О́tken jyldyń shilde aıynda Japonııanyń Imperatory Akıxıto taqtan ketýge baılanysty sheshim qabyldap, tamyz aıynyń segizinde xalyqqa arnap arnaıy málimde jasaǵan bolatyn.
Imperator Akıxıtonyń osy sheshimin qabyldaǵan Japonııa úkimeti Imperatordyń taqtan túsý rásimin 2019 jyldyń 30-sáýirinde, al Narýxıto xanzadanyń (Imperatordyń úlken uly) ákesiniń ornyna Japonııanyń jańa Imperatory bolyp taqqa otyrý rásimin kelesi kúni, ıaǵnı 1-mamyrda ótkizýdi uıǵarǵan bolatyn.
El tarıxyndaǵy eń mańyzdy oqıǵa bolyp sanalatyn Imperatordyń aýysýyna qatysty túrli rásimderdi ulttyq salt-dástúrler negizinde tıisti deńgeıde ótkizýdi qamtamasyz etý maqsatynda Japonııa úkimeti premer-mınıstr tóraǵalyq etetin arnaıy komıssııa jasaqtap, búgin 12-qazan kúni sol komıssııanyń alǵashqy jıyny ótti.
Jıyn barysynda jańa Imperatordyń taqqa otyratyn 2019 jyldyń 1-mamyry men mindetine kirisýge qatysty saltanatty rásim (ınaýgýrasııa) ótetin 22-qazandy demalys kúni dep jarııalaýdy jáne soǵan baılanysty zań jobasyn jýyq arada el Parlamentine usynýdy sheship otyr.
Jıyn barysynda sondaı-aq jańa xanzadanyń (Imperatordyń ekinshi uly Akıshınomııa-sama) óziniń jańa mindetin oryndaýǵa kiriskenin xalyqqa keńinen jarııalaý rásimi 2020-jyldyń 19-sáýirinde ótetin bolyp sheshildi.
Jıynda úkimet basshysy S.Abe «Elimizdiń tarıxynda 200 jyldan keıin qaıtalanaıyn dep otyrǵan, jańa Japonııa tarıxynda alǵash ret bolǵaly turǵan teńdesi joq mańyzdy oqıǵany el bop, jurt bop birigip marapatpen ótkizýge úkimet tarapynan bar múmkindikti paıdalanyp, daıyndyq jumystaryn jaqsylap atqarýǵa tıispiz» dedi.
Aıta keteıik, Japonııanyń 125 Imperatory Akıxıto kózi tirisinde taǵyn bosatqaly otyrǵan alǵashqy monarx emes. Oǵan deıin el tarıxynda elý segiz Imperator túrli sebeptermen (negizinen densaýlyqtaryna baılanysty) óz taqtaryn sol dáýirlerdegi ózderinen keıingi xanzadalarǵa tapsyryp kelse, buǵan deıin ondaı oqıǵa sońǵy ret 1817 jyly Kokaký-tenno esimdi Edo dáýiriniń 119-shy Imperatory taqtan túskenine baılanysty bolatyn.
Joǵaryda atalǵan premer-mınıstr S.Abeniń «200 jyldan keıingi tarıxı oqıǵa» dep otyrǵany osyǵan baılanysty.
Mıftik Amaterasý-Omıkamı Kún qudaıynan bastaý alatyn 125 urpaq boıy úzilmesten jalǵasyp kele jatqan japon eliniń ımperatorlyq júıesi álemde teńdesi joq monarxııalyq júıe bolyp esepteledi jáne el tarıxynda bir de bir ımperatordyń taǵyna talasqan nemese sol úshin kúresken oqıǵa bolǵan emes.
Tipti áıgili Oda Nobýnaga, Toıotomı Hıdeıoshı, Tokýgava Ieıasý sııaqty japon eli men xalqyn bir ýysta ustaǵan qolbasshy samýraılardyń ózi osy «Tenno-seı» dep atalatyn ımperatorlyq júıege qylyshyn súıkeý bylaı tursyn, qasıetti mekenge tilin tıgizbegen.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys aıaqtalyp, odaqtas elderdiń basynda bolǵan amerıkandyq ataqty general Makartýrdyń jetekshiligimen jazylǵan eldiń jańa konstıtýsııasy boıynsha Japonııanyń memlekettik basqarý júıesi parlamettik basqarýǵa negizdelgen konstıtýsııalyq monarxııa bolyp qaıta quryldy. Qylyshynan qan tamyp turǵan Makartýrdyń ózi Imperator Tenno-nyń japon xalqynyń jany ekenin jaqsy uǵyp, eldiń jańa konstıtýsııasyn «Imperator memleket pen ult birliginiń sımvoly» degennen bastady.
Kelesi jyly taǵynan túskeli otyrǵan Imperator Akıxıto tarıxta alǵash ret qarapaıym xalyqtan jar tańdap, balalaryn jurtqa jaqyn tárbıelep, xalyqpen birge belin búgip, tizesin teńestirip jerge otyrǵan, ystyq pen sýyqtyń azabyn ylǵı xalqymen birge kórip kelgen naǵyz ult birliginiń sımvoly retinde xalyqtyń shynaıy marapaty men maxabbatyna ıe bolyp qala beretinine esh kúmán joq.
Batyrxan QURMANSEIIT
Arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin