Gazettiń alǵashqy kerýenbasylary

Jýrnalısterdiń birneshe býynyn tárbıelegen ustaz, qoǵam qaıratkeri Temirbek Qo­jekeevtiń bul maqala­syn­da gazet alǵash uıym­das­ty­rylǵan kezde onyń basynda bolǵan azamattar týraly aıtylady. Maqala bylaı bas­talypty: «1919 jyly Oryn­bor aqtardan tazartyl­ǵannan keıin «Qazaq ólkesin basqarý jónindegi revolıý­sııa­lyq komıtet» qurylyp, iske kiristi. Baspasóz sek­sııa­syn ashyp, óz gazeti «Ush­qyn­dy» shyǵarý úshin redaksııa alqasyn túzdi. Onyń jetekshisi bolyp buryn Bókeıde «Uran», «Durystyq joly» gazetterin shyǵarýǵa qatys­qan oryssha, qazaqsha daı­yn­dyǵy bar Támimdár Sánıev belgilendi». Munan keıin 1920 jyly Qazaq avtonomııalyq respýb­lı­kasy jarııalanǵan tusta «Ushqynnyń» ornyna jaryq kórgen «Eńbek týy» gazetin redaksııalyq alqa shyǵar­ǵan­dyǵy, onyń basty uıym­das­tyrýshysy Sáken Seıfýllın ekendigi, Sákenniń «Manap – Shamıl» degen búrkenshek atpen gazettiń jetekshi saıası maqalalaryn jazyp otyr­ǵandyǵy aıtylady. «Eńbek týynyń» jalǵasy bolyp, 1921 jyly qarashada shyqqan «Eńbekshil qazaq» gazetiniń redaktory Ábdirah­man Baıdildın eken. Osy gazettiń 3 jyldyǵyna oraı berilgen maqalada bylaı delinipti: «Eńbekshil qazaqtyń» ózegi myna tómendegi shyǵa­rý­shylar uıymynyń múshesi úsh joldas edi: Júrgenuly Temirbek, Baıdildáuly Áb­dirahman, Aldońǵaruly Er­ǵalı». 1922 jyldyń sońynda gazet redaktory bolyp Sáken Seıfýllın taǵaıyndalady. 1924 jyldyń sáýirinen onyń ornyna Moldaǵalı Joldy­baıuly keledi. Temirbek Qo­jekeevtiń maqalasynda atap kórsetilgendeı Moldaǵalı Joldybaıuly gazetke saıası durys baǵyt, ǵylymı salmaq berýge, osy arqyly qazaq eńbekshilerin saıası turǵydan aǵartýǵa kóp kúsh salady. 1925 jyldyń basynan 1926 jyldyń sáýiri ara­synda «Eńbekshi qazaq» re­daktory Smaǵul Sadýaqasov bolady. Ol Qostanaıdan Beıimbet Maılındi shaqyryp, ózine ádebı hatshy etip ala­dy da onyń shyǵarmalaryn burqyrata jarııalaıdy. Sol kezde «jaý» atanyp júrgen Ahmet, Mirjaqyp, Maǵjan, Jú­s­ipbekterge ish tartyp, sóz berip, olardy táýir nası­hattaıdy. Osy úshin sol jyly naýryz aıynda Orta­lyq partııa komıteti «Eń­bekshi qazaq» gazetinde ult­shyl oqyǵandar týraly, qa­zaq arasyndaǵy tap kúresi týraly, partııadaǵy solshyl jastar týraly partııa jo­lyna saı kelmeıtin pikirler jiberildi dep syn aıtady. Munan soń «Eńbekshi qa­zaq»gazetiniń redaktorlyǵyn Turar Rysqulov atqarady. Ol «Qazaq baspasóziniń maq­sattary», «Baspasóz týra­ly» degen taqyryptarmen maqa­lalar jarııalap, baspa­sózge jańasha kózqaras qa­lyp­tas­tyrýǵa umtylys bildiredi. Qa­zaqstan jýrnalıs­teriniń tuń­ǵysh sezin ótkizip, onyń Búkil­qazaqstandyq Or­ta­lyq bıýro­syn qurady. Qa­lamgerler qaýy­my oǵan tóraǵa etip Tu­rardyń ózin saılaıdy. Turardan keıin gazetke Oraz Jandosov redaktor bol­sa, munan keıin onyń or­nyn Oraz Isaev almas­tyrady. 1926 jylǵy 30 ta­myzdan 1932 jyldyń mamyr aıyna deıin gazetti Ǵabbas Toqjanov basqarady. 1932 jyldyń 28 mamyrynda redaktor bolyp Áıtike Mýsın taǵaıyndalady. 1934 jyly onyń ornyna Ǵabıt Músi­repov kelse, 1937 jyly Ǵa­bıt aǵamyzdy Júsipbek Arys­­tanov almastyrady. Jú­sip­bekten redaktorlyq es­tafe­ta­ny Saqtaǵan Báıishev alady. «Búgingi «Egemen Qazaq­stan» gazetiniń alǵashqy 20 jyldyǵy kerýenbasy redak­torlary osylar. Bul jerde ýaqytsha redaktor retinde Beıimbet Maılın, shyǵarý­shylardyń biri retinde Jú­sipbek Aımaýytov ta gazetke basshylyq jasaǵanyn eskergen jón» dep aıaqtapty óz maqalasyn Temirbek Qo­je­keev aǵamyz.