Beıbitshilik pen birliktiń berik tiregi

Búginde 130-dan asa etnos ókilderi beıbit ómir súrip jatqan Qazaq­stan­da ózara túsinistik pen tózimdilik qaǵıdaty qoǵamnyń turaqty damýynyń kepiline aınaldy. Árbir azamat ulttyq bolmysyn saqtaı otyryp, ózin ortaq Otannyń ajyramas bóligi retinde sezinedi. Osy birliktiń sımvolyna aınalǵan qurylym – Qazaq­stan halqy Assambleıasy. 1995 jyly qurylǵan biregeı ınstıtýtqa bıyl 30 jyl toldy. Assambleıa eldegi etno­má­denı birlestikterdi biriktirip qana qoımaı, mádenıetter men tilderdiń saq­talýyna, azamattar arasyndaǵy ózara syılas­tyq­tyń ornyǵýyna aıryqsha úles qosyp keledi.

Jetisý óńirinde bul baǵyttaǵy ju­mys erekshe qarqyn alǵan. 2008 jyly Taldyqorǵanda ashylǵan Dostyq úıi – elimizde tıptik úlgimen salynǵan alǵash­qy nysan. Ol búginde oblystaǵy bar­lyq etnomádenı birlestikterdiń basyn birik­tirip, túrli is-shara men kezdesýdiń turaqty alańyna aınalǵan.

«2022 jyly oblystyq qoǵamdyq damý basqarmasy janynan «Qoǵamdyq kelisim» kommýnaldyq memlekettik mekemesi quryldy. Onda 35 qyzmetker eńbek etedi, jumys alty bólim men bir fılıal arqyly júzege asyrylady. Oblystyq Assambleıa quramynda 24 bedeldi tulǵa bar. Olardyń qatarynda I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýnıversıtetiniń rektory, zań ǵylymdarynyń doktory Ermek Bóribaev, oblystyq máslıhat tóraıymy Gúlnar Toılybaeva, sondaı-aq qoǵam belsendileri men máslıhat depýtattary Rımma Salykova, Konstantın Nesterov, Aleksandr Hılnıchenko jáne Rýslan Hasen-ogly bar», deıdi «Qoǵamdyq kelisim» KMM basshysy Erkebulan Aqbolatov.

Onyń aıtýynsha, jastar arasyndaǵy bastamalardy qoldaý maqsatynda 2021 jyldan beri «Assambleıa jastary» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń oblystyq fılıaly jumys isteıdi. Onyń quramynda 50-den asa belsendi jas bar. Olar mádenıetaralyq jobalar ázirlep, eriktilik pen áleýmettik bastamalardy damytýǵa atsalysyp jatyr.

Etnomádenı ortalyqtar da óńir ómirine belsene aralasady. Ázer­baıjan etnomádenı ortalyǵy «Astana – mem­le­kettik tildiń tiregi» atty dóńgelek ústel ótkizse, evreı, ózbek or­talyqtary «Qarııalar – meniń baılyǵym», «Astana – dostyq sımvoly» atty ıgi sharalar uıym­das­tyrǵan. Munyń bári – etnos­ara­lyq tatýlyqtyń naqty is júzindegi kórinisi.

Assambleıa qyzmeti tek mádenı baǵyt­pen shektelmeıdi. Keıingi jyldary bul qurylym áleýmettik jobalardyń basty qozǵaýshy kúshine aınaldy. О́ńirde qaıyrymdylyq pen qamqorlyq mádenıetin damytyp, naqty kómekter kórsetilip jatyr. Máselen, «Jomart jan» qaıyrymdylyq ortalyǵy qysqa ýaqyt ishinde 7 myńnan asa az qam­tylǵan jáne kópbalaly otbasyna 30 mln teńgeden asa materıaldyq kómek kórsetken.

Qaratal aýdanynda koreı etnomádenı ortalyǵy men «Dıaspora murasy» qorynyń qoldaýymen 70 úı tegin tabıǵı gazǵa qosyldy. Bul – áleýmettik ádildik pen ózara janashyrlyqtyń aıqyn úlgisi. Sonymen qatar Isker áıelder keńesi men mesenattar «Aınalaıyn» balalar úıi tárbıelenýshilerine, Analar úıindegi áıelderge, soǵys ardagerlerine jáne erekshe kútimge muqtaj qarııalarǵa turaqty kómek kórsetip keledi.

