• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 02 Naýryz, 2021

Iаsaýıdiń shejiresi men móri tabyldy

830 ret
kórsetildi

Mádenıet jáne sport mınıstrligi, «Áziret Sultan» memlekettik ta­rıhı-mádenı qoryq-mýzeıi uıym­­dastyrǵan «Iаsaýı izimen» atty ǵylymı-ekspe­dısııa múshe­leri О́z­bekstan Respýb­lıkasy Naman­gan qalasynan Qoja Ahmet Iаsaýı babamyzǵa qatysty shejire men ıslam álemine áıgili 11 shaıyqtyń esimi jazylǵan mór tapty.

Bul jádigerler Qoja Ahmet Iаsaýıdiń urpaǵy sanalatyn ǵulama ǵalym Ibra­hım­jan Sharıfhýjaevtiń qolynda saqtalyp kelgen eken. Qazir 98 jastaǵy aqsaqaldyń týǵan jeri – Túrkistan qalasy. Bala kezi atasy Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi mańynda ótipti. Áke­sine topyraq Túrkistannan buıyrǵan.

Dinı senimderge qarsy ateıstik kóz­qaras dendep, taqýa jandar qýdalaýǵa túsip, ıslam kitaptary órtelgen sonaý qıyn jyldary Sharıfhýjaevter áýleti Túrkistan qalasynan qonys aýdaryp, 10 jasar Ibra­hımjan men anasy ekeýi Namanganǵa bas saýǵalapty. «Baba murasy – nasabnama (shejire) men mórdi aman saqtap qalý úshin kóp qıyndyq kórdik» depti qarııa. Qundy murany uzaq jyl topyraqqa kómip jasyrǵan. Jer astynda kóp jatqandyqtan nasabnama, ıaǵnı shejire jazbanyń keıbir bóliginiń boıaýy óship, shirı bastaǵandyqtan, qarııa kóziniń tirisinde bul amanatty babasy jatqan kesene qoryna tabystaýdy armandaǵan eken.

Nasabnama-shejireniń uzyndyǵy – 2,5 metr, shaǵataı tilinde jazylǵan. Mura qaı ǵasyrǵa tán ekeni anyqtalý ústinde. «Aldaǵy ýaqytta «Áziret Sultan» memlekettik tarı­hı-mádenı qoryq-mýzeıi tarapynan bul jádigerge qatysty tolyqqandy ǵylymı-zertteý jumysyn júrgizý isi qolǵa alynady» deıdi qoryq-mýzeı qyzmetkerleri.

Namangan ǵana emes búkil ózbek jurty qurmetteıtin ǵulama ǵalym Ibrahımjan aqsaqaldyń segiz ul, úsh qyzynan taraǵan ur­paq úlken áýletke aınalǵan. «Ul – qyz­darym Qoja Ahmet Iаsaýı urpaqtarynan bolǵan­dyǵyna maqtanady. Úlken ulym dinı ilimdi meń­gerip, meniń jolymdy jalǵastyrýda» deıdi qarııa.

Ikramjan qajy úıiniń bir bólmesin bosatyp, atasy Qoja Ahmet Iаsaýıge arnap shaǵyn kórme ashypty. Munda Iаsaýıdiń shejiresine qatysty nasabnamanyń kóshir­mesi men móri jáne Túrkistanǵa qatysty sýretter men kitaptar qoıylǵan eken.