Sýretti túsirgen – Aqádil Rysmahan
Qordaı aýdany aýmaǵynda da jańa kásiporynnyń irgetasy qalandy. «Shoqpar-Gagarınskoe» JShS qolǵa alǵan taý-ken baıytý kombınatynyń qurylys jumysyn bastaý rásimine qatysqan óńir basshysy Erbol Qarashókeev óńirge iri ınvestorlardy tartý arqyly jańa jumys oryndaryn qurýdyń mańyzy zor ekenin aıtty. Ákimniń sózinshe, mundaı ilkimdi jobalardy júzege asyrý arqyly birinshi kezekte jergilikti halyqty jumyspen qamtýǵa basymdyq berilmek.
«Bul aýqymdy joba – óńir ekonomıkasy órkendeýiniń aıqyn dáleli. Oblys aýmaǵynda boı kóterip jatqan árbir kásiporyn turǵyndarǵa jańa múmkindik syılaıdy. Bul jumys – halyq tyǵyz qonystanǵan Qordaı aýdanyndaǵy árbir otbasynyń ál aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan naqty qadam. Jańa zaýyt qurylysyn ýaqtyly aıaqtaýdyń mańyzy zor. О́ńirde qolǵa alynǵan árbir iri joba memlekettik qoldaýdyń naqty nátıjesin, jergilikti atqarýshy bılik pen ınvestorlar arasynda ornaǵan senimniń naqty kórinisin bildiredi. Sondyqtan óńirge aýqymdy ınvestorlardy tartý jumysy ilki sátke de toqtamaq emes. Bul baǵytta aýdan ákimderine júktelgen jaýapkershilik júgi zor. Qazirgi kezde óńir ekonomıkasy turaqty ósimmen erekshelenip otyr. Oblys aýmaǵynda jańa óndiris oshaqtary kóptep ashylyp jatyr. Tıisinshe, óńirde ınfraqurylym jańaryp, halyqtyń ómir súrý sapasy jańa deńgeıge kóterile bastady. Bul – memleket, qoǵam jáne eńbek adamdarynyń ortaq jetistigi. Oǵan eshkimniń talasy joq shyǵar. Sol sebepti, osy baǵyttaǵy jumysty ári qaraı laıyqty túrde jalǵastyrýdyń mańyzy zor dep esepteımin», deıdi óńir basshysy Erbol Qarashókeev.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi keltirgen resmı derekke súıensek, jańa óndiris oshaǵyn salýǵa otandyq ınvestor táýekel etken. Kásiporyn qurylysy sátimen aıaqtalyp, zaýyt tolyq qýatynda jumys istegen kezde jylyna 500 myń tonna ken óndirý múmkin bolmaq. Munda tartylǵan ınvestısııa kólemi 47 mlrd teńgeni quraıdy. Árıne, aýqymdy jumys kezeń-kezeńimen atqarylady.
Budan bólek, kásiporyn qyzmetkerleriniń jaǵdaıyn jasaýǵa basymdyq beriledi. Osy jyly tıisti jumysty júıeli júrgizý úshin 10 mlrd teńge qarastyrylypty. Bul qarajatqa qyzmetkerlerge arnalǵan jataqhana salý jáne zaýyt qurylysyn talapqa saı júrgizý josparlanǵan. Qazir geologııalyq barlaý jumysy talapqa saı júrgizilip jatyr.
Mamandardyń aıtýynsha, kásiporyn qurylysyn jedeldetý maqsatynda júzden astam adam jumysqa tartylǵan. Olar bekitilgen kestege sáıkes jumys atqaryp jatyr. Kombınat tolyqtaı iske qosylǵan kezde 500-ge jýyq jańa jumys orny ashylýǵa tıis.
Jergilikti atqarýshy bılik ınvestorlarmen kelisimge sáıkes qajetti jer telimin bólip bergen. Sonymen qatar uzyndyǵy 44 shaqyrymdy quraıtyn aýmaqqa ýaqytsha elektr jelisi tartylypty. Osylaısha, qordaılyq sheneýnikter jańa jobany júzege asyrý maqsatynda naqty qoldaý usyndy. «Shoqpar-Gagarınskoe» JShS dırektory Semen Hannyń aıtýynsha, óndiris oshaǵynyń qurylysyn ýaqyt talabyna saı júrgizý úshin barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan. Al jańa kásiporyn aýmaǵynda polımetall kenin óńdeýge qabiletti biregeı tehnologııa qoldanylady. Bul óz kezeginde jumystyń sapaly júrgizilýine septigin tıgizedi.
Jalpy, Jambyl oblysynyń ınvestısııalyq qorjynynda turǵan aýqymdy jobalar az emes. Jergilikti atqarýshy bılik ókilderiniń aıtýynsha, 2028 jylǵa deıin jalpy quny 3,5 trln teńgeni quraıtyn 62 jobany iske asyrý kózdelip otyr. Sol arqyly óńirde 6,3 myń jańa jumys ornyn qurý josparlanǵan.
О́ńirde bıyldyń ózinde birneshe zaýyt ashyldy. Al salaǵa jaýapty mamandar aldaǵy ýaqytta óńdeý salasyn órkendetýge aıryqsha nazar aýdarady. Osy jyly jalpy quny 161 mlrd teńgeni quraıtyn 26 jobany aıaqtaý kózdelgen. Bul jumys oıdaǵydaı iske assa, 1,1 myń jańa jumys orny qurylady.
Aımaqta qolǵa alynǵan iri jobalardyń kóshin «MASDAR» jáne «TOTAL EREN» (jel elektr stansalary), «Fujian Hengwang Investment» (metallýrgııalyq zaýyty), «EýroHım-Qarataý» (mıneraldy tyńaıtqyshtar), «Qazaq Soda» (kalsılendirilgen soda), «Fufeng Group» (júgerini tereń óńdeý), «Mariam gold» (altyn óndirisi), «Altynalmas Reagents» (natrıı sıanıdi óndirisi), «Shoqpar-Gagarınskoe» (altyn óndirisi), «Shagala Mining» (mys óndirisi) sekildi aýqymdy jobalar bastap turǵanyn aıta ketken jón.
Jambyl oblysy,
Qordaı aýdany
