• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 12 Naýryz, 2021

Balalarǵa taǵy bir bazarlyq

420 ret
kórsetildi

Áıgili shved jazýshysy Astrıd Lındgrenniń qazaq tilindegi «Uzynshulyq Pıppı» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Mıra Sembaıqyzynyń tárjimasymen «Folıant» baspasynan basylyp shyqqan balalar shyǵarmasy qazaq tiline alǵash ret aýda­rylyp otyr.

El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty ma­qa­lasynda balalar ádebıetine erekshe mán berip: «Til ıgerý úshin balalar ádebıetiniń atqaratyn róli zor. Son­dyq­tan qazaq qalamgerleriniń úzdik shyǵar­­malaryna qosa, balalarǵa arnalǵan shetel jazý­shylarynyń da tańdaýly týyndylaryn aýda­ryp, kóptep basyp shyǵarýdy jáne taratýdy qolǵa alǵan jón» dep atap ótken bolatyn. Soǵan oraı 2021 jyl – balalar men jasóspirimderdiń kitap oqýyn qol­daý jyly bolyp jarııalanǵan edi. Osy maqsatta «Folıant» baspasy qazirgi ur­paq­tyń pshologııasyna tán, tálim-tár­bıe­lik mańyzy bar sapaly týyndylardy basyp shyǵarýdy, álemdik ádebıette or­ny bar shyǵarmalardy aýdarýdy qolǵa alyp­ otyr.

Is-sharaǵa Shvesııa Koroldiginiń Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mats Foıer, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaırat­keri Sáýle Dosjan, qalamger Baıan­ǵalı Álim­janov, balalar aqyny Serikbol Ha­san jáne t.b. zııaly qaýym ókilderi qa­tys­ty.

Eki el arasyndaǵy shyǵar­ma­shylyq baı­lanystyń bolasha­ǵynan úlken úmit kúte­tinin aıt­qan Shvesııa Koroldiginiń Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mats Foıer atal­ǵan jobanyń «Kulturrådet» boıyn­sha Shved keńesiniń grantymen iske asy­­­rylǵanyn jetkizdi. «Ataqty ádebı keıip­­kerdiń qa­zaq tilinde sóı­legenine qýa­nysh­­tymyn. Shve­­sııa balalarynyń bári Uzyn­shulyq Pıppıdi jaqsy biledi. Tipti, bul kitapty oqý úlkenderge de paıdaly. Ol árbir adamǵa, qoǵamǵa, aınalasyna ne­ǵurlym jeńil, erkin qaraýǵa úı­retedi», dedi elshi.

Kitap aýdarmashysy Mıra Sem­­baıqyzy tárjima jumys­taryna úsh aı ýaqyt ketkenin aıta kele: «Aýdaryp bolǵannan keıin de redaksııadan ótkizip, ábden tekserdik. Balalar oqyǵanda túsi­niksiz uǵymdar, qıyn sóılem­der kezdesip qalmasyn dep sóı­lem­derdi barynsha jeńil tilmen berý­ge tyrys­tym»,  dedi.

Astrıd Lındgren, IýNESKO uıymy­nyń málimeti boıynsha, álemniń eń kóp aýdarylatyn jıyrma avtory arasynda 18-orynda – Fedor Dostoevskıı, ertegi patshasy Andersenmen qatar tur.

76 jyl buryn jaryq kór­gen «Uzynshulyq Pıppı» soǵys­tan keıingi shvedtik balalar úshin bos­tandyq, ómirge degen súıis­penshilik sımvolyna aınaldy. Avtor balalarǵa qarsy zor­lyq-zomby­lyqty toqtatý men olar­ǵa degen qurmet sezimin qa­­lyp­tas­tyrý qajet­tiligin qo­ǵam­­ǵa jet­kizý úshin bar­l­yq múm­kindikti paı­da­landy. Bar­lyq kitaptarynan «erkin tár­bıe­leý ata-anaǵa de­gen qurmettiń joqtyǵyn bil­­dirmeıdi, bul ata-ananyń ba­laǵa degen qurmetin bil­diredi», «Balańyzǵa shyn kóńilmen mán berińiz», «Balańyzdy qolda­ńyz», «Balańyzdy tyńdaýdy úıre­nińiz», «Bala­ńyzben oınańyz», «Bala­ńyzben sóı­lesińiz» jáne eń bastysy «Balańyzǵa qol kóter­meńiz» degen ıdeıa baıqalady.

Al bas keıipker Pıppı – bala­lardyń kúsh pen ıgilik, baılyq pen jomarttyq, bostandyq pen táýelsizdik armandarynyń sımvoly. Al úlkender kerisinshe, Pıp­pıdi túsinbeıdi. Dárihanashy, mektep muǵalimi, sırk dırektory, tipti Tommı men Annıkanyń anasy da Pıppıdi óz­gertýge, qaıta tárbıeleýge tyrysady. Alaıda eshkim Pıppıge qalamaǵanyn jasata da,  mindetteı de almaı­dy. Pıp­­pı tý­raly kitaptar – jaq­sylyqqa qush­tar­lyqtyń sımvoly syndy.

Sońǵy jańalyqtar