Búginde uıaly telefondy paıdalanbaıtyn adam kemde-kem. Olaı bolsa osynaý erteli-kesh qolymyzdan tastamaı «rahatyn» kórip júrgen ıgilik úshin kimderge qansha aqsha sanap beredi ekenbiz?
Sóıtsek, qazaqstandyqtar uıaly telefonǵa, SMS pen ınternetke burynǵyǵa qaraǵanda kóbirek tóleıtin bolypty. Bul týraly uıaly baılanystyń 1200 abonentiniń arasynda saýaldama júrgizgen 4Service Group kompanııasy habarlap otyr.
Zertteýler nátıjesinde shyǵyndary 1000-nan 2000-ǵa deıin jáne 2000-nan 3000-ǵa deıingi aralyqty quraıtyndar úlesi tıisinshe 7 jáne 5 paıyzǵa artqany anyqtalǵan. Úlestiń qaıta bóliniske túsýi shyǵyndary 1000 teńgeden aspaıtyndardyń esebinen oryn alǵan, al ol operator qyzmeti qunynyń óskendigimen túsindiriletin kórinedi.
Uıaly baılanys rynogyndaǵy klıenttik «ıadro» baılanystyń osy túri úshin aıyna 1000 teńgeden 2000 teńgege deıin jumsaıdy eken. Tele2-de mundaı paıdalanýshylar úlesi eń kóp bolyp shyqqan, ıaǵnı 69 paıyz. Al Altel, Activ jáne Beeline-da abonentterdiń 47-52 paıyzy shamamen 1000-2000 teńge shyǵyn shyǵarady. Abonentteriniń 55 paıyzynyń shyǵyndary aıyna 2000 teńgeden asatyn Kcell eń «qymbat» operator bolyp tabylady eken.
Aı saıyn 6 GB-dan astam ınternet-trafık qoldanatyn abonentterdiń úlesi 1 GB-dan az ınternet-trafık qoldanatyndardyń úlesin 8 paıyzǵa qysqarta otyryp 5 paıyzǵa ósip shyqqan. Osylaısha búgingi kúni Altel klıentteriniń 52 paıyzy 6 GB-dan astam uıaly málimetterdi qoldanatyn bolsa, Tele2 men Activ-te bul kórsetkish tıisinshe 41 jáne 33 paıyzdy quraıdy eken.
Búgingi kúni operatorlardyń barlyǵy derlik suranysqa ıe 1000-2000 teńgelik baǵa dıapazonynda neǵurlym kóbirek tarıfter jasaýǵa tyrysady, dep atap kórsetilgen zertteýde. Altel «Expert» tarıftik turǵyda kún jáne tún dep bólmesten barynsha úlken qyzmet kólemin kórsetip keledi. Biraq qyzmettiń eń qymbat túri de osy bolyp tabylady.
Saýaldama kórsetkendeı, quny shamamen 1200 teńge turatyn Tele2-niń usynatyn tarıftik jospary meıilinshe únemdi jáne tıimdi bolyp esepteledi eken. Máselen, «PROSTO Start» tarıftik josparynyń baǵasy aıyna 1190 teńge ǵana. Sonymen birge oǵan 600 SMS qosylǵan, bul ózgelermen salystarǵanda sany jaǵynan eń kóbi bolyp sanalady.
Al trafıktiń bazalyq kólemi 5 GB bolsa, ózge operatorlarǵa qońyraý shalý lımıti aıyna 80 mınýt bolyp otyr. 400 MB ınternet-trafık úshin kúnine 27 teńge belgileý arqyly Tele2 jyldyq pakettiń eń tómengi baǵasyn usynýda. 1 MB úshin Activ, Kcell (0,06 teńge/MB) jáne Tele2 (0,07 teńge/MB) eń tómengi baǵa usynsa, Beeline (0,11 teńge/MB) operatory eń joǵary baǵany usynyp otyr.
Jyl ishinde uıaly baılanystyń bul sııaqty abonentteriniń sany taǵy da 4 paıyzǵa artqan. Bul turǵyda «sımkasyn» 5 jyldan astam ýaqyttan beri ózgertpeı kele jatqan Kcell kósh bastaýshy bolyp tabylady. 2016 jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda onyń klıentteriniń «ıadrosy» 16 paıyzǵa kóbeıgen.
Al, Activ operatorynda búginde mundaı klıentter 80 paıyzdy quraıdy, Beeline-da 75 paıyz. Tele2 abonentteriniń negizgi bóligi baılanys operatorynyń qyzmetin 1 jyldan 3 jylǵa deıingi aralyqta ǵana paıdalanady, bul 2016 jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 2 paıyzǵa tómen.
Sondaı-aq zertteý nátıjeleri barlyq operatorlardyń 75 paıyzdan astam klıentteriniń «kónbis» (operator aýystyrýdy oılastyrmaǵan) ekenin kórsetken. Daýystyń estilýi men mobıldi ınternet sapasynyń tómendigi, qyzmet baǵasynyń joǵarylyǵy, qyzmet kórsetý sapasy jáne basqa sebepter abonentterdiń básekeles respondentterge aýysýyna basty sebepker bolyp otyr.
Sóz sońynda elimizdiń uıaly baılanys rynogynda básekelestiktiń áli de kóńildegideı emes ekenin aıta ketý qajet. Joǵaryda keltirilgen sıfrlardan ańǵarǵanymyzdaı, operatorlar arasyndaǵy baǵa aıyrmasy sonshalyqty úlken emes, shamamen alǵanda ol 200 teńge deńgeıinde ǵana. Klıentterdiń operator aýystyrýǵa asyqpaýynyń bir syry da osynda jatsa kerek.
Bizdiń bilýimizshe, órkenıetti elderde uıaly telefonmen kádimgi ATS-qa jalǵanǵan telefonǵa qońyraý shala berýge bolady, ıaǵnı tarıf oǵan múmkindik beredi. Al, bizde uıaly telefonyńmen úıińdegi telefonǵa qońyraý soǵyp 5-10 mınýt sóılesseń balansyńdaǵy aqshadan jurdaı bolasyń. Sondyqtan Qazaqstanda uıaly telefonmen tek ekinshi uıaly telefonǵa ǵana batyl túrde qońyraý shala alasyń. Onyń ózinde de operatorlardyń ortaq bolǵany tıimdi. О́ıtpegen kúnde artyq shyǵyn shyǵaratynyńa esh kúmán joq.
Barshamyz da «qyzyǵy» men «shyjyǵyna» toımaı júrgen uıaly baılanys qyzmetine qatysty keıbir kerek derekter mine, osyndaı.