Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevqa Japonııaǵa sapary barysynda Sýkýba ýnıversıtetiniń Qurmetti doktory ataǵy berildi.
Japonııanyń betkeustar bedeldi bilim ordasy Sýkýba ýnıversıtetinde saltanat qurǵan marapattaý rásiminde Elbasy Japonııa men Qazaqstan arasynda ekijaqty dostyq qarym-qatynas pen jemisti seriktestik ornaǵanyn atap ótti.
–Eń aldymen, Japonııa eline besinshi ret saparlap kelgenime qýanyshtymyn. Men de Akıhıto ımperator sekildi osy jyly óz ókilettigimdi toqtattym. Tokıoǵa Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti jáne Elbasy laýazymymen alǵash kelip turmyn. Heıseı dáýirinde Japonııaǵa jasaǵan saparlarymda ımperatormen jáne úkimetpen ekijaqty halyqaralyq baılanys máselelerin talqylaý barysynda ózara kelisimge kele bildik. Qazaqstan men Japonııanyń dıplomatııalyq qarym-qatynasy Narýhıto ımperator tusynda da jemisti bolatynyna senimdimin. Japonııa – Qazaqstannyń Azııadaǵy basty seriktesteriniń biri. Eki el arasyndaǵy qarym-qatynas keńeıtilgen seriktestik pen yntymaqtastyq deńgeıine jetti, – dedi Nursultan Nazarbaev.
«Arhıv-2025» baǵdarlamasy aıasynda Qazaqstan men Japonııanyń birlesken jumys josparlaryn qarastyrǵannan keıin, Elbasy japondyq tarapqa jyly qabyldaýy men jemisti yntymaqtastyǵy úshin alǵys aıtty.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysyna da toqtaldy.
–«Rýhanı Jańǵyrý» baǵdarlamasynyń negizgi elementteriniń biri – «Arhıv-2025» jobasy. Bul ejelgiden qazirgi zamanǵa deıingi barlyq otandyq jáne sheteldik muraǵattardaǵy irgeli zertteýlerdi qamtıdy. Men Japonııa Úkimetine jáne Mádenıet agenttiginiń tóraǵasyna osy baǵdarlamany júzege asyrýda kórsetken qoldaýy úshin alǵysymdy bildiremin. Sonyń arqasynda biz elektrondy bilim keńistigin quryp, derekterdi muraǵattaý salasyndaǵy aldyńǵy qatarly japondyq tájirıbege ıe bolamyz, – dedi Elbasy.
Japonııanyń Mádenıet agenttigi Qazaqstanda muraǵat derekterin sıfrlandyrý boıynsha birlesken jobany júzege asyrýǵa múddeli. Jobanyń nátıjesi biryńǵaı elektrondy kitaphanada jınaqtalǵan, sıfrlandyrylǵan kitap, muraǵat, mýzeı qorlary negizinde elektrondy bilim keńistigin qalyptastyrý bolmaq.
Japon tarapy zertteý, muraǵat derekterin esepke alý jáne saqtaý tehnologııalaryn berýge, zertteý ádisterimen bólisýge jáne materıaldardy sıfrlandyrýǵa daıyn ekendikterin bildirdi.
Sonymen qatar Nursultan Nazarbaev Sýkýba ýnıversıteti óziniń tereń tarıhymen tanymal álemdik deńgeıdegi bilim berý jáne zertteý ortalyǵy sanalatyndyǵyn erekshe atap ótti.
–Men úshin Japonııanyń aldyńǵy qatarly joǵary oqý oryndarynyń biri Sýkýba ýnıversıtetiniń Qurmetti doktory ataǵyna laıyq bolý – úlken mártebe. Atalǵan ýnıversıtet – tereń tarıhymen tanymal álemdik deńgeıdegi bilim ortalyǵy. Sýkýba – Nobel syılyǵynyń laýreattary eń kóp shyqqan japon ýnıversıtetteriniń qatarynda. Sizdiń ýnıversıtetińiz qazaqstandyqtar arasynda da úlken suranysqa ıe. Bizdiń 105 stýdentimiz Sýkýba dıplomyn aldy. Olardyń kópshiligi – «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıattary. Japonııaǵa 2016 jylǵy saparymda Tokaı ýnıversıtetiniń Qurmetti doktory atanǵan edim. Japonııanyń tarıhy tereń, bedeldi ǵylymı-zertteý ortalyqtarynyń qoldaýy – qazaq eline degen qurmettiń belgisi, – dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti.
Buǵan qosa Elbasy elimizdiń bilim salasyndaǵy jetistikterine toqtala kelip, Qazaqstanda bilim berý men jastar saıasatyn damytýǵa úlken mán beretindigin aıtty.
–О́z tarapymnan Qazaqstanda árqashan bilim berý men jastar saıasatyn damytýǵa úlken mán bergenimdi atap ótkim keledi. «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha myńdaǵan qazaqstandyq memleket qoldaýymen álemniń úzdik joǵary oqý oryndarynda tegin bilim aldy. Eldegi bilim deńgeıin kóterý maqsatynda halyqaralyq talaptarǵa saı zamanaýı Nazarbaev jáne Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetteri sekildi joǵary oqý oryndary men barlyq óńirde daryndy oqýshylardy qabyldaıtyn zııatkerlik mektepter salyndy. Atalǵan joǵary oqý oryndarynyń túlekteri Kremnıı alqabynda Google, Microsoft, Apple sekildi kompanııalarda qyzmet etedi. Álemniń júzdegen úzdik oqýlyqtary qazaq tiline aýdaryldy. Munyń barlyǵy – búgingi qıyn ahýalda qazaq eliniń básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda jasalǵan qadamdar. 2019 jyl Qazaqstanda Jastar jyly dep jarııalandy. Bul bastama elimizdiń jastaryna múmkindigi men áleýetin tolyǵymen júzege asyrýǵa serpin berdi. Sondaı-aq elimizde Nazarbaev ýnıversıtettiń negizinde Astana Business Campus jáne Almatyda «Alataý tehnoparki» sekildi eki zııatkerlik-ınnovasııalyq klaster jumys isteıdi. Naqty ǵylymı-ónerkásiptik jobalardy júzege asyrý úshin joǵary tehnologııalyq kompanııalar men ýnıversıtetter jumyldyrylǵan. Elimizde bilim berý mádenıeti qoǵamnyń ajyramas bóligine aınalǵany bizdi qýantady, – dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev Sýkýba men Qazaqstan ýnıversıtetteriniń arasynda ǵylymı-akademııalyq salada seriktestik jolǵa qoıylǵanyn alǵa tartyp, Japonııa tarapyn Qazaqstannyń tehnologııalyq parkterimen senimdi baılanys ornatýǵa shaqyrdy. Sóz sońynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti barlyq qatysýshylardy ımperator Narýhıtonyń taqqa otyrýymen jáne Japonııada Reıva dáýiriniń bastalýymen quttyqtady.