Qazaqstannyń úzdik joǵary oqý oryndarynyń ulttyq reıtıngi-2016

  Bilim berý sapasyn qamtamasyz­dan­dyrý táýelsiz qazaqstandyq agenttigi (BSQA) 2016 jylǵy Qa­­zaq­­stannyń úzdik joǵary oqý oryn­­darynyń ulttyq reıtıngin usy­nady. Búgingi kúni JOO jáne bi­lim berý baǵdarlamalarynyń ult­tyq reı­tıngi bizdiń kúndelikti ómi­ri­miz­ge tolyq endi. Bilim berý salasyndaǵy reıtıng sapasyna qazirgi tańda qoıy­latyn talaptar ósýde, óıtkeni ýnı­ver­sıtetterdiń reıtıngi talap­ker­lerdiń JOO tańdaýyna yqpal jasaıtyn basty faktor bolyp otyr. Sondyqtan reıtıng osy zamandaǵy úlken aqparattyq, sonyń ishinde jarnamalyq baǵytta, jastarǵa óz tańdaýyn durys qalap alýǵa kó­mek­tesedi dep sanaımyz. BSQA Ulttyq reıtınginiń ádisnamasy halyqaralyq sarapshylarmen maquldanǵan jáne joǵary sapa men akademııalyq taldaý observatorııasy (www.ireg-observatory.org) – IREG Berlın prınsıpterinde kór­setilgen standarttarǵa sáıkes keledi. Ol týraly Eýropa jáne Shanhaı joǵary oqý oryndarynyń reıtıngteri boıynsha ótkizilgen halyqaralyq konferensııalarda birneshe ret baıandalǵan bolatyn. BSQA Ulttyq reıtıngi kópólshemdi reıtıng bolyp sanalady nemese ony basty reıtıng dep ataıdy, sebebi ol úsh qurastyrýshy: 1, 2 jáne 3 saýaldamadan turady. 1-shi saýaldama stýdentter kontıngenti men quramyn, olardyń bilim nátıjelerin, professorlyq-oqytýshylar quramy qyzmetiniń sapasyn, JOO-nyń ǵylymı jáne ınnovasııalyq qyzmetin, halyqaralyq yntymaqtastyǵyn qam­tıtyn akademııalyq statıstıkalyq ın­dıkatorlar men krıterıılerdi, sonymen birge, Internettegi aqparattyq kórsetkishterdi usynady. 1-shi saýaldamanyń ındıkatorlary men krıterııleri sıpattamasy agenttiktiń www.nkaoko.kz saıtynda kórsetilgen. 2-shi saýaldama JOO sarapshylarynyń aldynda JOO-nyń mártebesin kórsetse, 3-shi saýaldama jumys berýshiler aldynda JOO-nyń mártebesin kórsetedi. Aǵymdaǵy jylda BSQA reıtıngin anyq­taý ádisnamasyna birneshe ózgerister engizildi. Instıtýsıonaldyq reıtıngte 1-3 sa­ýal­­­damalardyń salmaqty qatynastary ózgertildi. Osyǵan baılanysty 1-shi saýaldamada kórsetilgen akademııalyq quramynyń mańyzdylyǵy kóterildi. Ol quram 60%-dan 70%-ǵa deıin kóterildi, al 2-shi jáne 3-shi saýaldamalardyń árqaısysynyń salmaǵy 15%-ǵa deıin tómendetildi. BSQA Halyqaralyq ǵylymı-teh­nıkalyq aqparattar ortalyǵymen (Reseı, Máskeý q.) yntymaqtastyǵy arqasynda 1-shi saýaldamada birinshi ret RǴDI (Reseı ǵylymı dáıeksóz ındeksi) ǵylymı baspalar bazasyndaǵy qazaqstandyq JOO ǵalymdarynyń basylymdary men dáıeksózderi týraly tolyq aqparat kór­setildi, buryn bul aqparatty JOO usynatyn. Qazaqstandaǵy, shet eldegi ǵyly­mı-tájirıbelik konferensııalar, olımpıa­da­lardyń jeńimpaz-stýdentteri týraly máli­metti JOO konferensııalar nemese olım­pıadalardy uıymdastyrýshynyń saıtyna silteme kórsetý arqyly dáleldeıtin boldy. Bıylǵy jyly QR BǴM grıfi astynda shyǵarylǵan kitaptar, monografııalar, ISBN bar oqýlyqtar, oqý quraldary týraly tolyq aqparatty agenttiktiń suranysy boıynsha QR Kitap palatasy berdi. BSQA osyndaı jolmen JOO-da reıtıng úshin beriletin ındıkatorlar men krıterııler boıynsha jalǵan málimetterdi usyný múmkindigin aıtarlyqtaı tómendetti. BSQA málimetterdi jınaý úshin táýelsiz derekkózder sanyn kóbeıtý arqyly reıtıng ádisnamasyn jetildirý boıynsha jumysty ári qaraı jalǵastyrady. Reıtıngte JOO-nyń aqparatymen birge JOO-nyń túlekteri boıynsha «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ, OJSB málimetteri boıynsha Ulttyq testileý ortalyǵynan alynǵan táýelsiz derekkózderi, ǵylymı maqalalardyń Web of Science jáne Scopus táýelsiz baza­syndaǵy oqytýshylardyń basylymdary, QR BǴM  jyl saıynǵy «Jyldyń úzdik oqytýshysy» konkýrsy nátıjeleri qoldanyldy 2-shi saýaldamada sarapshylar retinde JOO-nyń qurylymdyq bólimsheleriniń jetekshileri, kafedra meńgerýshileri, professýra ókilderi qatysty. Saýaldamada qazaqstandyq JOO-ǵa óziniń baǵasyn bergen barlyǵy 300-deı sarapshy qatysty. Jumys berýshilerdiń saýaldamasy mı­nıstrlikterge, elimizdiń óńirlerine, ulttyq kompanııalaryna jiberilgen qaǵaz júzindegi saýaldama; orta jáne shaǵyn bıznes ókilderine suraq qoıý, sonymen birge, jumys berýshilerdiń e-mail-daryna saýaldama jiberý jáne telefon arqyly suraq qoıý negizinde júrgizildi. Saýaldamaǵa qatysqan kópshiliktiń belsendiligin erekshe atap ótip, olarǵa ózimizdiń úlken rızashylyǵymyzdy bildiremiz. Saýaldamaǵa 11 ortalyq jáne 12 óńirlik memlekettik organdar qatysty. Olardyń ishinde eń belsendileri: Syrtqy ister, Memlekettik qyzmet isteri, Energetıka, Aýyl sharýashylyǵy, Mádenıet jáne sport mınıstrlikteri; Almaty, Aqmola, Aqtóbe, Qyzylorda, Qostanaı, Ońtústik Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblys­tarynyń ákimdikteri. Agenttikpen jumys berý­shi­lerden 1000-nan asa saýaldama alyndy. Qazaqstannyń úzdik JOO Ulttyq reı­tıngi tiziminde elimizdiń tek 52 oqý or­ny kórsetilgen. Olar 1-shi saýaldamada kórsetilgen akademııalyq resýrstyń 70 maksımaldy ballynyń 33%-dan tó­men emes ball alǵan JOO. Sondyqtan kóp­beıindi JOO sanatynda tek 18 oqý orny; tehnıkalyq – 13; gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq – 12; óner JOO – 1; medı­sınalyq – 3; pedagogıkalyq – 5 oqý orny kórsetilgen. Reıtıngtiń barlyq úsh saýaldamasy boıynsha ıntegrasııalanǵan nátıjeler gazette jarııalanǵan, al reıtıngtiń ár saýal­damasy jáne ár ındıkatory boıynsha nátıjeler agenttiktiń www.nkaoko.kz saıtynda kórsetilgen. Kópbeıindi JOO reıtınginiń qorytyn­dysy boıynsha bıylǵy jyly da birinshilik qataryn jetekshi ulttyq ýnıversıtetter saqtaǵan: birinshi oryndy bólisken L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıver­sıteti jáne ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti. Kópbeıindi JOO birinshi bestigine, aldyńǵy jyldardaǵydaı M.O.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti (3-shi oryn), E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memle­kettik ýnı­versıteti (4-shi oryn), S.Toraı­ǵy­rov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnı­versıteti (5-shi oryn) endi. Tehnıkalyq JOO tobynda birinshi orynda birneshe jyl boıy Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti, odan keıin ekinshi orynda – Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti, úshinshi orynda – Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti tur. Úzdik tehnıkalyq JOO bestigine D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti jáne Almaty tehnologııalyq ýnıversıteti endi. Halyq­aralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıver­sıteti 8-shi orynnan 6-shy orynǵa, akade­mııalyq resýrstar boıynsha úshinshi orynǵa kóterildi. Gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq JOO tobynda birinshi oryndy turaqty QMEBI ýnıversıteti alsa, ekinshi oryn­dy Qazaq­tutynýodaǵy Qaraǵandy ekono­mıkalyq ýnıversıteti, úshinshi oryndy Almaty menedjment ýnıversıteti (burynǵy –HBA) aldy, bul baǵyttaǵy jetekshi JOO bestigine «Narhoz» Ýnı­versıtet jáne «Turan» ýnıversıteti endi. Shyǵarmashylyq baǵyttaǵy JOO ishinde Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetine báse­kelestik bolǵan joq. Medısına JOO ishinde birneshe jyl boıy jetekshi birinshi orynda S.Asfen­dııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıteti, 2-shi orynda Semeı qalasynyń memlekettik medısına ýnı­versıteti, úshinshi orynda Ońtústik Qazaq­stan farmasevtıkalyq akademııasy orna­lasqan. Pedagogıkalyq JOO baǵyty boıynsha pedagogıkalyq bilim berýdiń kóshbasshysy – Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıka­lyq ýnıversıteti bolsa, ekinshi orynda – Qa­zaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti, odan keıin Pavlodar memle­kettik pedagogıkalyq ınstıtýty, Qostanaı memlekettik peda­gogıkalyq ınstıtýty jáne Taraz mem­lekettik pedagogıkalyq ıns­tıtýty tur. Pavlodar memlekettik peda­gogıkalyq ınstıtýty senimdi jumys jasaý arqa­synda akademııalyq resýrs boıynsha ekinshi oryn aldy. Baǵdarlamalyq reıtıngte 2016 jyly 42 JOO 143 bakalavr mamandyqtary (670 baǵ­darlama) jáne 131 magıstratýra mamandyqtary (389 baǵdarlama) boıynsha qatysty. Reıtıngke qatysqan barlyq bilim berý baǵdarlamalarynyń jalpy sany 1200-ge jýyq. Usynylǵan baǵdarlamalar sany jáne nátıjeler boıynsha jetekshi JOO úshtigine ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti (147), E. A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti (120) jáne L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti (101) endi, olar týraly aqparat agenttiktiń saıtynda usynylǵan. Reıtıngtiń qorytyndysyn BAQ, tolyq aqparatty agenttiktiń saıtyna jarııalaı otyryp, agenttik qoǵamǵa JOO qyz­metiniń kórsetkishterin usynady. Bul kórsetkishter qandaı da bir taldaýdyń, múmkin, nege bul JOO reıtıngtiń aldynda nemese sońynda tur, nege basqa mańyzdy kórsetkishter eskerilmedi degen qandaı da bir synnyń taqyryby bolady dep oılaımyz. Reıtıngti qurastyrýshylar retinde syndarly syndy biz mindetti túrde eskeremiz, biraq reıtıngtik baldary tómen JOO-nyń basshylyǵy qandaı sebeppen olardyń kórsetkishteri tómen ekenin ózderi túsinedi dep oılaımyz. Sondyqtan reıtıngke qatysýshy barlyq JOO ákimshiligine ózderiniń materıaldaryna jáne reıtıng nátıjelerine tereń taldaý jasaýyn usynamyz. Sonda jetekshi-JOO ózderiniń jetekshilik oryndaryn qalaı saqtap qalý kerek, ol úshin rezervti qaıdan alý kerek, orta býyndaǵy JOO alǵa shyǵý úshin qandaı sekiris jasaý kerek, sońǵy oryndaǵy JOO ózderiniń eń álsiz oryndaryn taýyp, ózderiniń pozısııasyn kúsheıtý úshin strategııalyq josparǵa qandaı sharalardy qosý kerek eken sııaqty suraqtarǵa jaýap berýge múmkindik alady. Agenttik JOO-dan alynatyn málimetterdiń maksımaldy túrde táýelsiz bolýy úshin óziniń ádisnamasyn aldyńǵy qatardaǵy jahandyq jáne ulttyq reıtıngke jaqyndatý arqyly reıtıngtiń jekelegen pozısııasyn ári qaraı jetildiredi, bul bilim sapasyn baǵalaıtyn reıtıngtiń maksımaldy dáıektiligine jetýge múmkindik beredi. Bilim berý sapasyn qamtamasyzdandyrý táýelsiz qazaqstandyq agenttigi barlyq talapkerler men olardyń ata-analaryna tabys jáne joǵary oqý ornyn durys tańdaýdy tileıdi. Agenttik Qazaqstannyń úzdik joǵary oqý oryndarynyń Ulttyq reıtıngi olarǵa oqý ornyn durys tańdaýǵa kómektesedi dep senedi!   Qazaqstannyń úzdik kópbeıindi joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016

Orny

Ataýy

Baldary

1

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti

99,39

1

L. N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti

99,39

3

M.O.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti

62,61

4

E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti

61,41

5

S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti

58,28

6

M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıteti

53,33

7

A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti

49,18

8

S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti

48,95

9

Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti

48,34

10

Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıteti

48,15

11

I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıteti

45,64

12

Innovasııalyq Eýrazııa ýnıversıteti

45,41

13

Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıteti

44,45

14

Súleımen Demırel atyndaǵy ýnıversıtet

44,16

15

Halyqaralyq bilim berý korporasııasy

38,34

16

M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti

38,14

17

H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıteti

32,68

18

Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıteti

30,54

Qazaqstannyń úzdik tehnıkalyq joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016

Orny

Ataýy

Baldary

1

Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti

98,69

2

Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti

89,47

3

Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti

75,21

4

D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq

66,85

ýnıversıteti

5

Almaty tehnologııalyq ýnıversıteti

66,45

6

Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıteti

64,29

7

Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti

63,41

8

S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti

59,56

9

M.Tynyshpaev atyndaǵy Qazaq kólik jáne kommýnıkasııalar akademııasy

56,77

10

Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq

54,08

ýnıversıteti

11

Qaraǵandy memlekettik ındýstrııalyq ýnıversıteti

52,86

12

Rýdnyı ındýstrııalyq ınstıtýty

44,95

13

Eýrazııa tehnologııalyq ýnıversıteti

34,96

Qazaqstannyń úzdik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016 Orny Ataýy

Baldary

1

QMEBI ýnıversıteti

100,00

2

Qaztutynýodaǵy Qaraǵandy ekonomıkalyq ýnıversıteti

83,38

3

Almaty menedjment ýnıversıteti

73,01

4

«Narhoz» Ýnıversıtet

72,04

5

«Turan» ýnıversıteti

69,73

6

«Bolashaq» akademııasy

60,28

7

Qarjy akademııasy

57,28

8

«Turan-Astana» ýnıversıteti

55,11

9

Qazaq ınnovasııalyq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıteti

52,90

10

Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıteti

52,65

11

Qazaqstan-Amerıkan erkin ýnıversıteti

50,98

12

Qazaq eńbek jáne áleýmettik qatynastar akademııasy

43,57

Qazaqstannyń úzdik óner joǵary oqý ornynyń reıtıngi-2016 Orny Ataýy

Baldary

1    Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti

100,00

Qazaqstannyń úzdik medısınalyq joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016

Orny

Ataýy

Baldary

1

S.J.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq memlekettik medısına ýnıversıteti

100,00

2

Semeı qalasynyń memlekettik medısına ýnıversıteti

74,57

3

Ońtústik Qazaqstan memlekettik farmasevtıka akademııasy

68,03

Qazaqstannyń úzdik pedagogıkalyq joǵary oqý oryndarynyń reıtıngi-2016

Orny

Ataýy

Baldary

1

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti

99,94

2

Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti

87,75

3

Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty

85,32

4

Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty

73,67

5

Taraz memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty

65,80

Sholpan QALANOVA, Bilim berý sapasyn qamtamasyz­dan­dyrý táýelsiz qazaqstandyq agenttiginiń prezıdenti, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor