El merekesine – berekeli tartý

Ol óńirlik jalpy ónimniń 8 paıyzdyq ósimimen órnektelmek

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev dúısenbi kúni jumys babyndaǵy saparmen Aqmola oblysynda boldy. Memleket basshysy men Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy Aslan Mýsındi jáne Premer- Mınıstrdiń birinshi orynbasary О́mirzaq Shókeevti oblys ákimi Sergeı Dıachenko qarsy aldy. Astanalyq oblys Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıeli merekesine ómirimizdiń bar­lyq salasyndaǵy serpindi ta­bys­tarymen jaqyndap keledi. Memleket basshysynyń ekono­mı­ka­nyń 7 paıyzdyq ósimine qol jetkizý, el turǵyndarynyń emen-jarqyn tirshiligin qamtamasyz etý jónindegi tutqaly tapsyr­ma­la­ryn múltiksiz oryndaýdyń al­ǵy­sharttary qalyptasyp, súbeli jemisin bere bastady. Birinshi jar­tyjyldyqtaǵy údemeli ındýs­trııa­landyrý jobalarynyń aıaq alysyn saraptaǵan oblys bas­shy­lyǵy jyl sońyna deıin óńirlik jalpy ónim ósimin 622,5 mıllıard teńgege jetkizip, 8 paıyzdyq ósimdi eńserýdi dittep otyr. Oǵan tolyq negizder bar. Indýstrııa sektoryndaǵy ındekstik baǵam boıynsha Aqmola oblysy (138,9 paıyz) Astana qalasynan (144,9 paıyz) keıingi ekinshi orynǵa kóterilgeni osynyń aıǵaǵy. Osydan týra bir jyl buryn, Elbasy N.Nazarbaevtyń qaty­sýy­men iske qosylǵan «Altyn­taý-Kókshetaý» JShS altyn aıy­rý fabrıkasy kásiporynnyń ón­diristik qýatyn 2,7 esege art­ty­ryp, altyn óndirý kólemin 5,9 tonnaǵa jetkizdi. Sondaı-aq, óńir kásiporyndarynda, ótken jyl­men salystyrǵanda, joǵary su­ra­nystaǵy podshıpnık daıyndaý 1,6 esege artyp, 382 «KamAZ» júk kólikteri qurastyryldy. In­dýstrııalandyrý kartasyna en­gizilgen iri jobalar qata­ryn­daǵy «Arystan» JShS ártúrli kólemdegi polıetılen qubyr­la­ryn shyǵarýdy 7,4 esege kóbeıt­se, «ENKI» seriktestigi keramı­ka­lyq kirpishterdi tutyný­shy­lar­ǵa 1,7 ese artyq jóneltti. Aqmolalyqtardyń agrarlyq sek­tordy ártaraptandyrý qadam­da­ryna qulshyna kiriskeni baı­qalady. Elbasynyń tik­usha­ǵy­nyń Zerendi aýdanyndaǵy «Shýche sút zaýyty» JShS mal bor­daqylaý keshenine qonýynyń da ózindik máni bar. Tabıǵaty ta­myl­jyǵan Málik Ǵabdýllın aýy­lynda qysqa merzimde 2500 iri qaraǵa arnalǵan búgingi kúnniń talabyndaǵy 8 bordaqylaý alańy­nan turatyn ferma boı kóterdi. Sharýashylyq basshysy Serikbaı Sadyqovtyń baıandaýynsha, maq­sat «Astana qalasynyń aınala­syn­daǵy azyq-túlik beldeýin qam­tamasyz etý» ınvestısııalyq jobasyn iske asyrý. Serik­testiktiń taldamalary men negizdemelerin qoldaǵan «Agronesıe korporasııasy» AQ 1 mıllıard 45 mıllıon teńge qarjy bólip otyr. Byltyr Soltústik Amerıkadan «Aberdın angýs», «Gereford» tuqymdy 644 bas mal jetkizilse, ústimizdegi