdi jyl sońyna deıin memleket menshigine qaıtarý týraly tıisti tapsyrma berilgeni málim. Osy oraıda Jambyl oblysynda 90 myń ga jer memleket menshigine qaıtarylýy kerek. Basqarma tarapynan atqarylǵan jumystyń nátıjesinde qazirde jalpy kólemi 51,7 myń ga jer memleket menshigine qaıtaryldy. Bul baǵyttaǵy jumys aldaǵy ýaqytta da tıisti deńgeıde atqarylady», deıdi D. О́tepov.
Birer jyl buryn óńirde jaıylym jerdi durys paıdalanýdy uıymdastyra almaý saldarynan aýyldyq okrýgterde júzdegen myń gektar jaıylym jetispeıtini anyqtalǵan bolatyn. Keıingi birneshe jyldyń bederinde bul olqylyqty joıýǵa qatysty jaýapty basqarma tarapynan aýqymdy jumys atqarylyp jatyr. Endi sol istiń nátıjesi oıdaǵydaı bolsa, aýylda tynymsyz jumys istep, tórt túlik baǵyp otyrǵan aǵaıynnyń kóńili de toǵaıady.
«Jaıylym máselesi qaı kezde de nazardan tys qalǵan emes. Eldi mekenderdiń ortaq paıdalanýyndaǵy jerlerdi keńeıtý maqsatynda bos jatqan 403,5 myń ga jaıylym tańdalǵan bolatyn. Aýdandyq deńgeıdegi máslıhattardyń atsalysýymen 165,9 myń ga jer bekitildi. 237,6 myń ga jerdi jaıylym alqaby retinde naqtylaý maqsatynda tıisti jumys júrgizilip jatyr. Baızaq aýdanynda 3 100 gektarǵa qatysty ornalastyrý jobasy daıyndalǵan. Qalǵan 14,9 myń ga jer ýchaskesi tańdalyp jatyr. Shý aýdanynda 47,8 myń gektardyń 23,8 myń gektary jóninde tıisti joba ázirlengen. Qalǵan 24,0 myń gektardy tańdaý jóninde jumys qolǵa alynǵan», deıdi basqarma basshysy.
Qazirgi kezge deıin 51,7 myń ga jer memleket menshigine qaıtaryldy. Bul jumysty keıbir aýdandar óz deńgeıinde atqarsa, qaısybir aýdandarda jumys sylbyr júrip jatyr. Jer qatynastary basqarmasynyń qyzmetkerleri bılik tarapynan bekitilgen kórsetkishti oryndaý jolynda jyl sońyna deıin bilek túrip eńbek etýge bekinip otyr.
Jalpy, paıdalanylmaǵan, ýaqytynda zań buzýshylyqpen alynǵan jerlerdi memleket menshigine qaıtarý maqsatynda jer resýrstaryn basqarý departamenti de aýqymdy jumys júrgizip jatyr. Departament ókilderi alǵashqy jarty jyldyń ózinde biraz jumys atqardy. Naqty derekke júginsek, esepti merzimde jalpy kólemi 32,6 myń gektardy qamtıtyn 140 baqylaý is-sharasy uıymdastyryldy. Nátıjesinde, jalpy kólemi 27,4 myń gektardy quraıtyn jer ýchaskelerinde 185 zań buzýshylyq deregi anyqtalǵan. Budan bólek, departament qyzmetkerleri aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi memleket menshigine qaıtarýǵa qatysty da tıisti deńgeıde jumys atqarǵan.
Búginde paıdalanylmaǵan nemese zań buzýshylyqpen paıdalanylǵan 31,6 ga aýyl sharýashylyǵy jeri, 174 jer ýchaskesi (onyń ishinde 8,1 myń ga egistik, 22,2 myń ga jaıylym) memleket menshigine qaıtarylǵan. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy 28,1 myń ga jer ýchaskelerine 61 tekserý júrgizilgen. Nátıjesinde, kólemi 23,8 myń gektardy quraıtyn 51 ýchaskede zań buzýshylyqtar tirkelgen.
Jalpy kólemi 1 myń gektardy quraıtyn kásipkerlik maqsattaǵy (qurylysqa arnalǵan) jerlerde de 13 tekserý júrgizilip, 14 ýchaskeniń ıgerilmeı jatqany anyqtalǵan. Kásipkerlerge jer zańnamasy talaptaryn oryndaýǵa mindettegen bir jyl merzimge nusqamalar berilgen.
«Departament tarapynan kásipkerlik, aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy ıgerilmeı jatqan jer telimderin memleket menshigine qaıtarý jumystary jyl sońyna deıin jalǵasady. Jer qatynas-tary salasynda quzyrly organdardyń jumysyn baǵalaý maqsatynda 20 tekserý júrgizildi. Nátıjesinde, jalpy sany 70 zań buzýshylyq anyqtaldy. Anyqtalǵan derekterge qatysty 9 ákimshilik is qozǵalyp, jalpy somasy 530 820 teńge aıyppul salyndy.
Paıdalanylmaı jatqan jerlerdi memleket menshigine qaıtarý baǵytynda sot organdaryna 19 talap-aryz joldandy. Onyń ishinde 16-sy kásipkerlik (7,88 ga), úsheýi aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy (10,1 myń ga) jerlerge qatysty.
Qazirde departament ótken jyly berilgen nusqamalarǵa sáıkes, jalpy kólemi 10 myń ga aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer ýchaskelerin qaıtarý jóninde sotqa talap-aryz daıyndap jatyr. Jyl sońyna deıin bekitilgen jospardyń tolyq oryndalýy, sonymen qatar jerdi zańsyz ıelený, maqsatsyz paıdalaný faktilerin barynsha tómendetý kózdelgen. Sondyqtan bul baǵyttaǵy jumys ilki sátke de toqtamaq emes», deıdi oblystyq jer resýrstaryn basqarý departamenti basshysynyń orynbasary Baǵdat Rústemov.
Bir sózben, zańsyz paıdalanylyp kelgen jer telimderi memleket menshigine tolyqtaı qaıtarylatyn kún alys emes. О́ıtkeni atqarýshy bılik ókilderi bul baǵyttaǵy jumysty jyl ótken saıyn kúsheıtip keledi. Prezıdent tapsyrmasyn der kezinde oryndaý maqsatynda jumylǵan judyryqtaı birigip, júıeli jumys atqaryp jatyr.
Jambyl oblysy
