Búgin Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasynyń Mýzeı ǵımaratynda Bakýdegi 1990 jylǵy 20 qańtardaǵy qaıǵyly oqıǵalarǵa arnalǵan «Qaraly qańtar» - Táýelsizdikke aparar jol» atty fotosýretter kórmesiniń ashylýy ótti. Kórme mýzeıdiń «Mádenıet arqyly únqatysý» halyqaralyq jobasynyń aıasynda Qazaqstandaǵy Ázerbaıjan elshiligimen birlesip uıymdastyryldy.
Ázerbaıjanda jyl saıyn 20 qańtar qaraly kún retinde atalyp ótiledi. Osydan 27 jyl buryn 1990 jyly 19-nan 20-na qaraǵan túninde KSRO basshylyǵynyń nusqaýy boıynsha Bakýge áskerler engizildi jáne qarapaıym halyqqa oq jaýdyrdy. Bakýge ásker kirgizer aldynda Armenııanyń Ázerbaıjanǵa qarsy ashyq qarýly agressııasyna, ázerbaıjan jerinde ıaǵnı Taýly-Qarabah avtonomııaly oblysynda zańsyz armıan qarýly quramalardyń júgensizdigine baılanysty respýblıkalyq jáne ortalyq keńes basshylyǵynyń áreketsizdigine narazylyq sherýler ótti.
19 qańtarda keshke KSRO MQK «Alfa» arnaıy bólimshesi Ázerbaıjan telearnalarynyń energetıkalyq blogyn jaryp jiberip, sodan soń halyq mańyzdy aqparat alý múmkindiginen aıyryldy. Turǵyndar tótenshe jaǵdaıdyń engizilýi jóninde tek tańerteń 20 qańtarda qalany Keńes áskeri bólimder basyp alyp, áskerı tikushaqtardan laqtyrǵan paraqshalarynan habardar boldy. Nátıjesinde, 134 beıbit turǵyn qaza tapty, 700-den astam adam jaraqat aldy. Ásker engizgennen keıin oppozısııanyń belsendi múshelerine qatysty qýǵyn bastaldy. Alaıda, buǵan qaramastan, 22 qańtar kúni áskerı qurbandarmen qoshtasýǵa shamamen 1 mıllıon adam qatysty. Qaza tapqandardyń deneleri sol kúnnen bastap Batyrlar alleıasy retinde belgili bolǵan Taýly saıabaǵyna jaıaý jetkizildi.
"Bul oqıǵalar Ázerbaıjan tarıhyna «Qaraly qańtar» bolyp endi. Sol qandy oqıǵalardyń bolǵanyna kóp jyl ótse de, ázerbaıjan halqy jantúrshigerlik sol bir túndi árdaıym eske alady. Osylaısha 20 qańtar jalpyhalyqtyq Aza tutý kúni retinde kúntizbede máńgilikke qaldy», dedi Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Rashad Mammadov.
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Ázerbaıjan Elshiligi «Qaraly qańtardyń» kezekti jyldyǵyna baılanysty 1990 jyly 20 qańtardaǵy zardaptarynyń qoǵamdyq fotoıllıýstrasııalaryn usyndy. Onda qarýsyz halyqqa qarsy ásker kúshin paıdalanǵan sáttiń qaıǵyly jaǵdaıy beınelengen.
Sonymen qatar, bul sýretter - kóptegen qurbandardyń qunymen ar-namys pen qadir-qasıet, bostandyq pen Otan uǵymdary jaı ǵana sóz emes, ázerbaıjan halqy rýhynyń jandy kýási ekendigin dáleldeıdi desek bolady. Qańtardaǵy qaıǵyly oqıǵa KSRO-nyń ydyraýyna áser etip, nátıjesinde Ázerbaıjan memlekettik táýelsizdigine qol jetkizýdi qaıtymsyz etti. Atalmysh kórme 20 qańtarǵa deıin jalǵasady.
Raýan QAIDAR, «Egemen Qazaqstan».
Sýretterdi túsirgen Erlan Omarov