Sońǵy jańalyqtar
Digital • 26 Qyrkúıek, 2025
Jaqynda elimizdiń barlyq óńirinde jastardyń shyǵarmashylyǵy men tehnologııalyq áleýetin ushtastyratyn «Decentrathon 4.0» dep atalatyn IT salasyndaǵy eń iri oflaın-hakaton ótti. Aýqymdy jobaǵa tórt myńnan astam ınjener qatysyp, olar jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy naqty tapsyrmalardy sheship, ıdeıalaryn tájirıbe júzinde synaqtan ótkizdi. Osynaý ıgilikti is-shara «Astana Hub» pen «Blockchain», «AITechnologyCenter», Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyryldy.
Jasandy ıntellekt • 26 Qyrkúıek, 2025
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtylǵan «Úsh jyl ishinde jappaı sıfrlyq elge aınaldyrý jáne ekonomıkany jappaı sıfrlandyrý men jasandy ıntellekt tehnologııalaryn barynsha engizý arqyly jańǵyrtý» strategııalyq maqsaty elimizdiń bolashaq damýynyń negizgi baǵyty retinde aıqyndalǵan. Bul málimdeme eldiń sıfrlyq transformasııaǵa degen batyl umtylysyn jáne ony júzege asyrý úshin naqty qadamdar jasaý qajettigin kórsetedi.
Suhbat • 26 Qyrkúıek, 2025
Tarıh ǵylymy eldiktiń eńsesin kóteredi
Bıyl – eldigimizdi ultqa, álemge tanytýda orny bar Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń irgesi qalanǵanyna 80 jyl. Talaı bel-belesten ótken bul ǴZI búginde Táýelsizdik muratyn zerdelegen keshendi zertteýler júrgizip keledi. Osy oraıda Memleket basshysy ıdeıasymen ázirlenip jatqan akademııalyq kóptomdyqtyń máni de, salmaǵy da aıryqsha. Biz qazirgi tarıhı zertteýlerdiń baǵyt-baǵdary men ınstıtýttyń taǵdyr-talaıy jóninde bas dırektor, UǴA akademıgi Zııabek Qabyldınovpen suhbattasqan edik.
Tulǵa • 26 Qyrkúıek, 2025
Qaı qalamger bolsyn, ol eń aldymen – óz dáýiriniń, óz ortasynyń perzenti. Ol jazǵan shyǵarma arqaýy da sol zamana shyndyǵy. Halqynyń mádenı-rýhanı ómiriniń bolmysyn sol ýaqyt úrdisimen baǵalaıdy, keler urpaq ózine keregin ótken kúnniń shyndyǵynan alady.
Taǵzym • 26 Qyrkúıek, 2025
Parıjdegi Nurǵısa Tilendıev toıy
Bıyl – asa kórnekti kompozıtor, Qazaqstannyń Halyq qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń týǵanyna – 100 jyl. Elimizde bastalǵan aıtýly tulǵanyń mereıtoıy Fransııa astanasy Parıj qalasynda jalǵasty. Keshe ǵana ásem shahardyń tórindegi IýNESKO shtab-páterinde «Ǵasyr áýenderi: Tilendıevke taǵzym» atty merekelik konsert ótti.
Tulǵa • 26 Qyrkúıek, 2025
О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary qaharyna mingen totalıtarızm men keńestik ıdeologııa ulttyq kadrlardyń taǵdyr-talaıyna shekteý qoıatyn jymysqy saıasat ustana bastady. QazMÝ men QarMÝ-dyń fılologııa fakýltetterin qazaq tili men ádebıeti mamandyǵyn bitirip jatqan qazaqtyń óndirdeı talantty jastaryn «muǵalim jetispeıdi» degen syltaýmen alys aýyldaǵy mektepterge joldamamen jiberý úrdiske aınaldy. Ǵylymǵa birden kelý ońaı bolmady.
О́ner • 26 Qyrkúıek, 2025
Dombyra – kókiregi shejirege tolǵan kıemiz. Sirá, qazaq degen halyqtyń, árisi túrkiniń jumbaq janyn izdegen adam bolsa, dombyradan tabary haq. Búginde tutas kóktúrikti sazymen terbegen «Dombyra» áni bizdiń rýhymyzda atoı salýy da tegin emes.
Ekologııa • 26 Qyrkúıek, 2025
Ýly kóldiń qaýpinen qashan arylamyz?
Mańǵystaý oblysynda radıoaktıvti qaldyqtar kómilgendikten, qorshaǵan ortaǵa qaýipti, turǵyndar densaýlyǵyna zııandy aýmaq bar. Halyq aýzynda «ýly kól» atanǵan Qoshqar atanyń qalaı, qashan paıda bolǵandyǵy, ony tumshalaý, zararsyzdandyrý baǵytynda qolǵa alynǵan jumys pen bólingen qarjy týraly buǵan deıingi maqalalarda birneshe ret aıtylǵandyqtan, qaıtalaı berýdi artyq sanaımyz.
