Bıyl Altaıda kóp jyldan beri ushyraspaı ketken eki qus qaıta paıda bolypty. Qustardy Katonqaraǵaı ulttyq tabıǵı parkiniń ǵylym, ekologııalyq monıtorıng jáne aqparat bóliminiń qyzmetkeri Vladımır Vorobev fotoǵa túsirip te alǵan eken.
Park qyzmetkeri Vladımır Vorobev Altaıdyń ań-qustaryn sýretke túsirýmen, zertteýmen burynnan aınalysyp keledi. Onyń jeke fotoarhıvinde ulttyq park aýmaǵynda kezdesetin aıý, qasqyr, quný, túlki, qoıan, elik syndy janýarlardyń barlyǵy derlik saqtalǵan. Kóptegen sýreti tanymdyq fotoalbomdarǵa da engen.
V.Vorobevtiń obektıvine ilingen bıylǵy úlken oljasy – Arsha ementumsyǵy men Alakóz súńgýir qustary edi. Ol Arsha ementumsyǵyn fotosýretke Taýtekeli ózeniniń ańǵarynda túsirgen. Tabıǵatta sırek kezdesetin erekshe qusty eń sońǵy ret ornıtolog S.Starıkov Buqtyrmanyń boıynan 2006 jyly kóripti.
Arsha ementumsyǵynyń salmaǵy – 45-70 gramm ǵana. Dene turqy shaǵyn bolǵanymen tumsyqtary myqty. Súıekti jemisterdi op-ońaı shaǵyp jeı beredi. Balapandaryn alǵashqyda usaq jándiktermen, keıin dánmen qorektendiredi eken. Qorazynyń basy qońyr, moıny qyzǵylt, baýyry sur bolady. Mekıeniniń túsi solǵyndaý.
Al Alakóz súńgýir qusty V.Vorobev bıyl Buqtyrma jaǵalaýynda taspaǵa tartypty. Úırekke uqsas bul qus negizinen Syrdarııa, Shý, Ile ózenderiniń tómengi saǵasyn jáne Alakól, Zaısan kólderin mekendeıdi eken. Ornıtologtardyń aıtýynsha, 1980 jyldary Alakóz súńgýir kúrt azaıyp ketkendikten Qazaqstannyń «Qyzyl kitabyna» engizilipti.
Katonqaraǵaı ulttyq parkiniń aýmaǵy erekshe qorǵalatyndyqtan, sırep ketken janýarlardyń ósimi baıqalady. Endeshe, Altaıǵa oralǵan eki qustyń da sany artary anyq.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Katonqaraǵaı aýdany