Aýyl deıtin uǵymdy aıaýly etip turǵan sondaǵy aǵaıynnyń aq-adal peıili, kól-kósir kóńili. Qaıyrylyp sálem bere bermeıtin, qabaǵy qatyńqy, qashanda qaýyrt, árqaısysy óz basymen áýre qalanyń jurtyn kórgende aýylyńnyń qadirin bile túsesiń. Alaıda qalada da qazaqylyqtyń qaımaǵy – aýyldaǵydaı arqa-jarqa, tatý-tátti turmysy bar, aýlasynda aýyzbirshilik saltanat qurǵan, meıirim tunǵan meken bar. Bul – elordadaǵy Yqylas Dúkenuly kóshesi boıynda ornalasqan, birligi jarasqan, bereke uıyǵan «Ál-Arqa» turǵyn úı kesheni.
Jyl basy, jaqsylyqtyń jarshysy Naýryz aıy týǵanda kóktemniń kúnindeı adamdardyń kóńilinen de jylylyq esip, bir-birine izet-iltıpatyn kórsetip, meıir-shapaǵatyn tógip, qaıyr-sharapatyn tıgizip, keń dastarqanyn jaıyp, aınalamyz izgiliktiń shýaǵyna bólenedi. Biraz ýaqyt buryn dál osyndaı keremet kóriniske astanadaǵy «Ál-Arqa» turǵyn úı kesheninde kýá bolǵan edik. Ádette qalanyń qarbalas kúndelikti kúıbeńimen kórshilerimizben kórise bermeıtin, kórissek te amandyq suraı qoımaıtyn biz tirligi qutty, birligi myqty bul turǵyn úı kesheniniń halqyna qyzyǵa qaradyq.
Yntymaqshyl, yrysty «Ál-arqalyqtar» – meıramda, toı-dýmanda ǵana emes, bylaıǵy kúnde de jıi bas qosyp, bir-biriniń qýanyshyn ortaqtasyp, qaıǵysyn bólisip, aǵaıyn-týystaı aralasyp-quralasyp ketken kórshi-qolań. Qut qonǵan bul mańaıdyń tirshiligi shahardyń basqa shetindegi elordalyqtarǵa erekshe úlgi ekeni sózsiz. Osynaý mekenniń berekeli ómiriniń syryna «Ál-Arqa» turǵyndarymen sóıleskende qanyǵa tústik.
Aldymen turǵyn úı keshenindegi sharýashylyqqa jaýapty «Nuraı» PIK-tiń tóraıymy Aınur Baımoldaevany sózge tarttyq. Sóıtsek, bul kisi PIK basshysy ǵana emes, tórt nysannan turatyn osy turǵyn úıdi bastan-aıaq turǵyzǵan qurylysshy eken. Biraq onyń negizgi mamandyǵy – muǵalim, geografııa ǵylymdarynyń kandıdaty, keshegi kúnge deıin birneshe joǵary oqý ornynda sabaq bergen. Búginde A.Baımoldaeva «Ál-Arqa» turǵyn úı kesheninde PIK jumysyna qosa, ózi ashqan «Aqnıet» balabaqshasynyń da jumysyn júrgizip otyr. Onymen sóz basynda turǵyn úı kesheni nelikten «Ál-Arqa» atalǵanyn suradyq.
