Zeınetaqy qarjysyn paıdalaný qalaı júzege asyrylady?

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken arnaıy baspasóz jıynynda 2021 jyldan bastap zeınetaqy qarajatynyń bir bóligin maqsatty paıdalaný týraly jan-jaqty málimet berildi.

Aldymen Eńbek jáne halyqty áleý­met­­tik qorǵaý birinshi vıse-mınıs­tri Aqmádı Sarbasov sóz alyp, Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaýdyń jaı-jap­sa­ry Zańmen naqtylanǵanyn atap ótti. Atalǵan maqsatta «Qazaqstan Res­pýblı­ka­synyń keıbir zańnamalyq akti­le­rine ekonomıkalyq ósýdi qalpyna kel­tirý máseleleri boıyn­sha óz­gerister men tolyq­tyrýlar en­gizý týraly» zań aıasyn­da qajetti zań­­namalyq túzetýler pysyqtalyp, 23 jeltoqsanda Parlament qujatty qa­byldady. Zańǵa sáıkes 2021 jyldan bas­tap qazaqstandyqtarǵa zeı­­netaqy jı­naq­tarynyń bir bóligin tur­­ǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartýǵa, qymbat turatyn emdelýge aqy tóleýge nemese jeke bas­qarýshy kompanııalarǵa qarajatyn basqarýǵa berý úshin paıdalaný qu­qyǵy beriledi.

Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóli­gin naqty qajettilikterge paıdalaný quqyǵyn budan buryn birneshe ret habarlanǵandaı jumys isteıtin, tıisti jasta zeınetaqy jınaqtary jetkilikti sheginen asatyn azamattar paıdalana alady. Sondaı-aq saqtandyrý kompanııa­larymen BJZQ-da qalǵan zeınetaqy jınaqtarynyń somasy sheginde ómir boıy annýıtettik tólemderdi qamtamasyz etetin zeınetaqy annýıteti sharttaryn jasaǵan adamdar, zeınetkerlikke shyqqan azamattar atalǵan múmkindikke ıe bolady. Jetkiliktik shek áıelder men erler úshin birdeı belgilenedi jáne árbir jas úshin esepteledi.

«Sondaı-aq Zańda joǵaryda atal­ǵan sanattaǵy azamattar zeınetaqy jınaq­tarynyń bir bóligin ózderi, jubaılary nemese jaqyn týystary úshin turǵyn úı jaǵ­daılaryn jaqsartý maqsatynda nemese emdelýge aqy tóleýge paıdalana ala­dy dep kózdelgen. Maqsatty paıdalaný úshin kórsetilgen otbasy músheleriniń qara­jatyn biriktirýge bolady», dedi A.Sarbasov.

«Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory» AQ basqarma tóraǵasy Janat Qurmanovtyń aıtýynsha, 2020 jyldyń 1 jeltoqsanyndaǵy jaǵdaı boıynsha 761 myńnan asa adam zeınetaqy jınaǵynyń bir bóligin merziminen buryn paıdalaný quqyǵyn qoldana alady, olardyń shottarynda 2,4 trln teńgeden asa qarajat bar.

«Zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin paıdalaný quqyǵyn iske asyrý úshin azamattar, eń aldymen, óz jı­naǵyn tek­serip, jetkilikti sheginen asatyn qa­jetti somanyń bar ekenine kóz jet­kizýi tıis. BJZQ óz saıty nemese uıaly qo­symshasy arqyly úzindi-kóshirme alý­dyń qoljetimdi jáne jedel tásilderin usynady. Zeınetaqy shotynyń jaı-kúıin egov.kz portaly arqyly da tekserýge bolady. Zeınetaqy jınaqtaryn alý týraly sheshim qabyldaǵan adamdar turǵyn úı satyp alý jáne emdelý máse­leleri jónindegi ýákiletti operator – Otbasy bankine júgine alady. Ýákiletti ope­ratordan habarlama alǵannan ke­ıin BJZQ zeınetaqy jınaqtaryn ýákiletti operatordyń arnaıy shottaryna salý úshin aýdarýdy júzege asyrady. Sondaı-aq salymshy zeınetaqy jınaǵyn maqsatty qajettilikterge alǵan kezde jeke tabys salyǵyn tóleý tásilin tańdaý quqyǵyna ıe bolady (jarnalar aýdarylǵan kezde JTS alynbaǵanyn eskertemiz). Iаǵnı azamattar JTS tóleýdi keıinge qaldyrýdy tańdasa bolady nemese turǵyn úı jaǵdaıyn jaq­sartý jáne emdelýge aqy tóleýge arnalǵan jınaqtaryn alǵan kezinde JTS-ty tolyq kólemde óteı alady», dedi J.Qurmanov.

