Mádenıet jáne sport mınıstrligi Til saıasaty komıteti onlaın rejimde "Qazaq tilin ultaralyq qatynas tiline aınaldyrýdyń tıimdi joldary" taqyrybynda semınar-keńes ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Memleket basshysy ótken jylǵy «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda azamattardyń barlyq syndarly ótinish-tilekterin jedel ári tıimdi qarastyratyn «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn iske asyrý jóninde mindet qoıǵan bolatyn. Prezıdent budan ári: «Qazaq tiliniń memlekettik til retindegi róli kúsheıip, ultaralyq qatynas tiline aınalatyn kezeńi keledi dep esepteımin» dep atap kórsetti.
Joǵarydaǵy eki baǵyt aıasynda uıymdastyrylǵan semınar-keńes Prezıdenttiń «Ana tili» gazetine bergen suhbatynan týyndaıtyn «Qazaq tilin jaqsy biletin ózge ult ókilderin qoldaý» týraly tapsyrmasyn júzege asyrý jáne qazaq tilin eldegi ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý baǵytyndaǵy usynystardy talqylaý, sheshý joldaryn aıqyndaýdy aldyna maqsat etipti.
Jıyn barysynda Mádenıet jáne sport mınıstrligi Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy Ádilbek Qaba: «Áńgimemizdiń negizgi ózegi – memleket basshysynyń joǵaryda atalǵan ıdeıasyn júzege asyrý jáıi bolmaq. Til taǵdyryn otyz jyl boıy talmastan aıtyp kelemiz. Eger osy baǵytpen júre bersek, elý, ne júz jyl ótýi múmkin, biraq báribir zańdarymyzdy memlekettik tilde jazbaımyz. Sonda kimge qaraılap júrmiz? Búgingi búldirshinderimizdiń qolynda basqa tildi kontent júrgenine kimdi aıyptaýǵa bolady. Olar erteń kim bolyp ósedi. Bul – ult qaýipsizdigi máselesi. Resmı túrde is-qaǵazdar men jınalystar memlekettik tilge kóshken. Esep boıynsha solaı. Eger solaı bolsa, aýdarma ne istep júr? Iаǵnı qujattardyń bári áýeli oryssha daıyndalady da, sońynan qazaq tili júgirip júredi degen sóz. Memlekettik tildi ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý – tek qazaqtardyń ǵana máselesi emes, elimizdiń ár azamatynyń atsalysatyn mártebesi» dep jıynnyń betashar sózin aıtty.
Odan keıin onlaın bas qosý Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary Janseıit Túımebaevtyń kirispe sózimen bastalyp, aryqaraı respýblıkalyq etno-mádenı ortalyqtardyń jetekshilerine sóz tizgini tıdi. Alǵashqy bolyp pikir aıtqan Pavlodar oblystyq evreı etno-mádenı birlestiginiń tóraǵasy Tatıana Slıvınskaıa el turǵyndarynyń jetpis paıyzdan astamy memleket quraýshy ult ókilderi, sol kópshilik azshylyqqa úlgi bolsa degen oı aıtty.
«Vatra» Ýkraın mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy Taras Chernega «Halyqty biriktiretin – birlik pen ortaq jalpy qundylyqtar. Sonyń eń ishindegi eń mańyzdysy – memlekettik til» dese, «KAZAKH INVEST»UK» AQ baspasóz hatshysy Nıkolaı Pýtılınniń sózi myńdaǵan qazaqstandyq jastardyń júrek tolǵanysyn jetkizgendeı boldy: «Men úshin qazaq tili – jaı ǵana til emes. Men úshin bul – ómirge jol ashqan baılyǵym. Jıyrma tórt jasymda birneshe telearnalarda, sonyń ishinde respýblıkalyq telearnalarda, memlekettik organdarda jumys isteý múmkindigine ıe boldym. Qazir men ulttyq kompanııanyń baspasóz hatshysymyn. Munyń bári qazaq tilin bilýdiń arqasynda. Eger bir ulttyń rýhy men ádet-ǵurpy buzylsa, ádilet jáne aqıqat joǵalyp, jalpy halyq joıylýy múmkin. Mundaı jaǵdaı týyndaýdan buryn qaterdiń aldyn alý óte mańyzdy. Elimizdiń árbir azamaty bul sózdiń mańyzdylyǵyn, tereńdigin túsinip, sózden naqty iske, ıaǵnı tildi úırenýge kóshse. Ǵumyr báıgesinde bizdiń qazaq tili óz báıgesin alar!» dedi ol
«Ahyska» túrik etno-mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy Ásker Pırıev ózi kýá bolǵan oqıǵany aıtyp berdi. Iаǵnı, Qazaqstanǵa iskerlik baılanys ornatýǵa kelgen eýropalyq bir azamat qazaq tilin bilmeı turǵan kásipkermen jumystas bolýdan bas tartypty. Sebebin surasa, týǵan elin qadirlemeıtin adam eshnárseniń qadirin uǵa almaıdy, qasıetsiz adamdarmen kásip qurý qaýipti degen eken.
Sondaı-aq, almatylyq azamat Evgenıı Demıdenkonyń pikirinshe, til úıretý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarǵa eshqandaı shek joq, biraq jastar arasyndaǵy nasıhaty jetkiliksiz. Tildi qadaǵalaıtyn quzyrly oryndar quryp, talapty kúsheıtý jóninde pikirler aıtyldy.
Kezdesý sońynda naqty usynystar men pikirler eskerilip, respýblıka jurtshylyǵyna úndeý jarııalandy. Sondaı-aq etnos ókilderi Prezıdenttiń memlekettik tildi ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý ıdeıasyn júzege asyrý maqsatynda til komıteti qasynan qurylǵan «Til qorǵandary» onlaın tobyna qosylyp, qazaq tiliniń bedelin arttyryp, mártebesin kóterýge qatysýǵa nıet bildirdi.