• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Medısına 20 Sáýir, 2017

Árqaısymyz atsalysýymyz kerek

371 ret
kórsetildi

Kemeńger ata-babamyz «Myń jyldyǵyńdy oılasań, urpaq tárbıele», dep ulaǵatty da mańyzdy ósıet qaldyrsa, HH ǵasyrdyń zańǵar jazýshysy M.Áýezovtiń: «El bolamyn deseń, besigińdi túze» degen kemel oıynan adam ómirindegi eń ulyq, eń maǵynaly is urpaq tárbıesi ekeni ańǵarylady. Sondyqtan Máńgilik Eldiń óskeleń urpaǵyn qaısar da qaıratker etip tárbıeleý úshin olardy izgilikke baýlyp, sapaly bilim berýmen qosa, iskerliktiń ozyq tájirıbesi men jańashyl jolyn úıretý – zaman suranysy.

Qazaq degen qasıetti halyq­qa tán ulttyq úrdisti ulyq­taý qajet­tiligin Elbasy «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» atty maqa­lasynda: «Eger jańǵyrý eldiń ulttyq-rýhanı tamyrynan nár almasa, ol adasýǵa bastaıdy», dep kóregendikpen dál aıta bilgen. Álemdik úrdisten oqshaý ómir súre almaıtyndyqtan, ózgerip jatqan dúnıege oraı, jan-jaqty bolý – ýaqyt talaby. Ur­paqtarymyzdy dástúrli qun­dy­lyqtarmen sýsyndatyp, órke­nıet kóshinen qaldyrmaı, búgin­gi básekeli kezeńniń qatań talap­taryna saı tárbıeleý úshin sananyń saralyǵy qajet.

El men ultqa, qoǵam men otbasyna tulǵa bolatyn qaıratker­lerdi qalyptastyrý – ulttyq jańashyl tárbıemen, izdenimpaz eńbekqorlyqpen, ólsheýsiz ter tógýmen keletin jeńis. Iisi qazaqtyń qazirgi basty mindeti – urpaqtaryn otbasynda ulttyq rýhta tárbıelep, quryshtaı shynyq­tyrý. Sondyqtan jas ur­paq­qa bilim ǵana emes, sanaly tárbıe berýge den qoıyp, jan­qııar­lyqpen kúresý – árbir esti azamattyń paryzy.

Elbasy: «Men qazaq­stan­dyq­­tardyń eshqashan buljymaıtyn eki erejeni túsinip, baıybyna barǵanyn qalaımyn. Birinshisi – ulttyq kod, ulttyq mádenıet saqtalmasa, eshqandaı jańǵyrý bolmaıdy. Ekinshisi – alǵa basý úshin ulttyń damýyna kedergi bolatyn ótkenniń ker­tartpa tustarynan bas tartý kerek», dep ulttyq sanamyzdy qaı­ta jańǵyrtyp, qazaqtyń taǵ­dyryn aldyńǵy orynǵa shyǵa­ryp, kezek kúttirmeıtin ulttyq qun­­dy­lyq­tardy ulyqtaýǵa úndeı­di.

Kisilik nıet, adal yqylas bolsa, kúrmeýi qıyn, kúrdeli túıin­di sheshýdiń de joly bar. Qazaq halqy – Uly Dalanyń ulyq mura­ger­­leri! Sondyqtan paıdasyz dań­ǵaza­lyqtan bas tartyp, urpaǵy­myz­dyń jarqyn keleshegi úshin ulaǵaty zor, nátıjesi mol isterdi yj­da­ǵattylyqpen júzege asyra­tyn kezeńde boıkúıezdik pen samar­qaýlyqqa jol berýge bolmaıdy.

Ortaımaıtyn qazyna – ımandy, kórgendi urpaq. Dástúrge adal, paryz ben qaryzdyń salma­ǵyn, qun­dy­lyqtardyń qunyn biletin jasam­paz urpaq tárbıe­leý – hal­qy­myzdyń keleshegine qyzmet etý degen sóz. «...ózgeler­diń tájirıbesin alyp, eń ozyq jetis­tikterin boıǵa sińirý múm­kindigi. Azııadaǵy eki uly derjava – Japonııa men Qy­taı­­dyń búgingi kelbeti – osy múm­kindikterdi tıimdi paı­dalanýdyń naǵyz úlgisi»,  degen Elbasy óz­gege kózsiz elikteýdi emes, «ózge­ler­diń eń ozyq jetistikterin boıǵa sińirý» qajettiligin aıta oty­ryp, sanamyzdy jańǵyrtyp, ýaqyt kóshinen qalyp ketpeýdi meńzeıdi.

Endigi uly maqsat – ımandy da eńbekqor halqy bar, básekege qabiletti, ekonomıkasy damyǵan, tegeýrindi memleket qana eshkimge des bermeıtinin urpaq sanasyna quıyp, ulttyq qundylyqtarmen qunarlandyrý.

Adamı abzal qasıetter týraly ólmes oılar aıtqan uly Abaı: «Teginde, adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, minez degen nárselermen ozady» dese, Mustafa Shoqaı «ulttyq rýhsyz ult táýelsizdiginiń bolýy múmkin emes» degen qanatty qaǵıdalarymen asqaq rýhty urpaq qana el kelesheginiń kepili bola alatynyn meńzeıdi.

Qaısar babalarymyzdyń ǵasyrlar boıǵy kúresimen kelgen elimizdiń basty qundylyǵy táýelsizdikti baıandy etý, urpa­ǵy­myzdyń sanasyna rýhanı qundylyqtardyń baǵa jetpes qasıetin sińirý – elimizdegi árbir azamattyń parasatty paryzy.

Elbasynyń  «Men halqym­nyń taǵylymy mol tarıhy men yqylym zamannan arqaýy úzil­megen ult­tyq salt-dástúr­lerin aldaǵy órkendeýdiń be­rik dińi ete oty­ryp, árbir qadamyn nyq basýyn, bo­la­shaqqa senim­men bet alýyn qalaımyn», degen rııa­syz yqy­lasyn jastarǵa  túsindirip, óskeleń ur­paq­tyń sanasyna ult­tyq qundylyqtardy tereń si­ńi­rýge árqaısymyz atsalysýymyz kerek.

Baqytjan Ertaev,

Parlament Májilisiniń depýtaty

Sońǵy jańalyqtar