"Samuryq-Qazyna" AQ 2017 jylǵy munaı naryǵyna boljam jasady. Bul týraly "Samuryq-Qazyna" AQ baspasóz qyzmeti habarlady.
2016 jyly munaı-gaz naryǵy birqatar synaqtardy basynan keshirdi. Jahandyq naryqtyń qubylmalyǵy men turaqsyzdyǵy jaǵdaıdy tipti kúrdelendirip jiberdi. 2017 jylǵy munaı naryǵyn qalyptastyratyn negizgi sebepter 2016 jyldyń aıaǵynda-aq anyqtaldy deýge bolady. Qarasha, jeltoqsan aılarynda OPEK pen oǵan kirmeıtin elderdiń kezdesýi ótti. Bul kezdesý jahandyq ınvestorlarǵa 2017 jyldyń 1 jartyjyldyǵyna jospar qurýǵa múmkindik berdi. Munaı óndirýdi táýligine 1,8 mıllıon barrel deńgeıinde ustap turý kelisiminiń arqasynda munaı baǵasy qarashada 5 paıyzǵa, jeltoqsanda 8 paıyzǵa ósti.
Olardyń aıtýynsha, OPEK munaı óndirýdi qysqartqanymen, onyń orny AQSh-taǵy taqtatas munaıyn óndirý esebinen tolyqtyrylady. Tipti, AQSh-taǵy burǵylaý qondyrǵylarynyń qazirgi sanymen-aq, taqtatas munaıyn óndirý kólemi 2017 jylǵy 1 toqsannan bastap ósýge bet aldy. 2017 jyly munaı baǵasynyń ósimi qalypty bolady, ıaǵnı, bizdiń bazalyq ssenarıı boıynsha barreline ortasha 50-52 dollar bolmaq.
Mańyzdy faktorlar:
1. Jahandyq ósim men munaıǵa suranys boljamy
Jahandyq ekonomıkalyq ósim munaı naryǵynyń keleshegin boljaýdaǵy mańyzdy faktor bolyp qalyp otyr. Keıbir elderdiń kórsetkishteri jaqsy bolǵanymen, ózgelerde jaǵdaı ońdy emes. Dese de 2016 jylmen salystyrǵanda 2017 jyly joǵary ósý qarqyny kútilip otyr. IJО́ 2016 jyly 2,4-3,1 paıyz bolsa, 2017 jyly 2,8-3,4 paıyzǵa ósýi múmkin.
Munaıǵa suranys 2017 jyly táýligine ortasha eseppen 1,15 mln barrelge, ıaǵnı 96,5 mıllıon barrelge deıin artady (2016: táýligine +1,23 mıllıon). 2016 jylmen salystyrǵanda ósýdegi irkilister AQSh-ta, Indııada, Eýropada baıqalatyn bolsa (baǵa ıkemdiliginiń tómendeýine baılanysty), Japonııa men Brazılııada suranys artady. Munaı suranysynyń artýyna Qytaıdyń úlesi zor bolady, 2016 jylǵy satylǵan kólikter sanyna qarasaq, janarmaı paıdalaný anaǵurlym artatynyny baıqalady.
2. OPEK pen oǵan kirmeıtin elderdiń munaı eksporty
30 qarashada OPEK 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap munaı óndirýdi táýligine 1,2 mıllıon barrelge azaıtýǵa, ıaǵnı táýligine 32,5 mıllıon barrelge deıin qysqartý týraly sheshim qabyldady. Kelisim merzimi - alty aı. 2017 jylǵy qysqartýdyń ózinde OPEK óndirisi 2016 jylǵy qańtardaǵy deńgeıde qalady, bul da, kelisimderge qaramastan, 2017 jyly OPEK kútken nátıjeler.
9 jeltoqsanda OPEK-ke kirmeıtin 11 el, OPEK sheshiminie qoldaý retinde 2017 jyly alty aıǵa óndiris kólemin táýligine 558 000 barrelge tómendetýdi uıǵardy. Tıisinshe, munaı óndirisiniń jalpy tómendetilgen kólemi táýligine 1,8 mıllıon barrel boldy.
Sondaı-aq, baspasóz qyzmetindegilerdiń aıtýynsha, OPEK-ke kirmeıtin elderdiń óndirisi 2017 jyly turaqtalady. О́ndirý Eýropa men Azııa-Tynyq muhıt aımaǵynda tómendep, onyń ornyn Brazılııa men Kanadada artady. Boljam boıynsha, óndiris kólemi jaǵynan Kanada OPEK-ke kirmeıtin elderdiń ishinde Brazılııa men Qazaqstannan keıi úshinshi orynǵa shyǵady.
3. Munaı baǵasynyń ıkemdiligi men boljamdar
2017 jylǵy munaı baǵasynyń ıkemdiligi joǵary bolady dep kútiledi. Bul OPEK pen oǵan kirmeıtin elderdegi táýekelder tómendedi, sondaı-aq geosaıası faktorlar da munaı baǵasyna áser etip jatyr.
OPEK-tegi óndiristiń qysqarýy AQSh-taǵy taqtatas munaıyn óndirý esebinen tolyqtyrylady dep kútemiz. Taqtatas munaıy óndirisiniń artýy munaı baǵasynyń ósýine shekteý qoıady. Tipti, AQSh-taǵy burǵylaý qondyrǵylarynyń qazirgi sanymen-aq, taqtatas munaıyn óndirý kólemi 2017 jylǵy 1 toqsannan bastap ósýge bet aldy.
"Samuryq-Qazyna" AQ ókilderiniń aıtýynsha, 2017 jyly munaı baǵasynyń ósimi qalypty bolady, ıaǵnı, bazalyq ssenarıı boıynsha barreline ortasha 50-52 dollar bolmaq.