ERG (Eýrazııalyq top) quramyndaǵy «Shubarkól kómir» AQ tájirıbelik-ónerkásiptik qondyrǵysynda iske qosý men jóndeý jumystaryn júrgizý barysynda belsendirilgen kómirdiń alǵashqy baıqaý partııasy óndirildi. Kásiporynnyń ónerkásiptik alańyndaǵy hımııalyq zerthanada ónimge taldaý jasalyp, onyń sapasy óte jaqsy ekeni rastaldy.
«Shubarkól kómir» – Qazaqstandaǵy eń iri energetıkalyq kómir óndirýshilerdiń biri. Kómirdi ashyq ádispen óndiretin, sondaı-aq speskoks jáne koks gazynan elektr qýatyn óndirýmen aınalysatyn atalǵan kásiporyn joǵary qunarlyǵy jáne kúldi-liginiń tómendigi arqyly ekologııalyq jaǵynan taza energııa tasymaldaýshyǵa jatady. «Shubarkól kómir» AQ koks-hımııalyq sehy negizinde usaq kokstan tájirıbelik-ónerkásiptik belsendirilgen kómirdi óndirý jobasy otandyq ǵalym-tehnologtar ázirlegen tehnologııany engizýdi qarastyrady. Onyń kásiporyn ǵana emes, TMD elderi aýmaǵynda teńdesi joq. Jobany kásiporyn «ERG ǵylymı-zertteý ınjırıng ortalyǵy» JShS-men birlesip júzege asyryp jatyr. Nysannyń óndiristik qýaty – jylyna 1 myń tonna belsendirilgen kómir.
Jobanyń basty maqsaty – ımportty almastyrý máselesin sheshý. Belsendirilgen kómirdi qoldaný salasy óte keń: gıdrometallýrgııalyq, altyn qazý, fosfat ónerkásibi, sý tazartý. Búgingi tańda atalǵan ónimge suranys joǵary bolǵanyna qaramastan, (jylyna 7 myń tonnadan artyq) barlyq belsendirilgen kómir Qazaqstanǵa shetelden jetkizilip keledi.
– Shubarkóldik belsendirilgen kómirdiń basty artyqshylyǵy – shıkizat retinde arzan koks usaǵyn jáne energııa tasymaldaýshy retinde jaǵylatyn koks gazyn paıdalanatyndyqtan ózindik quny tómen bolyp keledi. Bul jaǵdaı óndiris qaldyqtaryn kádege jaratý ispetti óte mańyzdy máseleni sheshýge septesedi, – dedi «Shubarkól kómir» AQ operasııalyq tıimdilik bóliminiń basshysy Aleksandr Lapshın. – Sonymen qatar osy tehnologııa boıynsha alynǵan belsendirilgen kómir naryqtaǵy barlyq ónimnen esh kem túspeıdi. Biraq ózindik quny negizgi básekelesterinen 1,5-3 esege deıin tómen.
Iske qosý men jóndeý jumystaryna «Shubarkól kómir» AQ mamandarynan bólek, jobany ǵylymı-tehnıkalyq turǵydan «ERG ǴZIO» JShS jáne «AımLab» JShS mamandary súıemeldedi. Qashyqtyqtan qosylý arqyly jabdyqty jasap shyqqan óndirýshi-zaýyttyń «Splaın-M» JShQ (Reseı Federasııasy) mamandary da jumysqa jumyldyrylǵan.
Kásiporyn standartyn alý úshin belsendirilgen kómirdiń tájirıbelik úlgileri táýelsiz zerthanaǵa tapsyryldy. Kelesi kezeń – «Shubarkól kómir» AQ-ta belsendirilgen kómirdi óndirý men ótkizýdi bastaýǵa múmkindik beretin sapa sertıfıkatyn alý.
Shubarkól mamandary ázirlegen jobany ońtaıly paıdaǵa jaratý kásiporynda jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar qazaqstandyq óndirýshiler shyǵaratyn ónim úlesin kóbeıtedi.
Eleýli qosymsha quny bar ónim óndirisi Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýynda aıtylǵan ártaraptandyrylǵan tehnologııalyq ekonomıka qurý tapsyrmasyn oryndaý aıasynda júzege asyrylady.