jylǵy mamyr aıynda 165 asyl tuqymdy mal alyndy. Onyń 30-y buqa, 132-si qunajyndar eken. «Túlik tólimen ósedi» demekshi, Kókshe tabıǵa­tyn jersingen sıyrlardan qazir­diń ózinde 542 buzý alynypty. Qaıta túlegen aýyldyń áleý­mettik ahýaly jaqsarǵanyn fer­ma­daǵy 42 malshynyń aılyq eń­bekaqysy 40 myń teńgeden as­qa­nynan paıymdaýǵa bolady. El­basy Nursultan Nazarbaev bıyl osy tektes sıyrlardyń 1000 basyn satyp alýdy josparlaǵan seriktestiktiń serpindi qadam­da­ry ózgelerge de juǵysty bo­lýyna tilek qosty. Zerli Zerendi bıyl da yryz­dy­ǵyn tógip tur. Memleket bas­shysy bel omyraýdan keletin egin alqaptaryndaǵy, maıly da­qyl­dar óskinindegi, shabyndyq­tar­da­ǵy eńbek yrǵaǵyna jaqsy baǵa­syn berip, erteńgi syn saǵat­tar­daǵy ýaqyt ólsheminen qalyp qoı­maýdy eske saldy. Bul oraıda tájirıbeli basshy Talǵat Eskendirov jetekshilik etetin kóp sa­laly «Zerendi Astyq» JShS namys týyn bıik kóteretinine senimdi. Jyl saıyn 33 myń gek­tarǵa dán sebetin sharýashylyq byltyrǵy qolaısyz jyldyń ózin­de ár gektardan 12 sentnerden ónim jınaǵan. «Zerendi Astyq» ózi qurylǵan 1998 jyldan bastap barlyq egistik alqapta gerbısıdterdi paıdalaný arqyly «nóldik» tehnologııany qoldanyp keledi. Bıylǵynyń túsimi, dıqandar ashyp aıtpaǵanymen, eselep ar­ta­tyndyǵyn 4 mehanıkalyq qyr­man­nyń, 6 astyq qoımasynyń saqadaı-saı daıyndalǵanynan-aq baǵamdaýǵa bolady. «Keıs», «Djon Dır», «Bıýller», «Kıroves» markaly qýatty tehnıkalar naýqan dabyly qaǵylar kúndi tosyp tur. Sonymen birge, seriktestik esebindegi 285 adamnyń bir bóligi asyl tuqymdy mal ósirý­men aınalyssa, shujyq daıyn­daı­tyn shaǵyn sehtaǵy is te ónikti kórindi. Memleket basshysy aýdan áki­mi Erbol Saǵdıevtiń aýyl ómi­rin­degi óristi qadamdardan taratyp aıtqan oılaryna qoldaý bildirdi. Elbasynyń Kókshe sapar­la­ryn­da tarıhı jádigerler men eren tulǵalar arýaǵyna zııarat etý ǵadeti bar. Qasıetti Ramazan aıynda Birjan eli – Eńbekshilder aýdanyna atbasyn burýdyń as­ta­rynda tálimdik mán baryn ań­ǵar­dyq. Aýdan sonymen qatar, búgin­gi kúnniń aýqymyndaǵy eleýli ser­pilisterdiń bastamashysy bo­lyp otyr desek, artyq aıtqan­dyq emes. Munda aýdandy donor­lyq qadamǵa bastaıtyn «Atansor», «О́rken» temir kenishteri, «Saga Krık Gold kompanı» altyn óndi­ri­si, sement, ák, kómir ón­di­risi otan­dyq jáne sheteldik árip­tes­ter nazarynda turǵan óndiris oshaqtary. Bul joly aýdan ákimi Temirjan Hamıtov Elbasy men Úkimet múshelerin óńirdegi eń iri ın­dýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq joba aýqymyndaǵy «Qaz Ger Qus» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine bastap keldi. Zamanalyq kásip­orynnyń qarjylyq blogy «Qaz Agro Fınans» AQ 