Búkil álemge orasan qaýip-qaterimen kelgen beıdaýa dert byltyr elimiz úshin úlken synaq bolǵany anyq. Indet qos búıirden qysqan osynaý syn saǵatta medısınalyq qyzmetterdiń júıeli uıymdastyrylýyna áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory óz úlesin qosýda. Bul jóninde Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda keńinen aıtyldy.
Atalǵan brıfıngte Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń Basqarma tóraǵasy Bolat Tókejanov qordyń 2020 jylǵy jumysyn qorytyndylap, osy jylǵa belgilengen negizgi mindetterden habardar etti.
– Medısınalyq saqtandyrý júıesin júzege asyrý kezeńi koronavırýs pandemııasymen tuspa-tus keldi. Qordyń negizgi mindeti – medısınalyq uıymdardy úzdiksiz qarjylandyrý jáne KVI-men kúreske jumyldyrylǵan medısına qyzmetkerlerin materıaldyq qoldaý. Qor bul mindetti tolyq oryndady. Indettiń taralýy jaǵdaıyna daıyn bolý úshin birneshe mańyzdy qadam jasaldy. Pandemııa kezinde alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń róli kúsheıtildi, mobıldi toptar qurylyp, úıdegi kúndizgi stasıonarlar uıymdastyryldy jáne medısınalyq qyzmet qashyqtan kórsetile bastady. Sonymen qatar PTR dıagnostıkasy boıynsha zerthanalyq qyzmettiń múmkindigi artty. Qor medısınalyq saqtandyrý júıesine qatysý-qatyspaýyna qaramastan búkil halyqtyń osy kómekke qoljetimdiligin qamtamasyz etti. Fors-major jaǵdaılarǵa qaramastan, MÁMS-ti engizýdiń birinshi jylynyń nátıjesi medısınalyq saqtandyrý júıesiniń tolyq jumys isteıtinin kórsetti. Bul densaýlyq saqtaý júıesine 500 mlrd teńgeden asa qarjy quıýǵa múmkindik berdi. Osy qarajat esebinen medısınalyq qyzmetterdiń – sırek kezdesetin sala mamandarynyń keńesteri, dıagnostıka, tekserýler, kúndizgi stasıonar qyzmetiniń kólemi edáýir ósti. Endi bizde joǵary tehnologııalyq operasııalardy qarjylandyrýǵa jáne medısınalyq qyzmettiń osy túrine kezekti azaıtýǵa múmkindik bar, – dedi B.Tókejanov.
О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha ambýlatorlyq-emhanalyq deńgeıde halyqqa 215 mln-ǵa jýyq qyzmet kórsetildi. Ambýlatorlyq-emhanalyq kómekti qarjylandyrýdy ulǵaıtý – ÁMSQ basymdyqtarynyń biri. 110 mln qabyldaý, bul qatarda 33 mln-ǵa jýyq beıindi mamandardyń qabyldaýy, 65 mln zerthanalyq dıagnostıka qyzmeti, shamamen 28 mln prosedýra men manıpýlıasııa, 11 mln dıagnostıkalyq qyzmet, onyń ishinde 454 myń KT/MRT, 2,8 mln ÝDZ, 13,5 myń PET dıagnostıkasy kiredi.
Emhanalar arqyly kórsetilgen barlyq konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmettiń negizgi bóligi medısınalyq saqtandyrý esebinen tólengen. 2020 jyly kúndizgi stasıonarǵa 1 mln-nan asa adam jatyp emdeldi, onyń ishinde 508 myńy TMKKK sheńberinde jáne 578 myńy MÁMS júıesinde emdeýge jatqyzyldy. 2,7 mln-ǵa jýyq pasıent táýlik boıy jumys isteıtin stasıonarlarda em aldy. Shuǵyl gospıtalızasııa jaǵdaılary aıtarlyqtaı tómendegen. Jalpy qurylymda shuǵyl kómek 62%-dy quraıdy. Shuǵyl aýrýhanaǵa jatqyzý naýqastyń asqynýlarmen nemese kesh anyqtalǵan dıagnozben túskenin kórsetedi. Sonymen qatar josparly emge qoljetimdilik te artty: pasıentterdiń 86%-y bir kúnnen on kúnge deıingi merzimde stasıonarlarǵa ornalastyryldy jáne tek 5%-y 30 kúnnen astam ýaqyt kútti.