Másele • 26 Qyrkúıek, 2025
Energetıka alyptary ekologııaǵa enjar qaramaǵany jón
Elimizdegi barlyq shyǵaryndynyń 30 paıyzy Ertis-Baıan óńirine tıesili. Mamandar shań-tozańdy tutyp qalý sheshimderi energetıka salasynda kenjelep turǵanyn aıtady.
Janýarlar • 26 Qyrkúıek, 2025
Kıiktiń jaıyn qazaqtardan úırenedi
О́zbekstan Respýblıkasy Ekologııa, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne klımattyń ózgerýi mınıstrliginiń ókilderi Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetine jumys saparymen keldi. Olar oraldyq ǵalymdardyń aqbókendi qoldan ósirý tájirıbesimen tanysady.
«Taza Qazaqstan» • 26 Qyrkúıek, 2025
Jetisýda «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy júıeli túrde júzege asyrylyp keledi. О́ńirdiń kórkin keltirip, turǵyndardyń ómir sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan bastama qazirdiń ózinde aıtarlyqtaı nátıje berip otyr.
Sport • 26 Qyrkúıek, 2025
Búgin Qytaıdyń astanasy Beıjińde ústel tennısinen «China Smash 2025» halyqaralyq týrnıri bastalady. Jarysqa álemdik reıtıngte TOP-10-ǵa enetin barlyq oıynshylar qatysady. Baq synaýshylar qatarynda elimizden Kırıll Gerasımenko men Záýresh Aqasheva bar. Olar irikteý kezeńinde óner kórsetedi. Kırıll ırandyq Amırreza Abbasımen, Záýresh qytaılyq Iаo Jýısıýanmen sheberlik baıqasady.
Aımaqtar • 26 Qyrkúıek, 2025
Agrokeshen ǵylymı sheshimderge zárý
Elimiz aldaǵy 10 jyl ishinde astyqty tereń óńdeıtin ári odan alynǵan ónimdi eksporttaý boıynsha álemdegi on iri eldiń qataryna qosylýy kerek. Bul – Memleket basshysy júktegen mindet. Qostanaıda ótken «Qýatty óńirlik ǵylym – qýatty óńir» atty kóshpeli otyrysta osy másele sóz boldy.
Ǵalam ǵajaptary • 26 Qyrkúıek, 2025
Qazirgi ýaqytta gologrammalar kóbinese lazerdiń kómegimen jasalady. Alaıda Shotlandııa ǵalymdary bul úderisti jeńildetýdiń jańa jolyn tapty.
Qoǵam • 26 Qyrkúıek, 2025
Aýyl múmkindigin arttyrý mindeti
Qaztalov aýdanynda tuńǵysh ret «Kaztalov-Invest» aýdandyq ınvestısııa forýmy ótti. Forýmda okrýg ákimderi men kásipkerler arasynda jalpy quny 1 mlrd 133,4 mln teńgege teń 13 joba boıynsha memorandýmǵa qol qoıyldy.
Qoǵam • 26 Qyrkúıek, 2025
«Qazaqstan halqyna» qory qurylǵaly beri Almaty oblysynyń turǵyndaryna jalpy somasy 10,7 mlrd teńge shamasynda qaıyrymdylyq kómegin kórsetti. О́ńirde 21 áleýmettik joba júzege asyryldy. Prezıdent tapsyrmasyna saı qor qarajatyn kádege jaratyp jatqan mekemelerde jumys qarqyndy júrgizilip, qarapaıym halyq ıgiligin kórip otyr.
Sharýashylyq • 26 Qyrkúıek, 2025
Qyzyljar óńiriniń dıqandary bıylǵy oraqta tamasha nátıjege jetip otyr. Keıbir ozyq sharýashylyqtar arpany gektarynan 40,5, bıdaıdy 41,5 sentnerden alǵan. Máselen, jylyna 10 myń gektar jerge egin salatyn «Novomıhaılovskıı-2003» JShS basshylyǵynyń aıtýynsha, mundaı jetistikke barlyq agrotehnıkalyq sharany jiti atqarǵandyqtan jetken.
Ǵalam ǵajaptary • 26 Qyrkúıek, 2025
Fastfýd sanaýly kún ishinde mı qyzmetin nasharlatady. AQSh-ta júrgizilgen zertteýler fastfýdtyń adamnyń este saqtaý qabileti men oılaý júıesine keri áser etetinin kórsetti.
Tarıh • 26 Qyrkúıek, 2025
Inder aýdanynda memleket jáne qoǵam qaıratkeri Dinmuhamed Qonaev aıaldaǵan tóbe bar. Aýdan ortalyǵy – Inderbor kentinen shyǵysqa qaraı 8 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan dóńestiń burynǵy ataýy «Ońdasyn jaly» bolǵan.
Aımaqtar • 26 Qyrkúıek, 2025
Taldyqorǵan qalasy jyl saıyn kórkeıip, jańaryp keledi. Qala kúni qarsańynda turǵyndarǵa erekshe tartý jasalyp, «Qulager» shaǵyn aýdanynda aýmaǵy 1,2 gektar bolatyn jańa saıabaq paıdalanýǵa berildi. Bul – «Taza Qazaqstan» ekologııalyq baǵdarlamasy aıasynda júzege asqan mańyzdy joba.
Ǵalam ǵajaptary • 26 Qyrkúıek, 2025
Men ýnıversıtetiniń ǵalymdary qazirgi zamanǵy adamzat evolıýsııasynyń baǵyty ózgerip jatqanyn aıtady. Olardyń pikirinshe, búginde adamnyń damýy men ózgerýine áser etetin basty kúsh – bıologııalyq gender emes, mádenıet.
Jádiger • 26 Qyrkúıek, 2025
Torǵaıdaǵy mýzeıler kesheninde kezinde Mirjaqyp Dýlatulynyń otbasy tutynǵan, alash ardaqtysynyń ózi ustaǵan birsypyra buıymdar, 1914 jyly Qazan qalasynan ekinshi ret basylyp shyqqan «Baqytsyz Jamal» romanynyń, 1913 jyly Orynborda jaryq kórgen «Azamat» jınaǵynyń túpnusqasy, ózge de kóptegen qundy dúnıe saqtaýly.
Eń qysqa áńgime • 26 Qyrkúıek, 2025
Poıyzǵa otyrdyq. Jolaýshy kórshilerim oryndaryna jaıǵasyp jatyr. Áli eki oryn bos. Mine, olardyń da ıeleri keldi. Biri – boıy tym pákene, ıyǵy qýshıyńqyraǵan. Reńi ájeptáýir. Qoı kózi oınaqshyǵan, júzi jyly, shashy tyqyr, jas shamasy qyryqtan edáýir asqan jigit. Ekinshisi – uzyn boıly, moıny jýan, ıyqty, aıaq-qoly balǵadaı, uzyn etek kóılek kıgen, basyna qyzǵyltsary, jyltyraqty oramal tartqan, syǵyraıyńqyraǵan qara kózdi, jalpaıa bitken murny dóńgelek júzine jarasyńqy, mańdaıy keń, syrtqy poshymy eger erkekshe kıinse er-azamatqa uqsap qalary daýsyz, jasy álgi jigitpen qaraılas qarapaıym kelinshek. Boılaryna qarap erli-zaıyptyǵa uqsatpadym. Bulardyń sómkelerin kóterisip, shyǵaryp salýǵa kelgen boılary terekteı, jaýryndary qaqpaqtaı eki bozbala olarmen qushaqtasa qoshtasty da, bizge de sátti sapar tilep shyǵyp ketti.
Esirtki • 26 Qyrkúıek, 2025
Atyraýda UQK qyzmetkeri ustaldy
Atyraýda Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń qyzmetkerine qylmystyq is qozǵaldy. Onyń ustalǵanyn UQK rastady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 25 Qyrkúıek, 2025
Úsik, daýyl: sınoptıkter aldaǵy eki kúnde aýa raıy qandaı bolatynyn aıtty
Sınoptıkter aldaǵy eki kúnde aýa raıy qandaı bolatynyn aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sport • 25 Qyrkúıek, 2025
Avtokross úzdikteri marapattaldy
«Letto Park Kókshetaý» avtodromynda avtokrostan Qazaqstan chempıonatynyń jeńimpazdary anyqtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 25 Qyrkúıek, 2025
Bala tárbıesine salǵyrt qaraǵany úshin aıyppul salyndy
Qarmaqshy aýdandyq sotynda Qazaqstan Respýblıkasy ÁQBtK-niń 127-babynyń 3-bóligi boıynsha jergilikti azamatqa qatysty is qaraldy, dep jazady Egemen.kz.
Sharýashylyq • 25 Qyrkúıek, 2025
Aqmola oblysynda búginge deıin 5 mıllıon tonnadan astam astyq jınaldy. Barlyq egistik alqabynyń 70 paıyzǵa jýyǵy bastyrylyp, aqyq dán qut qambasyna quıyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2025
Aqtóbede temirjolshynyń ólimine qatysty tergeý júrip jatyr
Temirjolshy jazataıym oqıǵa kezinde bir aıaǵynan aıyrylyp, aýrýhanada kóz jumdy. Qazirgi kezde tergeý jumysy júrip jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Medısına • 25 Qyrkúıek, 2025
Almatyda ozyq endoskopııalyq oqý ortalyǵy ashyldy
Elimizde kindik Azııanyń da endoskopıst-dárigerleri biliktiligin arttyratyn ortalyq ashyldy, dep jazady Egemen.kz.
