Oblystyq tarıhı-mádenı murany qorǵaý jáne paıdalaný ortalyǵy «Halyq qazynasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýtymen birlese shyǵarǵan bul eńbekke 199 sáýlet eskertkishi engizilip otyr. «Halyq qazynasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń mamandarynyń aıtýyna qaraǵanda, buǵan deıin aýdan aýmaǵyndaǵy otyzdan astam tarıhı-sáýlet eskertkishteri belgili bolǵan eken. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý», «Uly dalanyń jeti qyry» maqalalarynan keıin tyń serpin alǵan izdeý-jınaqtaý jumystarynyń nátıjesinde baǵzy zamandaǵy 160 eskertkish tabylyp anyqtalǵan. Sonyń barlyǵynyń basy qosylyp, saralanyp, bir jınaqqa toptastyrylyp otyr. Jalǵyz derek-maǵlumat qana emes, kórkem fotosýrettermen kómkerilip sıpattalǵan.
– Bul kóp jumystyń basy ǵana. Aldaǵy ýaqytta oblys ákimdigi tarapynan qoldaý tabylsa, atqarar jumys ulan-ǵaıyr,–deıdi ınstıtýt dırektory Aqan Ońǵaruly, – ótkenniń sorabymen soqpaq tartyp, endigi jumysty Selınograd aýdanynda jalǵastyrmaqshymyz.
Zertteý jumystarynyń jańalyǵy týraly aıtatuǵyn bolsaq, GEO aqparattyq quraldary arqyly eskertkishter shoǵyrynyń naqty kartasy jasaldy. Endi spýtnıktik júıe arqyly jınaqqa engen eskertkishterdi saqtaý jáne qorǵaý jumystary júrgiziletin bolady. Sál taratyp aıtqanda, eger bireý eskertkishterge qııanat jasaıtyn bolsa, mundaı faktiler aqparattyq júıeniń mol múmkindigi arqyly anyqtalyp, qasıetti jerge kásaparlyq tanytqandar qatań jazalanady.
– GEO aqparattyq júıelerdiń taǵy bir artyqshylyǵy, qashyqtyqtan zonttaý ádisteri. Iаǵnı, kartografııalyq negizin almastyryp otyrýǵa, kosmostyq túsirilimderdi paıdalanýǵa bolady. Ári ýaqyt ótken saıyn qandaı ózgeristerge ushyraǵandyǵyn da salǵastyra saraptaýǵa múmkindik zor,–deıdi ınstıtýttyń ǵylymı qyzmetkeri Qalıbek Asylbekov.
Mundaı sáýlet eskertkishteriniń jınaǵy elimiz boıynsha jasalýda. Eń alǵash Jambyl oblysynyń jádigerleri jınaqtalǵan eken. Endi mine, ejelgi Ereımen de eldik murany ekshep otyr.