Túgin tartsań maıy birge shyǵatyn Jetisý jerinde berekesin tasyta ónetin ónimniń biri – maıburshaq. Qunarly topyraqta ózindik quramyn tolyq saqtaı ósiriletin maıly daqylǵa rynok suranysy jyldan-jylǵa artýda. Sondyqtan Almaty oblysy, Kóksý aýdany, Terekti aýylynda Indýstrııalandyrý kartasy sheńberinde maıburshaq syǵý zaýytynyń negizi qalanyp, 2012 jyly «Ýyz Maı Industry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi bolyp qaıta qurylǵan edi. Ras, alǵashqy jyldary jete kóńil bólinbegendikten óndiris orny tasbaqa aıańmen jumysyn júrgize bergen. Biraq ýaqyt talabyna saı óńirdegi sharýa qojalyqtary maıly daqyl sebetin alqaptaryn úlkeıtken saıyn ónim berekeliligi artty. Zaýyt alǵashynda 2 mlrd teńgege jýyq qarajatqa Qytaı elinde jasalǵan maı syǵatyn qondyrǵyny ákelip iske qosqan edi. Qalaı desek te, tehnıkanyń aty tehnıka emes pe. Qudaı sátin salyp júrip berdi. Nátıjesinde byltyrǵy jyly 4675,7 mln teńgege 4469 tonna tolyq maıly maıburshaq, 3272 tonna maıburshaq maıy, 20333 tonna maıburshaq shroty osy óndiris ornynan shyǵaryldy. Negizgi tutynýshylary Almaty qalasyndaǵy «Apel Agro», О́skemen qus fabrıkasy, Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy un tartatyn quramajem kombınaty, Petropavl qalasyndaǵy broıler fabrıkasy bolyp tabylady. Atalǵan ujymdarmen zańnama talabyna saı kelisimshart jasalǵan.
«Jyl saıyn 36 myń tonna maıburshaq ónimin óńdep, satýdamyz. Maıburshaq maıynyń bir tonnasyn – 300 000 teńgege, al shrottyń ár tonnasyn 200 000 teńgege baǵalaǵan. Jalpy, zaýytymyzdyń qýattylyǵy bir jylda 60 myń tonna ónim óńdeýge jetedi. Biraq shıkizat jetispeıdi», dedi «Ýyz Maı Industry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi dırektorynyń orynbasary Qanaǵat Bosqanov.
Qaldyqsyz ónim túri bolyp sanalatyn maıburshaqtan barlyǵy 18 paıyz maı syǵylyp alynady. Odan qalǵany qus, iri jáne usaq maldarǵa arnalǵan jem ónimi – maıburshaq shroty dep atalady. Maıburshaq shrotynyń 100 gramynda 40 paıyz aqýyz, 15 paıyz maılylyq saqtalatyndyqtan, arnaıy daıyndalatyn qus azyǵynyń 30-35 paıyzyn maıburshaq shroty qurap, qalǵanyna ózge dándi daqyldar qosylady. Mundaı jemmen qorektenetin broıler balapandary 35 kúnde ósip, jetilip, paıdalanýǵa daıyn bolady.
«Ýyz Maı Industry» JShS-niń jalpy ınvestısııalar kólemi 2010 jyly 315 mln teńge bolsa, ekinshi kezeńde bul soma 502,3 mln teńgege kóterildi. Jyldan-jylǵa salynatyn qarajat kólemi ósken saıyn qýattylyǵy da artyp, 2010 jylǵy 16 myń tonnadan byltyr 36 myń tonnaǵa jetip otyr. О́ndiris ornynda turaqty jumys ornymen qamtylǵan 120 adamnyń ortasha aılyq jalaqylary 75 myń teńge dep naqtylanǵan. Al kásiporyn damýynyń úshinshi kezeńinde ósimdik maıyn dezodorasııalaý jáne rafınadtaý jelisin iske qosý, tórtinshi kezeńinde margarın jáne spred shyǵaratyn jelini iske qosý, besinshi kezeńde tomat syqpasyn shyǵaratyn zaýytty iske qosý belgilengen.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy