Koronavırýs pandemııasynyń soqqysy bizdiń eldi ǵana emes, kúlli álemdi eseńgiretip ketti. Tutqıyldan keldi de, tynysh ómirdiń shyrqyn buzdy, sonymen qatar aıtyp kelmegen apattyń mundaı túriniń aldynda adam balasynyń qanshalyqty qaýqarsyz jáne qorǵansyz ekenin baıqatty. Eń ókinishtisi, bul surapyl indet mıllıondaǵan adamnyń ómirine qaýip tóndirip, talaı shańyraqqa qaıǵy ákeldi.
Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda koronavırýs ınfeksııasy salǵan lańnan keıingi jaǵdaıdy bylaısha sıpattady: «Qazir álem sońǵy 100 jyl ishinde bolmaǵan asa kúrdeli daǵdarysty bastan ótkerýde. Sarapshylardyń aıtýynsha, jahandyq ekonomıkany qaıta qalpyna keltirý úshin keminde 5 jylǵa deıin ýaqyt qajet». Uǵa bilgen adam úshin bul sózderdiń astarynda alapat salmaq jatyr. Iаǵnı biz úshin qatań synaq endi bastalǵandaı.
El ishine endeı kirgen indet osal tustarymyzdyń biz oılaǵannan áldeqaıda orasan ekenin kórsetti. Qarap tursaq, bizdegi medısına salasyndaǵy másele ataýly kadr tapshylyǵynan bastap qarapaıym dárilerdiń jetispeýshiligine deıin tizbektelip jatyr eken. Sodan da bolar, Memleket basshysy óziniń Joldaýynda elimizdegi medısınalyq ınfraqurylymdy damytýdy asa mańyzdy sharýanyń biri dep atady.
Eń ókinishtisi sol, pandemııanyń kúsheıip turǵan kezinde aýyldyq jerlerde turatyn qarapaıym adamdar tipti de qorǵansyz qaldy. Baqsaq, alystaǵy aýylda dári-dármekti bylaı qoıǵanda, aýyrǵan adamǵa járdem beretin medısınalyq mamandardyń jetispeýshiligi jáne joqtyǵy jaǵa ustatty. Osynyń kesirinen oblys, aýdan ortalyqtarynan jyraqta ornalasqan aýyldardardyń qanshama turǵyny ómirmen mezgilinen buryn qosh aıtysyp ketti deseńizshi?!
Bul óte úlken jáne kúrdeli másele edi. Mine, osy jaıttyń joǵary jaqqa jetkenin óz basym jaqsylyqqa baladym. Prezıdent Joldaýda: «Shalǵaıdaǵy óńirlerge kólik arqyly dárigerlik qyzmet kórsetý isin qaıta qalpyna keltirý sharalaryn júzege asyrǵan jón. Densaýlyq saqtaý isiniń tıimdi modelin qurý arqyly úsh jyl ishinde barlyq aýyldyq eldi mekendi feldsherlik-akýsherlik pýnkttermen jáne dárigerlik ambýlatorııalarmen qamtamasyz etý qajet», dedi.
Búginde álem halqy koronavırýs ınfeksııasynyń ekinshi tolqynyn úlken úreımen kútip otyr. Eger de, mamandar aıtqan boljam rasqa shyqsa, onda biz aty jaman tumaýǵa tosqaýyl qoıýǵa daıynbyz ba? Mine, júregi shaılyǵyp qalǵan halyqty qazir osy másele qatty alańdatady.
Osy oraıda taǵy da aýyldyq jerlerde turatyn azamattardyń jaıyn oılap, alańdaımyz. Iri qalalar men aýdan ortalyqtary karantınge jabylar bolsa, aýyl halqynyń aýyr jaǵdaıymen betpe-bet qalary sózsiz. Bul tyǵyryqtan shyǵar joldyń biri – osy bastan dári-dármektiń mol qoryn jasap, onyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý kerek. Mysaly, koronavırýs kúshine minip turǵan kezde Qaraǵandy oblysynyń Aqtoǵaı jáne Ulytaý aýdandarynda jyljymaly dárihanalar jumys istedi. Dári-dármek tıegen bul avtokólikter alystaǵy aýyldardy aralap, qoly qysqa qarapaıym halyqtyń muqtajyn ashty. Is júzinde nátıje bergen osy tájirıbe óńirlerge keńinen taratylsa degen tilek bar. Sonymen qatar el ishine indet qaıta kirer bolsa, temir joldy paıdalanyp, densaýlyq vagondarynyń da kómegine júginýge bolýshy edi.
Qalaı bolǵan kúnde de, COVID-19 alǵash kelgeninde betin ashqan kemshiliktermen kúres áste toqtamaýy tıis. Árıne, indetpen kúreste alǵy shepte júrip, qaýipke qarsy turatyn medısına qyzmetkerleri. Memleket basshysy Joldaýda dáriger mamandyǵyn materıaldyq turǵydan nyǵaıta túsýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. «Bıýdjetti taıaýdaǵy naqtylaý kezinde ekinshi jartyjyldyqta medısına qyzmetkerlerin yntalandyratyn qosymsha tólem úshin 150 mıllıard teńge bólýdi tapsyramyn», dedi Prezıdent. Sonymen birge ol 2023 jylǵa qaraı dárigerler eńbekaqysynyń ekonomıkadaǵy jalaqydan eki ese artyq bolatynyn da málimdedi. Álbette, munyń bári medısına qyzmetkerleriniń mereıin ósirip qana qoımaı, olarǵa zor jaýapkershilik júkteıdi degen senimdemiz.
Sózimdi túıinder bolsam, koronavırýstyń kelesi tolqynyna tek jaǵdaıy keshendi túrde jasalǵan medısına ǵana toıtarys bere alady. Bul degenińiz – eń aldymen bilikti maman, zamanaýı medısınalyq ınfraqurylym jáne qoljetimdi dári-dármektiń jetkilikti qory.
Bekzat ALTYNBEKOV,
oblystyq máslıhattyń depýtaty, oblystyq Qoǵamdyq kelisim keńesiniń tóraǵasy, Nur Otan partııasy Saıası keńesiniń múshesi
Qaraǵandy oblysy