El táýelsizdiginiń nyǵaıý joly saralandy

Elordadaǵy «Pekın palas» qonaq úı kesheninde «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń uıytqy bolýymen «Qazaqstan Respýblıkasy Táýel­sizdiginiń 20 jyldyǵy: azattyq, birlik, turaqtylyq, órleý» taqy­rybynda halyqaralyq konferensııa uıymdastyryldy. Uly­brıtanııa, Fransııa, Italııa, Ispanııa, Reseı, Túrkııa, Polsha, Ońtústik Koreıa elderiniń jáne Qazaqstannyń belgili ǵalymdary men sarapshylary, qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi qatysqan jıynda Qazaqstannyń ekonomı­ka­lyq jáne saıası júıeleriniń qalyptasýy, demokratııalandyrý úderisi, memlekettiń ornyǵýy men damý jolynyń san túrli qyrlary sóz etildi. Konferensııanyń ashylýynda sóz alǵan partııa Tóraǵasynyń bi­rinshi orynbasary Nurlan Nyǵ­matýlın el táýelsizdiginiń 20 jyl­dyq kezeńindegi asý-belesterine kóz júgirte kele, túrli sala­daǵy ózgerister jaıyna toqta­lyp ótti. Elimiz birneshe kúrdeli de aýqymdy kezeńderdi bastan ótkizdi. Memlekettik shekaramyz belgilendi. Konstıtýsııa, ulttyq zańnamamyz qabyldandy. Memle­ket­tiliktiń quramdas bóligi sa­nalatyn armııamyz qurylyp, ult­tyq valıýtamyz aınalymǵa engizildi. Basqarý ınfraqurylymy­nyń negizi qalandy. Táýelsiz Qa­zaq­stan qoǵamy saıası totalıtarlyq júıeden demokratııalyq júıege aýysty. Sonyń nátıjesinde elimizde kóptegen demokratııalyq ınstıtýttar boı kóterdi. Alaıda, elimizdi ilgeriletý úshin áli de talaı jumystar atqarylýy kerek. Osy oraıda, búgingi halyqaralyq konferensııaǵa jınalǵan sheteldik sarapshylardyń, ǵalymdar­dyń oı-pikirleri men baılamdary bizdiń meleketimiz qaı baǵytty betke alýy kerek degen saýalǵa belgili bir mólsherde jaýap alýy­myzǵa sep bolýy múmkin, dedi N.Nyǵmatýlın. Budan keıingi sóz tizgini alys-jaqyn shet elderden kelgen sa­rap­shylar men ǵalymdarǵa berilip, olar táýelsizdik alǵan jyl­dar­dan bergi Qazaqstan memle­keti­niń júrip ótken joly tóńi­re­ginde óz paıymdaryn jetkizýge tyrysty. Alǵashqy bolyp sóz alǵan Ita­lııadaǵy «Vox Populi» ǵyly­mı-zertteý ortalyǵynyń prezıdenti Ermano Vızıntaıner «Qa­zaq­stan: saıası, áleýmettik jáne ekonomıkalyq tabystyń sebepteri» taqyrybynda baıandama jasa­dy. Búginde Qazaqstan – Ortalyq Azııa elderiniń ishinde qoǵamdy modernızasııalaý men alǵa jyl­jytý úderisteri boıynsha úlgi kórsetip kele jatqan birden bir el. Mundaı jetistikterge qol jet­kizý ońaı emes. Ásirese, soń­ǵy ýaqytta oryn alǵan oqıǵalar ıslam áleminiń ońtústik bóligin kúrdeli ózgeristerge ushyratty. Munyń syrtynda Egıpet, Týnıs, Lıvııa elderindegi, Taıaý Shyǵys­taǵy shıelenisti jaǵdaılar álem­di áli de aıryqsha alańdatyp otyr. Osy jaǵynan alyp qara­ǵan­da, Qazaqstan Prezıdenti kon­fes­sııaaralyq teketiresterdi bol­dyr­maý jáne aldyn alý baǵy­tyn­da úlken jumystar atqaryp keledi. Mundaı saıasat ejelden tamyr tartatyn ulttyq qundylyqtardy saqtaı otyryp, jańasha demo­kra­tııalyq qoǵam qurýdyń alǵy­shar­ty bolyp sanalady, dedi Ermano Vızıntaıner. Al Ulybrıtanııadan kelgen ǵalym, London ýnıversıtetiniń pro­fessory Shırın Akıner ózi­niń sózinde «Qazaqstannyń syrt­qy saıasatyndaǵy evolıýsııa» má­se­lesi jaıynda áńgime órbitse, Ispanııanyń Halyqaralyq ister jónindegi Barselona ortaly­ǵy­nyń zertteýshisi Nıkolas de Pedro «Qazaqstan 20 jyl ótkennen keıin: qol jetken tabystar, alda­ǵy synaqtar» taqyrybynda sóz qozǵap, onysy óte áserli shyqty. Ǵalym kóp etnosty Qazaqstan memleketiniń ózine tán modeliniń ereksheligine toqtalyp, demokra­tııa­lyq qoǵam qurý baǵytyndaǵy batyl bastamalaryn tilge tıek etti. Al M. Lomonosov atyndaǵy MMÝ Postkeńestik kezeńdegi qo­ǵam­dyq-saıası úderisterdi zerdeleý jónindegi aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń bas dırektory Alekseı Vlasov búgingi zaman alǵa tartqan jańa geosaıası jáne geoekonomıkalyq úderister úl­ken ózgeristerdi qajet etip otyr­ǵanyn, Reseı men Qazaqstan da mun­daı álemdik ózgeristerden syrt qala almaıtynyn alǵa tartty. Bul kúni sondaı-aq, Ońtústik Koreıadaǵy Hangýk halyqaralyq zertteýler ýnıversıteti Ortalyq Azııa zertteýler ınstıtýtynyń professory Kım Sang Chholdiń, Túrkııadaǵy Taıaý Shyǵys strate­gııalyq zertteýler ortalyǵynyń dırektory Hasan Kanbolattyń, Fransııadaǵy Ǵylymı zertteýler ulttyq ortalyǵynyń dırektory Fransýaz Rollannyń, Polsha ha­lyqaralyq qatynastar ınstı­týty­nyń sarapshysy Tomash Sı­kor­skıdiń sózderinde de Qazaq­stan­nyń álem elderimen árip­tes­tik baılanysy, 20 jyldyq asýdy baǵyndyrǵan eldiń ekonomıka­lyq jáne saıası júıeleriniń ereksheligi jan-jaqty sara­landy. Láıla EDILQYZY.