О́tken jyly koronavırýs ınfeksııasymen kúres sheńberinde is-sharalardy qarjylandyrý úshin 187,7 mlrd teńge bólindi. Jeltoqsandaǵy boljamdy somany qosa eseptegende medısına qyzmetkerlerine ústemeaqyǵa 110,9 mlrd teńge jumsaldy. Medısınalyq kómekke jáne KVI taralýyn toqtatýǵa 53,9 mlrd teńge qarastyrylyp, provızorlyq, karantındik jáne ınfeksııalyq stasıonarlarǵa 384 myń adam emdeýge jatqyzyldy. PTR dıagnostıka qyzmetine 19,7 mlrd teńge bólinip, 1,9 mln-nan asa PTR-test ótkizildi. Sondaı-aq 3,2 mlrd teńge mobıldi toptarǵa bólinip, olar 550 myńǵa jýyq shaqyrýǵa qyzmet kórsetti.
Qor basshysynyń aıtýynsha, jaqynda yntalandyrý ústemeaqysyn 2021 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda da tóleý týraly sheshim qabyldandy. Kontıngent pen alýshylar toby ózgerýi múmkin, barlyǵy eldegi epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty. Qazir áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory jeltoqsan aıyndaǵy ústemeaqy tóleýdi aıaqtaýda. Jalpy alǵanda muny 52 myńnan asa medısına qyzmetkeri alady: 11 myń adam – birinshi qaýip tobynda, 17 myń adam – ekinshi topta, 22 myń adam úshinshi topta eńbek etti.
Jeltoqsan aıynyń basynda qor 2021 jylǵa arnalǵan TMKKK jáne MÁMS paketteri boıynsha medısınalyq qyzmetterdiń negizgi kólemin satyp alýdy jarııalady. Negizgi satyp alý somasy shamamen 1,5 trln teńgeni qurady. Bul soma jyl sońyna deıin orta eseppen 20%-ǵa artady dep boljanýda.
– 2020 jyly pandemııaǵa baılanysty halyqqa arnalǵan bastamalardyń bir bóligin júzege asyra almadyq. Biraq biz alǵan betimizden qaıtpaı, osy jyly bul jospardy iske asyrýdy jalǵastyramyz. Bul – eń aldymen ambýlatorlyq-emhanalyq kómek kórsetý, mektep medısınasyn damytý, stasıonardy almastyratyn kómek, ońaltý. Halyqtyń qajettiliginiń artýyn jáne eldegi epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, medısınalyq kómekti satyp alý kólemi ulǵaıdy. Saqtandyrylǵan halyq úshin mamandandyrylǵan medısınalyq kómektiń, onyń ishinde aýyldyq jerlerde qymbat joǵary tehnologııalyq qyzmetterdiń kólemi artty. Sondaı-aq dárigerlerdiń jalaqysyn 30%-ǵa deıin jáne orta medısına qyzmetkerleriniń jalaqysyn 20%-ǵa deıin arttyrýǵa qarajat josparlanǵan. Aýyldyq jerlerde medısınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrý da nazardan tys qalǵan joq, osy baǵyt boıynsha qarjylandyrý kólemi 20%-ǵa ósedi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha EKO qyzmetteriniń sany jeti esege artqanyn atap ótken jón. Eger 2020 jyly 1000-nan asa otbasyǵa ata-ana bolý qýanyshyn seziný múmkindigi týsa, 2021 jyly olardyń sany 7 myńǵa deıin artady, – dedi B.Tókejanov.