2011 jylǵy 2 sáýir №347 Astana, Úkimet úıi
Jer qoınaýyna zııandy zattardy, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý qaǵıdasyn bekitý týraly
«Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 24 maýsymdaǵy Zańynyń 16-babynyń 19) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Jer qoınaýyna zııandy zattardy, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý qaǵıdasy bekitilsin.
2. Mynalardyń kúshi joıyldy dep tanylsyn:
1) «Qazaqstan Respýblıkasynda radıoaktıvti qaldyqtardy kómýdiń tártibi týraly erejeni bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 1996 jylǵy 18 qazandaǵy № 1283 qaýlysy (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 1996 j., № 42, 401-qujat);
2) «Qazaqstan Respýblıkasynda zııandy zattardy jáne paıdalanylǵan aǵyn sýdy jer qoınaýyna kómýdiń tártibi týraly Erejeni bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 1996 jylǵy 18 qazandaǵy № 1286 qaýlysy (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 1996 j., № 42, 404-qujat);
3) «Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi keıbir sheshimderine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 1998 jylǵy 22 maýsymdaǵy № 578 qaýlysynyń 1-tarmaǵynyń 2) jáne 3) tarmaqshalary (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 1998 j., № 19, 172-qujat).
3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.MÁSIMOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 2 sáýirdegi №347 qaýlysymen bekitilgen
Jer qoınaýyna zııandy zattardy, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý qaǵıdasy
1. Jalpy erejeler
1. Osy Qaǵıda «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 16-babynyń 19) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne jer qoınaýyna zııandy zattardy, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý tártibin anyqtaıdy.
2. Osy Qaǵıdada mynadaı uǵym paıdalanylady:
taldaý zerthanasy – zattar men materıaldardy zertteý boıynsha keshendi taldaý jumystaryn oryndaıtyn uıym nemese uıymnyń qurylymdyq bólimshesi.
2. Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý tártibi
3. Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý qorshaǵan ortany ýly hımıkattardy, siltilerdi, qyshqyldardy, qoldanýǵa tyıym salynǵan ónimder men materıaldardy odan ári paıdalanýǵa jáne qaıta óńdeýge jaramaıtyn jer betinde jáne ashyq alańdarda saqtalatyn zııandy ýly qaldyqtarmen lastaýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan shara bolyp tabylady.
4. Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý úshin tıisti túrde jabdyqtalǵan tabıǵı jerasty qýystary, ken shyǵarylǵan jerler, uńǵymalar men arnaıy salynǵan qoımalar paıdalanylady.
Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýdi jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýdy jeke nemese zańdy tulǵa jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organ (budan ári- ýákiletti organ) beretin jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisilgen kelisimsharttyq aýmaqta nemese odan tys jerlerde barlaýǵa nemese óndirýge baılanysty emes jer asty qurylystaryn salýǵa jáne (nemese) paıdalanýǵa arnalǵan jáne radıoaktıvti qaldyqtardy, zııandy zattardy jáne sarqyndy sýlardy kómýge arnalǵan ruqsat (budan ári – ruqsat) negizinde júzege asyrady.
5. Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýge jáne jer qoınaýyna sarqyndy sýlardy aǵyzýǵa bir rettik jáne merzimsiz beriletin ruqsatty alý úshin jeke nemese zańdy tulǵa ýákiletti organǵa mynadaı qujattardy:
1) jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýge jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýǵa arnalǵan ótinimdi;
2) jer qoınaýyna kómilýge tıis zııandy zattardyń jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýdyń sıpattamasyn;
3) zııandy zattardy jáne sarqyndy sýlardy jınaqtaý, tasymaldaý jáne saqtaý júıesiniń sıpattamasyn;
4) zııandy zattardy jáne sarqyndy sýlardy paıdalaný men zalalsyzdandyrýdyń qoldanylatyn tehnologııalary týraly qysqasha málimetterdi eki danada usynady.
6. Ýákiletti organ jeke nemese zańdy tulǵadan osy Qaǵıdanyń 5-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken kúninen bastap úsh jumys kúni ishinde osy qujattardyń bir danasyn ruqsatty kelisý týraly máseleni qaraý úshin qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organǵa joldaıdy.
7. Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ osy Qaǵıdanyń 5-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken sátten bastap on bes jumys kúninen aspaıtyn merzimde olardy qaraıdy jáne ýákiletti organǵa ruqsat berýge arnalǵan kelisimdi nemese osy Qaǵıdanyń 13-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda, jazbasha túrde dáleldi bas tartýdy jiberedi.