«Osyndaı júıeli jumystar arqyly Qazaqstan halqy Assambleıasy búgingi tańda qoǵamdyq kelisim men ulttyq birliktiń naqty tetigine aınaldy. Bul el ishindegi tatýlyqty saqtaý ǵana emes, qoǵamnyń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrý, meıirim men baýyrmaldyqty kúsheıtý baǵytynda da mańyzdy mıssııa atqaryp keledi. Bir sózben aıtqanda, Assambleıa – Qazaqstandaǵy beıbit ómir men rýhanı tutastyqtyń berik dińgegi. Bul ár azamattyń júregine ortaq oı – «Birligimiz – berekemiz» qaǵıdasyn uıalat­qan qurylym bolyp qala beredi. 1995 jyly qurylǵan bul ınstıtýt eldegi bar­lyq etnos arasyndaǵy ózara túsinis­tik pen yntymaqtyń erekshe alańy bo­lyp qa­lyptasty», deıdi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi Atsalım Idıgov.

Mereıli dataǵa oraı Jetisý oblysynda da mádenı, bilim berý jáne áleý­mettik baǵyttaǵy ondaǵan is-shara uıymdastyryldy. Bul is-sharalardyń barlyǵynyń túpki maqsaty – qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý, ultaralyq dıalogti tereńdetý jáne jalpyadamzattyq qundy­lyq­­­­tardy dáripteý.

Mereıtoı qarsańynda ótken eń áserli oqıǵalardyń biri – «Birlik júgirisi» sporttyq aksııasy boldy. Ol óńir turǵyndaryn dostyq pen beıbit ómirdiń ortaq ıdeıasy tóńiregine biriktirdi. Sondaı-aq beıbitshilik pen kelisimniń jańa nyshany retinde Qazaqstan halqy Assambleıasy alleıasynyń saltanatty ashylýy ótti. Bul alań tatýlyqtyń máń­gilik sımvolyna aınalyp, ár ulttyń ókilin ortaq qundylyqtar rýhynda birik­ti­retin erekshe mádenı keńistik boldy.

Jastardyń belsendiligi de – Assambleıa jumysynyń mańyzdy baǵyt­tarynyń biri. «Assambleıa jastary» birlestigi Taldyqorǵan qalasyndaǵy Tilder saraıy mańyndaǵy turǵyn úıdiń qasbetine salynǵan erekshe mýraldyń eskızin ázirledi. Onda Qazaqstanda ómir súrip jatqan túrli etnostardyń beıneleri, dostyq pen kelisimniń nyshandary, ulttyq órnekter men mereıtoılyq elementter úılesim tapqan. Bul joba oblystyq Assambleıa men óńirdiń shyǵarmashylyq qaýymdastyǵynyń qoldaýymen, jas sýretshilerdiń qaty­sýymen júzege asty jáne eldegi mádenı áralýandyqtyń kórkem kórinisine aınaldy.

Sonymen qatar Assambleıanyń úsh onjyldyq tarıhyna arnalǵan derekti fılm men arnaıy kitap ázirlenip jatyr. Onda etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa úles qosqan tulǵalardyń estelikteri men ómir joldary, el birligi jolyndaǵy eńbekteri qamtylady.

Assambleıa qyzmeti arqyly qo­ǵamda tózimdilik, ózara qurmet jáne qoldaý mádenıeti ornyqty. Bul memlekettik saıa­sattyń mańyzdy bóligi retinde etnos­tar­dyń mádenıeti men tilin saqtaýǵa, olardyń qoǵamdaǵy rólin arttyrýǵa aıryq­sha yqpal etip keledi. Búginde Qazaqstan halqy Assambleıasy – tek sım­voldyq qurylym emes, beıbitshilik pen kelisimniń naqty quraly, ulttyq biregeılikti nyǵaıtýǵa jáne birtutas qazaq­standyq ult qalyptastyrýǵa baǵyt­talǵan strate­gııalyq ınstıtýt.

Assambleıanyń otyz jyldyq joly – el birligi men tatýlyǵynyń, ózara syı­las­tyq pen senimniń shynaıy tarıhy. Bul tarıh bolashaqqa baǵyttalǵan jarqyn qadamdardyń bastaýy bolmaq.

Jetisý oblysy