2,1 mıllıard teńge nesıe aqshasynan jáne 700 mıllıon teńge jeke qarajatynan turady. Jalpy, qurylys qolǵa alynǵan 2008 jyldan beri munda 2,4 mıllıard teńge qarjy ıgerilgen. О́ndiris oshaǵynda 5,3 shaqy­rym­dyq elektr jelisi, 2,9 shaqy­rym­dyq ortalyqtandyrylǵan sý taratý qondyrǵylary, 12 taýyq qora, saǵatyna 5 tonna qurama jem ázirleıtin seh, kúnbaǵys maıy sehy, eki qabatty ákimshilik ǵımaraty paıdalanýǵa berildi. Onyń qaıtarymy da kóńilde­gi­deı. Beınelep aıtqanda, japan túzde 650 mekıenge arnalǵan qýat­ty qus fabrıkasy turǵyzy­lyp, ónim tasqyny kún sanap artýda. Qazir fabrıkadaǵy 181 adam 580 myń qusqa kútim jasaýda. Kásiporynda 2008 jyldan bastap bıylǵy alty aıdy qos­qan­da 281,047 myń teńgeniń ónimi óndirilipti. Byltyrǵy jyldyń ózinde Astananyń dastarqan má­zi­rin 20,8 mıllıon dana jumyrt­qamen baıytýǵa múmkindik týsa, bıylǵy jartyjyldyqtaǵy kór­set­kish 11,3 mıllıon danaǵa jetip otyr. Qus ósirýshiler «ST RK ISO 9001-2009» sapa mendejmenti sertıfıkatymen jumys isteıdi. Sondaı-aq, seriktestiktiń bıyl jylyna 1,5 tonna qus etin óndirip, ony qaıta óńdeý sehyn ashýdy qolǵa alǵany da jaqsy oılarǵa bastaıdy. Memleket basshysy aýyl eń­bekkerleriniń aldyna qazaq­stan­dyq­tardy óz ónimderimizben qam­ta­masyz etýmen birge 2014 jylǵa qaraı syrtqa 60 myń tonna et eksporttaý mindetin qoıǵany belgili. Nursultan Ábishuly Eń­bek­shil­der aýdanyndaǵy Mamaı aýy­lyn­da iske qosylǵan asa iri ındýstrııalyq-ınnovasııalyq joba – «Kaz Beef Ltd» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde bol­ǵan­da bul máseleni shegelep aıt­ty. En dalaǵa qonaqtaǵan úsh alań­qaıly keshende 5000 bas iri qara jáne 1000 qunajyn usta­la­tyn bolady. Qazir munda 2500 bas iri qara baǵylýda. Ol eki baǵytty: súttik jáne et óndirýdi qamtıdy. Mamaılyqtar da ame­rı­kalyq «Gereford», «Aberdın angýss» iri qarasyn ósirýge ma­mandanǵan. Elbasy 11 oramǵa ornalasty­ryl­ǵan iri qarany kútý tehno­lo­gııasyna den qoıdy. JShS dı­rek­tory Nurǵalı Beısekenov, jem-shóp pen qurama azyq daıyn­daý­men aınalysatyn «Eńbek-Be­reke» sharýashylyǵynyń basshy­sy Asqar Qıyqov, amerıkalyq «Global Beef» kompanııasynyń menedjeri Maıkl Sletterı qoı­yl­ǵan suraqtarǵa tolyqqandy jaýap qaıtardy. Soltústik Dakota shtatynan jetkizilgen 1327 qunajyn men 20 buqa oıdaǵydaı qystap shyqty. Bıylǵy daıyn­dyq ta minsiz dep baǵalanýda. Ujym músheleri búgingi kezdesýde Elbasy aıtqan únemshildik, resýrstardy tıimdi ári tolyq paıdalaný, ónimniń ózindik qunyn tómendetý, azyq-túlik molshyly­ǵy men úkimettik qoldaýdyń qaı­tarymyn eseleý jolynda eń­bektenýge sóz berdi. Baqbergen AMALBEK, Aqmola oblysy. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.