8. Ýákiletti organ osy Qaǵıdanyń 5-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken sátten bastap jıyrma jumys kúni ishinde kórsetilgen qujattardy qaraıdy jáne ýákiletti organǵa olardy qaraý nátıjeleri túskennen keıin qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organda jeke nemese zańdy tulǵaǵa qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisilgen ruqsatty nemese osy Qaǵıdanyń 13-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda, jazbasha túrde dáleldi bas tartýdy beredi.
9. Jer qoınaýyna kómýge jatatyn zııandy zattar men sarqyn sýlardyń sıpattamasy mynadaı málimetterdi:
1) ónimniń (materıaldyń) ataýyn;
2) sharýashylyq qyzmeti obektisiniń ıesi bergen, nátıjesinde zat túziletin tehnıkalyq óndiris nemese úderis týraly aqparatty;
3) memlekettik nemese akkredıttelgen jeke taldamalyq zerthananyń qorytyndysynda usynylǵan zattyń jeke sıpattamasyn (órt-jarylys qaýiptiligi, erigishtigi, saqtaý kezinde basqa zattarmen úılesimdiligi);
4) sharýashylyq qyzmet obektisiniń ıesi anyqtaıtyn, nátıjesinde zııandy zattar men sarqyndy sýlar túzilgen zııandy zattardyń jáne sarqyndy sýlardyń túzilýi men saqtalýynyń jyldyq kólemin;
5) memlekettik nemese akkredıttelgen jeke taldamalyq zerthananyń qorytyndysy boıynsha usynylǵan qaýiptilik synybyn kórsete otyryp, zııandy zattardyń jáne sarqyndy sýlardyń tolyq hımııalyq quramyn, ýytty komponentteri bolýyn qamtýy tıis.
10. Jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýge jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýǵa arnalǵan jerasty qurylystaryn salýdy jáne (nemese) paıdalanýdy jobalaý tek belgili bir shekaralarda (kelisimsharttyq aýmaqta) zııandy zattardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýdy oqshaýlaý múmkindigi týraly jáne olardyń jer qoınaýynyń kórshiles ýchaskelerine jáne jerasty sýlaryna qosylýyn bolǵyzbaý kepildigin qamtamasyz etý týraly ınjenerlik-gıdrogeologııalyq ekologııalyq zertteýlerdiń kesheni negizinde alynǵan geologııalyq-gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq, ekologııalyq derekter bolǵanda ǵana ruqsat beriledi.
11. Jeke jáne zańdy tulǵalar jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýge jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýǵa arnalǵan jerasty qurylystaryn salýda jáne (nemese) paıdalanýda:
1) halyqtyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaýdy;
2) tabıǵı landshafttardy jáne jaramsyz bolǵan jerlerdi qaıta óńdeýdi, ózge de geomorfologııalyq qurylymdardy saqtaýdy;
3) jer silkinisin, kóshkindi, sý basýdy, jer astyndaǵy sýdyń tasýyn boldyrmaý maqsatynda jer qoınaýynyń joǵary qabattarynyń energetıkalyq jaı-kúıiniń qasıetterin saqtaýdy;
4) ónerkásipttik qaýipsizdik talaptaryn saqtaýdy;
5) avarııalar men olardyń saldaryn oqshaýlaý jáne joıý jónindegi is-sharalardy josparlaý men júzege asyrýdy;
6) avarııalardy, oqys oqıǵalar oqshaýlaý jáne joıý úshin materıaldyq jáne qarjylyq resýrstardyń rezervterin;
7) avarııalar, oqys oqıǵalar jaǵdaıynda baqylaý, habarlandyrý, baılanys jáne is-qımyldy qoldaý júıesin qurýdy qamtamasyz etedi.
12. Ýákiletti organ jeke nemese zańdy tulǵaǵa beretin jer qoınaýyna zııandy zattardy kómýge jáne sarqyndy sýlardy aǵyzýǵa arnalǵan ruqsatta: ruqsattyń kimge beriletini (jeke nemese zańdy tulǵanyń ataýy), jer qoınaýyna kómýge nemese aǵyzýǵa jatatyn zattyń túri, geografııalyq koordınattar kórsetilgen kómý orny, kómý obektisi qurylysynyń bastalýy jáne aıaqtalýy, zııandy zattardy kómý jáne sarqyndy sýlardy aǵyzý merzimderi, jeke nemese zańdy tulǵanyń jer qoınaýynyń kórshiles ýchaskelerine zııandy zattar men sarqyndy sýlardy aǵyzýdyń taralmaýyna kepildik berýi kórsetiledi.
