Astana da aýyz sýdan qınalýy múmkin

Byltyr jyldyń aıaǵynda Parla­me­nt depýtattary Nur-Sultan qala­syn­daǵy aýyz sý tapshylyǵy jóninde má­sele kótergen edi. Sonda qalanyń sý jelileri men kárizdik júıeleriniń syzbasy halyq sanynyń ósý qar­qy­nyn esepke almaı jasalǵany synǵa alynǵan. El astanasynyń bas josparyn jasaǵan japondyq sáýletshi Kıse Kýrokava 2030 jylǵa qaraı elordalyqtar sany 800 myńnan aspaıdy dep boljaǵanyn jaqsy bilemiz. Al qazir turǵyndardyń sany 1 mln-nan asty. Demek shaǵyn qalaǵa shaqtalǵan jelilerdiń ál-dármeni qarqyndy damyǵan úlken shaharǵa jetpeı jat­qany túsinikti. Eks-depýtat Shákir Hahazov aldaǵy on jylda asta­na­lyqtardyń aýyz sýdy tutyný kórsetkishi jylyna 153 mln tekshe metrge deıin ósetinin aıtty. Qazirdiń ózinde qalalyqtar tutynatyn sý mólsheri 102 mln tekshe metrge jetedi. Al sý jelileriniń qaýqary 67 mln tekshe metrdi ǵana qamtı alady. Osydan kelip, bolashaqta Nur-Sultan qalasy aýyz sý tapshylyǵyn kórýi múmkin.

Sýdy molaıtýdyń birden-bir joly – taǵy bir sý kózin ashý. Sa­rap­shy-mamandar Ertis-Qaraǵandy arnasynan elorda qoımasyna sý tartqan jón dep esepteıdi. Biraq bul joba ekonomıkalyq jaǵynan asa tıimdi emes. Degenmen de qol qýsyryp oty­rý­ǵa bolmaıdy. Depýtattar bola­shaq­ta bas shahar aýyz sýdan qınalmas úshin qazirden ekinshi sý qoımasyn ashý máselesin sheship, qurylysty bastaý qajettigin aıtady.

Al «Astana Sý arnasy» MKK mamandary bolashaqta elordada aýyz sý tapshylyǵy bolmas úshin eki úlken joba qolǵa alynǵaly otyr­ǵanyn jetkizdi. Mekemeniń ón­di­­ristik bóliminiń ınjeneri Indıra Muqajanovanyń aıtýynsha, birin­shi joba boıynsha Vıacheslav sý qoıma­sy­nan Temirjolshylar turǵyn alabyna deıin jańa sý qubyry tartylady. Qazir qubyr salý boıynsha qurylys jumystary bastalyp ta ketken.

Ekinshi aýqymdy jumys – Inter­nasıonalnyı turǵyn alabynda taǵy bir sorǵyly-súzgi stansasy salynady. Mundaı iri óndiris ornynyń paıdasy úlken. Aýyz sýdyń sapasyn jaqsartatyn da, ony qaıta-qaıta zalalsyzdandyryp, ábden súzgiden ótkizetin de, sýǵa mıkrobıologııalyq, hımııalyq, parazıtologııalyq zertteý júrgizetin de osy stansa. Qazir bul jobanyń nobaıy jasalyp qoıǵan, endi saraptama qorytyndysyn ǵana kútý qaldy. Mine, osy eki joba elordadaǵy aýyz sý tapshylyǵynyń aldyn almaq.

I.Muqajanova sýdy ysyrapsyz, tıimdi paıdalaný da sý qo­ry­nyń uzaqqa jetýine kepil bolatynyn aıtady. «Maman retinde sý qubyrlaryn tekserip, qalany aralaıtynymyz bar. Sonda sýdyń beı-bereketsiz tógilip jatqanyn kóremiz. Ásirese jer úıdiń turǵyndary sý alatyn kolonkalarda sý aǵyl-te­gil aǵyp jatady. Jerge tekke tó­­gi­lip jatqan sýdyń suraýy da joq. Sondyqtan túbinde osy qu­dyq­tardan qutylýymyz kerek. Bu­lar sý qubyry ótpeıtin jerlerde or­nalasqan. Keleshekte qaladaǵy barlyq 204 kolonkany joıý­dy qarastyryp otyrmyz», deıdi ınjener. Onyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta 5 shaqyrym sý qubyryn salǵan kezde 27 kolonka alynyp tas­ta­lady. Sodan keıin 6,8 shaqyrym qubyr tartylady. Osy kezde taǵy da 21 sý alatyn qudyq joıylady. Osylaısha, barlyq qudyq alynyp, odan sý iship júrgen turǵyndar túgel ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý júıesine qosylatyn bolady.