Jańa jyldyń basynan bastap Otbasy bank zeınetaqy jınaǵyn paıdalanýǵa arnalǵan onlaın platformany iske qosady. Bul jóninde «Otbasy Bank» AQ Basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımova keńinen aıtyp berdi.

Onyń aıtýynsha, zeınetaqy qara­jatyn paıdalaný úshin onlaın platformada ótinish berýge bolady. Joba erejelerine sáıkes klıent ótinish tapsyrǵan kezde arnaıy portalǵa kirip, elektrondy-sıfrly qoltańba arqyly avtorızasııadan ótip, jeke kabınetke kiredi. Klıent avtorızasııa barysynda úshinshi tulǵalarǵa zeınetaqy jarnalary boıynsha qupııa málimetterdi ashýǵa, jeke derekterin jınap, óńdeýge, jyljymaıtyn múlikti jaqyn týystarynan satyp almaý týraly mindettemeni jáne biryńǵaı zeınetaqy tólemderin tek jaqyn týystarynan qabyldaý jáne taǵaıyndaý týraly mindettemeni oryndaýǵa kelisim beredi. Jeke kabınette ol qarajatty qandaı maqsatta qoldanatynyn tańdaıdy jáne skanerden ótkizilgen kóshirmeler túrinde aldyn ala daıyndalýy tıis qujattar tizimimen tanysady. Ár maqsattyń jeke qujattar tizimi bar.

Ári qaraı paıdalanýǵa qajetti somany kórsetý qajet. Klıent maqsaty men oǵan jumsalatyn somany anyqtaǵannan keıin «О́tinim jasaý» batyrmasyn basady. ESQ arqyly BJZQ-dan qarajat suratýǵa qajetti úsh kelisimge qol qoıý kerek. Klıenttiń kelisimin alǵannan keıin bank onyń arnaıy shoty bar-joǵyn tekseredi. Eger arnaıy shot tabylmasa, bank bul týraly klıentke «qalqymaly» tereze arqyly habarlaıdy. Bul – klıent­ke arnaıy shot ashý kerek degen sóz. Arnaıy shot ashqannan keıin klıent jeke kabınetke qaıta oralyp, toqtaǵan jerinen qaıta jalǵastyra alady. Al arnaıy shot bolǵan jaǵdaıda «BJZQ-ǵa ótinim joldaý» batyrmasyn basý qajet. Klıent talap etip otyrǵan qarajattyń qajetti mólsheri suralyp, izinshe bul soma arnaıy shotqa aýdarylǵany týraly habarlama keledi.

Klıent emdelý maqsatyn tańdaǵan jaǵ­daı­da, qarajat arnaıy shotqa aýda­ryl­­ǵannan keıin medısınalyq qyz­met­­ke ­qa­jettilikti rastaý úshin dá­r­iger­­­lik-keńes berý komıssııasyna (DKK) júginedi. Rastaý týraly anyq­ta­ma alyp, sodan keıin emdelý úshin medı­sı­nalyq uıymǵa júginedi, uıymda qan­daı qyzmet usynylatyny, qansha tu­ratyny jáne medısınalyq uıym­nyń málimetteri kórsetilgen kelisim qu­ra­dy. Eger bul sheteldik klınıka bolsa, onda kelisimsharttyń notarıaldy kýá­landyrylǵan aýdarmasy da bolýy kerek. Arnaıy shotqa aqsha túskennen keıin 45 jumys kúni ishinde salymshy joǵaryda atal­ǵan qujattardy alyp, jeke kabınetke júkteýi kerek. Sodan keıin ýákiletti organ ony tekseredi, eger qujattar durys bolsa, aqsha kelisimshartta kórsetilgen derektemeler boıynsha aýdarylady.

Qajetti somanyń bar ekenin rastaıtyn habarlama kelgennen keıin, klıentke qujattardy júkteýge arnalǵan tereze ashady. Klıent belgilengen formattaǵy (JPG nemese PNG) qujattardyń ska­ner­lik kóshirmelerin júktep, aqsha aýdarylatyn derektemelerdi qolymen terýge tıis. Derektemeler skanerlengen qujattarda kórsetilgen derektemelerge sáıkes kelýi kerek. Qujattardy júktep, derektemelerdi jazǵannan keıin, klıent «О́tinish jiberý» batyrmasyn basady. Qujattar arnaıy shotqa qarajat túskennen keıin 45 jumys kúni ishinde júktelýi kerek. Áıtpese, olar BJZQ-ǵa keri qaıtarylady.