Quqyqtyq tártip áskerinde Elbasy Nursultan Nazarbaev senim artqan sardarlar az emes. Olardyń árqaısysynyń orny bólek. Dese de, ómirlik tájirıbesi mol, Elbasynyń senimin aqtaǵandar qatarynda burynǵy Ishki áskerler Qolbasshysy, general-leıtenant Bolat Baqytjanuly Janasaevty erekshe atap ótkenimiz jón. Sonaý toqsanynshy jyldardyń basynan ásker men el basshylyǵyna etene aralasqan sardardyń gazet oqyrmandary úshin de aıtary barshylyq.
Búginde Bolat Baqytjanuly qurmetti eńbek demalysynda. Degenmen, ásker ómirinen qol úzgen emes. Únemi Ulttyq ulannyń úlkendi-kishili jıyndaryna kelip, jas urpaqty tárbıeleýge atsalysyp turady. Osy joly da 1 jeltoqsan – Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti merekesi qarsańynda Elbasy N.Nazarbaevpen bolǵan kezdesýlerdi aıtyp berýdi ótingenimizde, erekshe yqylyspen kelisimin berdi. Sebebi Bolat Baqytjanuly Elbasynyń ulttyq áskerdi qurýdaǵy ornyn bir adamdaı biledi desek qatelespegenimiz.
– 1990 jyly Qarakemer kentindegi KSRO IIM Ortalyq Azııa jáne Qazaqstan boıynsha Ishki áskerler Basqarmasy oqý polkiniń komandıri bolyp taǵaıyndaldym. Sol jyldary áskerı qyzmetshilerdiń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa, oqý bazasyn jetildirýge atsalystym. Maǵan joǵary basshylyq senim artyp, Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdany boıynsha Joǵarǵy Keńeske depýtattyqqa úmitker bolýdy usyndy. Men aýdan turǵyndarymen kezdesip, nasıhat jumystaryn júrgizdim. Halyq qoldap, depýtat atandym. Elbasyn alǵash ret depýtat atanǵan kezde kórdim. Men minberge kóterilip, áskerı qyzmetshilerdiń jaǵdaıy týraly baıandama jasadym. Meniń baıandamam durys bolýy kerek, Elbasynyń ózi "Mine, kórdinder me, depýtat myrzalar?! Áskerılerdiń jaǵdaıyn durys kóterip jatyr, nazar aýdarý qajet" dep sózimdi qostady. Sondaı-aq 1991 jyly 1 jeltoqsanda Nursultan Ábishuly halyqtyń tolyqtaı qoldaýymen elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti bolyp saılandy. Biz bir top depýtattar jáne Shekara áskerleriniń burynǵy Qolbasshysy general-leıtenant Bolat Seıtqazyuly Zákıev ekeýmiz Tuńǵysh Prezıdentti qurmetteý saltanatyna qatystyq. Táýelsizdik jyldaryndaǵy tuńǵysh saılaýynda jeńiske jetken birtýar perzentimizdiń halyqtyq jeńisine osylaı káý boldyq. Keıin elimizdiń Parlamentinde alǵashqy ret Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıteti quryldy. Sol kezde barlyq kúsh-qurylymdarǵa qatysty alǵashqy zańdar qabyldandy. Biz halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, elimizdiń Qarýly Kúshteri, quqyqtyq áskeri, qaýipsizdik pen quqyq qorǵaý organdarynyń alǵashqy zańdaryn qabyldadyq. Bir baıqaǵanymyz, Elbasy elimizdiń áskerine úlken nazar aýdaryp, qamqorlyǵyn tanytty. Sol tarıhı 1992 jyly táýelsiz elimizdiń tarıhynda alǵash qurylǵan QR UQK, QK, IIM alqaly keńesterine ózi qatysty jáne barlyq máseleni óziniń qamqorlyǵyna alatynyn aıtty. Elbasymyz ár kezde sózine berik, bir aıtqanyn umytpaıtyn tulǵa jáne ózi senim artqan adamdardan da joǵary jaýapkershilikti talap etedi.
– 1994 jyly Parlament otyrysyna Elbasy keldi. Áli esimde. Meni óziniń qasyna shaqyryp alyp, qol berip amandasty. Meni terezege jaqqa jeke apardy da, óziniń senim artatynyn aıta kele, "Sen Ishki áskerde jaýyngerlik daıarlyqtyń joǵary bolýyn, áskerı qyzmetshilerdiń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýdy qamtamasyz et. Men saǵan Ishki áskerdiń Qolbasshysy bolýdy usynamyn. Kelisesiń be?" dep kózime týra qarap, suraq qoıdy. Men qoıylǵan tapsyrmalardy oryndaı alatynyma senimdi bolǵandyqtan "Árıne, ıá!" dep nyq jaýap berdim. Sodan keıin "Qaıda bolasyń?" dep surady. Men "О́z kabınetimde bolamyn" dep jaýap berdim. Elbasy maǵan Úkimettik baılanys arqyly osy suraq boıynsha telefon soqty. Kelesi kúni meni taǵaıyndaý týraly Jarlyqqa qol qoıylǵany belgili boldy, – dep óz oıymen bólisti Bolat Baqytjanuly.
Sonymen qatar general Elbasy júktegen tapsyrmalardy bar yntamen aqtaýǵa tyrysatyndyqtaryn tilge tıek etti.
– Men birtalaı áskerı basshylyq qyzmette boldym. Elbasy ár kezde áskerdiń jáne áskerı qyzmetshilerdiń áleýmettik jaǵdaıyn nazarda ustap otyratyn. Maǵan Úkimettik baılanyspen shyǵyp, qıyn nemese jańadan qurylǵan qyzmetterge jiberetin. Bir aıtarym, Elbasy bildirgen seniminen asqan jaýapkershilik joq. Biz bar yntamyzben onyń senimin aqtaýǵa tyrysatynbyz. Jáne mindettiń údesinen shyqtym dep oılaımyn. Tipti eńbek demalysyna jasym jetip, zeınetkerlikke shyǵý boıynsha baıanat jazǵan kezimde Elbasy óz alǵysyn bildirip, qurmetti eńbek demalysyna shyqqan kezde de maǵan jaýapkershiligi mol azamattyq qyzmetke ornalystyrýǵa buıyrdy. Búgingi tańda da Elbasynyń sonaý toqsanynshy jyldary alǵashqy artqan senimin arqalap kelemin. Shynynda da, Elbasy – ǵalamdyq tulǵa. Men ózim áskerı azamat retinde ózime qatysty qyrlaryn ǵana kórdim, bildim. Ár kezdesýimiz ben tildesýimiz ómirimde oń ózgerister alyp keldi. El úshin jasaǵan eńbegi ushan-teńiz. Joǵaryda aıtqandaı, sonaý 1991 jyly 1-jeltoqsanda qol jetkizgen halyqtyq jeńis búgin bútin eldiń mereıli merekesine aınaldy. Osyndaı eldik mereke qarsańynda Elbasymyzǵa zor densaýlyq, qajymas qaırat jáne uzaq ǵumyr tileımin. Barlyq áskerı qyzmetshilerdi osy merekemen shyn júrekten quttyqtaımyn! Elbasymyz el arasynda ár kezde aman júrsin! – dep oıyn qorytyndylady.
Árıne, general Bolat Janasaevtyń aıtaryn bir maqalanyń kólemine syıdyrý, áste, múmkin emes. Suhbatymyzdyń keı tustaryna áli jeke-jeke toqtalamyz. Aldaǵy ýaqytta kólemi úlken bir suhbat jaryq kórse, tańǵalmańyz, kózi qaraqty oqyrman. Mereıli mereke qutty bolǵaı!
Daryn SEIITOV, Maıor