Búginde eńbekqor Bermaǵambetovterdiń áýletin bilmeıtinder kemde-kem. Esepshi Báıish pen úı sharýasyndaǵy Jamıǵanyń baýyrynan órbigen ul-qyzdardyń ishinde Mahambettiń ómirge degen kózqarasy bólek.
Jastaıynan eńbekti ómiriniń basty qaǵıdasy dep túsindi. Sol kezdegi turmystyń qıyndyǵyn jeńýdi maqsat etken ol baýyrlary men ata-anasyna kómektesip, eńbek maıdanyna erte aralasty. Bala kúninen tehnıkaǵa jaqyn bolatyn. Mektep qabyrǵasynda júrip, óziniń ónertapqyshtyǵymen aýyldastaryn talaı tań qaldyryp júrdi. Onyń qolynan shyqqan dúnıeler sol kezdegi tehnıkalardyń ishinen erekshelenip turýshy edi.
Keńes ókimeti taraǵan kezden-aq bolashaǵyn boljaı bilgen Mahambet «Qaınar» kásiporynyn quryp, tabystyń qaınar kózin ashty. Kásiporynnyń bulaı atalýy da tegin emes edi. Mańdaı teri tamshylap júrip, jaılaýlardy aralap, qudyq arshý men qazýdan bastalǵan kásip, halyqqa qajetti qaınar bulaqtyń kózin ashqanymen birdeı edi. Sol kezde de onyń konstrýktorlyq qabileti iske asty. О́zi jasap shyǵarǵan «qudyq qazatyn mashınasy» áli kúnge aýladaǵy tehnıkalardyń qatarynda sapta tur.
«Qaınardyń» taǵy bir dóńgeletken kásibi – dıqanshylyq boldy. Búginge deıin aýdan aýmaǵynan egin egip, baqsha salatyn kásiporyn óz ónimin dalaǵa satpaı, astyqty tartatyn dıirmen de salǵan. Qıyn jyldary halyqtyń basty taǵamy nandy da pisirip, aýyldastarynyń alǵysyna bólendi. Aýyldastardyń esinde shyǵar, jary Talshyn apamyz da baqsha salǵan jyldary 1000-1500 dana banka jaýyp, qysqa qajetti ashysy men táttisin daıyndaǵan kez de bolǵan edi. Mine, búginde «Mahambettiń qudyǵy», «Mahambettiń dıirmeni» atalyp ketken uǵymdardy halyq jadynan shyǵarǵan emes.
Mahambet aýyldastarynyń arasynda saıatshylyq, ańshylyq ónerimen de tanymal ekenin aıta ketkenimiz durys. Ańshylyq týraly sóz qozǵalǵanda ol shyn máninde myltyq ustaǵannyń bári ańshy, sýǵa qarmaq salǵannyń bári balyqshy emestigin aıtady. «Kez kelgen myqty ańshy túz taǵysyn sońynan júırik kólikpen qýyp jetip nemese ústinen tikushaqpen tónip kelip, op-ońaı ata salýdy kásibı ańshylyqqa jatqyzbaıdy. Olaı ańnyń obalyna qalýǵa bolmaıdy ǵoı. Jasyna, jynysyna qaramaı jaırata berýge úzildi-kesildi qarsymyn», deıdi narazylyq tanytyp.
«Adamnyń eń asyl qasıeti – jaqsylyq» demekshi, Mahambettiń áýleti qaıyrymdylyq jasaýdan da kende qalyp kórgen joq. Ár ýaqytta qarııalar men az qamtylǵan otbasylarǵa qol ushyn berip keledi. Talaı jannyń alǵysy men batasyn alǵandyqtan da shyǵar, eńbekqor áýlettiń tamyry keńge jaıylyp, japyraqtary jaıqalýda. Búgingi tynymsyz tirlikke nemere-jıenderi aralasyp, áýlettiń tynysyn keńeıtip jatyr.
Búgingi tańda «Qaınar» sharýa qojalyǵy bolyp qaıta qurylǵan kásiporyny atakásipke boı uryp, mal ósirýdi qolǵa alǵan. Sháýtı dala qosy men Jumaǵul qystaqtarynda 20-nyń ústinde jylqy, 200 bas iri qara men 1000 bastyń ústinde qoı-eshki ósirip otyrǵan sharýashylyqtyń qadamy shıraq. Aýyl sharýashylyǵyna qajetti tehnıkany shyrq aınaldyrǵan uldary men nemereleri kúndiz-túni tynbaı eńbektenýde. Olardyń basy-qasynan zeınetke shyqqan Mahambet te qalǵan emes.
Mine, eńbek maıdanynda 60 jyldaı qyzmet qylǵan Mahambet pen jary Talshyn ózderinen taraǵan urpaqtarymen birge tynbaı beınettenip, zeınetin kórýde. Qısynnan alyp shyǵar qajyrly eńbekteriniń arqasynda eline syıly bolǵan Bermaǵambetovterdiń eńbekqor otbasyn – naǵyz eńbek áýleti dep ataýǵa bolady.
Qaırat JAQYP
Batys Qazaqstan oblysy,
Qaztalov aýdany