13. Jeke nemese zańdy tulǵaǵa qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organnyń ruqsatyn berý men zııandy zattardy kómý jáne jer qoınaýyna sarqyndy sýlardy aǵyzý úshin ýákiletti organnyń ruqsatyn berýge kelisýden myna jaǵdaılarda:
eger jeke nemese zańdy tulǵa osy Qaǵıdanyń 5-tarmaǵynda kórsetilgen qujattardyń barlyǵyn usynbasa;
eger kómýge arnalǵan zat memlekettik nemese akkredıttelgen jeke taldamalyq zerthananyń qorytyndysyna sáıkes órt-jarylys qaýipti, saqtaý kezinde basqa zattarmen úılespeıtin bolsa;
eger jerasty qurylysynyń jobalyq parametrleri olardyń jer qoınaýynyń kórshi ýchaskelerine enýine jáne áserin tıgizbeıtinine kepildikti qamtamasyz etpese, bas tartylady.
Ýákiletti organ, sondaı-aq qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ ruqsatty kelisýden dáleldi bas tartqan jaǵdaıda da jeke nemese zańdy tulǵaǵa ruqsat berýden bas tartady.
3. Radıoaktıvti qaldyqtardy kómýdiń tártibi
14. Radıoaktıvti qaldyqtardy jer qoınaýyna kómý úshin tıisti túrde jabdyqtalǵan tabıǵı jerasty qýystary, taý-ken ónimderi, uńǵymalar men arnaıy salynǵan qoımalar paıdalanylady.
15. Radıoaktıvti qaldyqtardy kómýdi zańdy tulǵa ýákiletti organ beretin jáne qorshaǵan ortany qorǵaý jónindegi ýákiletti organmen kelisilgen radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge arnalǵan ruqsat bolǵan kezde júzege asyrady.
16. Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organnan radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge arnalǵan ruqsatty alý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda sharýashylyq qyzmeti radıoaktıvti qaldyqtarmen (saqtaý, kómý) baılanysty zańdy tulǵa (budan ári – zańdy tulǵa) ýákiletti organǵa radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge arnalǵan ótinimdi eki danada, oǵan qosa:
1) kómýge jatatyn radıoaktıvti qaldyqtardyń sıpattamalaryn;
2) radıoaktıvti qaldyqtarmen jumys isteýge arnalǵan lısenzııany beredi.
17. Ýákiletti organ zańdy tulǵadan osy Qaǵıdanyń 16-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken kúnnen bastap úsh jumys kúni ishinde osy qujattardyń bir danasyn ruqsatty kelisý týraly máseleni qaraý úshin qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organǵa joldaıdy.
18. Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ osy Qaǵıdanyń 16-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken sátten bastap on bes jumys kúninen aspaıtyn merzimde osy qujattardy qaraıdy jáne ýákiletti organǵa ruqsatty kelisýdi nemese osy Qaǵıdanyń 26-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda jazbasha túrde dáleldi bas tartýdy jiberedi.
19. Ýákiletti organ osy Qaǵıdanyń 16-tarmaǵynda kórsetilgen qujattar kelip túsken sátten bastap jıyrma jumys kúni ishinde osy qujattardy qaraıdy jáne zańdy tulǵaǵa qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisilgen ruqsatty nemese osy Qaǵıdanyń 26-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda jazbasha túrde dáleldi bas tartýdy beredi.
20. Kómýge jatatyn radıoaktıvti qaldyqtardyń sıpattamasy myna málimetterdi:
1) ónimniń (materıaldyń) ataýyn;
2) sharýashylyq qyzmeti obektisiniń ıesi bergen, nátıjesinde radıoaktıvti qaldyqtar túziletin tehnıkalyq óndiris nemese úderis týraly aqparatty;
3) sharýashylyq qyzmet obektisiniń ıesi anyqtaıtyn, nátıjesinde radıoaktıvti qaldyqtar túzilgen radıoaktıvti qaldyqtardyń túzilýiniń jáne saqtalýynyń jyldyq kólemin;
4) memlekettik nemese akkredıttelgen jeke saraptamalyq zerthana bergen radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge ótinim bergen kásiporynnyń óndiristik úderisinde radıoaktıvti qaldyqtardy odan ári paıdalanýdyń múmkin emestigi týraly qorytyndysyn qamtýy tıis.
21. Radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaý/kómý pýnktteri:
1) óz maqsaty boıynsha:
saqtaý pýnktteri;
kómý pýnktteri;
2) jer ústine qatysty ornalasý tereńdigi boıynsha:
jerústi (jer betiniń deńgeıinde nemese joǵary);
ústige taıaý bet (qorǵaý jabynynyń qýattylyǵy 10 metrge deıin, qaldyqtar jer betinen tómen ornalasqan);
tereń (qaldyqtar jer betinen 10 metrden astam tereńdikte ornalasqan) bolyp jikteledi.
22. Radıoaktıvti qaldyqtardy kómý úshin jerasty qurylystaryn salýdy jobalaý tek radıoaktıvti kaldyqtardy kómýdi taratpaý múmkindigi týraly jáne olardyń qorshaǵan orta men halyqqa áserin boldyrmaıtyn kepildikti qamtamasyz etý týraly ınjenerlik-gıdrogeologııalyq, ekologııalyq zertteýler kesheniniń negizinde alynǵan geologııalyq-gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq, ekologııalyq derekter bar bolǵanda ǵana ruqsat etiledi.
23. Zańdy tulǵalar radıoaktıvti qaldyqtardy jer qoınaýyna kómýge arnalǵan jerasty qurylystaryn salýǵa jáne (nemese) paıdalanýǵa berý kezinde:
1) halyqtyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaýdy;
2) tabıǵı landshafttardy jáne jaramsyz bolǵan jerlerdi qaıta óńdeý jáne ózge de geomorfologııalyq qurylymdardy saqtaýdy;
3) jer silkinisin, kóshkindi, sý basýdy, topyraqtardyń shógýin boldyrmaý maqsatynda jer qoınaýynyń joǵary qabattarynyń energetıkalyq jaı-kúıiniń qasıetterin saqtaýdy;
4) ónerkásiptik qaýipsizdik talaptaryn saqtaýdy;
5) avarııalar men olardyń saldaryn taratpaý jáne joıý jónindegi is-sharalardy josparlaý men júzege asyrýdy;
6) avarııalardy, oqys oqıǵalardy oqshaýlaý men joıý úshin materıaldyq, ári qarjylyq resýrstardyń rezervterin;
7) avarııalar, oqys oqıǵalar jaǵdaıynda baqylaý, habarlaý, baılanys jáne is-qımyldy qoldaý júıesin qurýdy qamtamasyz etedi.
24. Radıoaktıvti qaldyqtardy kómýdi júzege asyratyn zańdy tulǵalar jyl saıyn ýákiletti organǵa statıstıkalyq eseptiliktiń belgilengen nysany boıynsha radıoaktıvti qaldyqtardyń túzilýi men qozǵalysy týraly málimetterdi jiberedi.
25. Ýákiletti organnyń zańdy tulǵaǵa beretin jer qoınaýyna radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge arnalǵan ruqsatta ruqsat kimge beriletini (zańdy tulǵanyń ataýy), kómýge jatatyn (radıoaktıvti qaldyqtar) zattyń túri, geografııalyq koordınattary kórsetilgen kómý orny, kómý obektisi qurylysynyń bastalýy jáne aıaqtalýy, kómý merzimi, jer qoınaýynyń kórshiles ýchaskelerine radıoaktıvti qaldyqtardyń taralmaýyna kepildik berýdi qamtamasyz etýi kórsetiledi.
26. Zańdy tulǵaǵa jer qoınaýyna radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge ýákiletti organnyń ruqsatyn jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organnyń kelisimin berýden myna:
eger ótinish berýshi osy Qaǵıdanyń 16-tarmaǵynda kórsetilgen barlyq qujattardy usynbasa;
eger saqtaý qoımasynyń jobalyq parametrler odan tysqary jerlerde halyqtyń jáne qorshaǵan ortanyń radıasııalyq qaýipsizdigi boıynsha ruqsat etilgen normalarmen qamtamasyz etpese, bas tartylady.
Ýákiletti organ sondaı-aq qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organnyń ruqsatty kelisýden dáleldi bas tartýy bolǵan jaǵdaıda zańdy tulǵaǵa ruqsat berýden bas tartady.