– Bul – meniń táýekel etip, astanada bastaǵan eń alǵashqy úlken qurylysym. Basynda turǵyn úı basqa «saqaldy qurylysqa» aqsha salyp, aldanyp qalǵan úleskerlerge arnalyp salynǵan. Keıinnen munda ákimdik arendalyq turǵyn úı retinde muǵalimderdi, dárigerlerdi, ónerpazdardy, sportshylardy qonystandyrdy. Osy qurylysty 2005 jyly bastaǵanda jańa aıtqan úleskerler jumyla kirisip, jetpeı jatqan materıaldarǵa deıin tasysyp, úlken kómegin tıgizdi. Olar ózderi 25 úı bolyp jaıǵasty. Sol 25 úıdiń turǵyndarymen birge 2009 jyly keıinnen qonystanǵan adamdardy qýana qarsy aldyq. Búginde jalpy keshende 450 úı tatý-tátti ómir súrip jatyr. Bul mekenniń mundaı berekeli tirshiligine turǵyn úıdiń «Ál-Arqa» dep atalýy da áser etti dep oılaımyn. Meniń atam Álarystan – kóp adamǵa sharapaty tıgen qasıetti, áýlıe kisi bolǵan, soǵysqa qatysqan maıdanger. О́zimiz Qyzylorda jaqtan bolsaq ta, atam túbimiz Arqa jeri dep aıtyp otyratyn. Sondyqtan atam men osy óńirdiń atyn úndestirip, turǵyn úıdiń atyn «Ál-Arqa» dep qoıdym. «Ál-Arqanyń» qazirgideı qutaıýy kóptiń alǵysyn arqalaǵan atamnyń árýaǵy razy bolǵany shyǵar dep uǵamyn, – deıdi A.Baımoldaeva.
Al keıipkerimizdiń PIK-tiń atyn «Nuraı» dep qoıǵan sebebi – osy turǵyn úıde turǵan, esik aldynda oınap júrip ábden jaqyn bolyp ketken, keıin oqys jaǵdaıdan opat bolǵan Nuraı esimdi kishkentaı baldyrǵanǵa kórsetilgen qurmet eken.
Jalpy, qolynan is keletin qaıratker, «Eren eńbegi úshin» medalimen Prezıdenttiń ózi marapattaǵan A.Baımoldaevanyń qurǵan «Aıken» qurylys kompanııasy astanada tórt turǵyn úı keshenin salypty. Biraq basqa turǵyn úılerdiń jurtynan dál osy «Ál-Arqadaǵydaı» uıymshyldyq, yntymaq baıqala bermeıdi eken.
Atalǵan turǵyn úı kesheniniń turǵyndary Naýryz meıramymen qosa, Qurban aıtta da qurbandyq shalyp, aýlada qazan kóterip, úlken dastarqan basynda jınalady. Budan basqa da merekelerde bir-biriniń úıin aralap, quttyqtap, aıttap tyǵyz qarym-qatynas ornatqan. Mundaǵy jurt jaqyny qaıtqan úıdiń qaıǵysyn bólisip, qoldan kelgen kómegin aıanyp qalmaıdy. Týra aýyldaǵydaı «aýa raıy» ornaǵan aýlada aýyldan kelgen qarııalar da jatsynbaı, qataryn taýyp, qaýqyldasyp, balalarynyń, nemereleriniń ortasynda baqýat tirshilik keship jatyr. Solardyń biri – elordaǵa Jambyl oblysynan qonys aýdarǵan Pernebek О́teýli. Alpysty alqymdaǵan kisi basynda astanaǵa kósherde qatty alańdaǵanyn aıtty.
– Balalarymyzdyń bári jumys babymen osy jerge oryn tepti. Keıinnen bizdi shaqyrdy. Biraq kempirim ekeýmiz bir sheshimge kele almaı júreksindik. Aýylda, aǵaıynnyń arasynda júre bergimiz de keldi. Sodan aqyry 2006 jyly kóship kelip, búginde osy ortaǵa sińistik. «Ál-Arqany» kóp qabatty úı emes, qaladan oqshaý jatqan aýylymyz sııaqty kóremin. О́ıtkeni kórshilerimizben bir aýyldyń adamdaryndaı aralasyp kettik. Osynda turyp jatqanymyzǵa on jyldaı boldy. Balalar qalanyń basqa tusynan, zamanaýı aýdanynan jańa úı alaıyq deıdi. Biraq bizdiń bul jerden ketkimiz joq, kórshilerimdi qımaımyn. Qyzyma osy turǵyn úıden páter aldyq. Endi kishi ulymnyń da otaýyn osy jerden saılasaq dep oılap otyrmyn, – deıdi Pernebek ákeı.
Qazaqylyqtyń qaımaǵy – bul turǵyn úı kesheninde ózge etnos ókilderi de yntymaǵy jarasyp, baqytty ómir súrip jatyr. Búgingideı ulttyq merekelerden olar da qalys qalmaı, belsendi qatysady. Sonyń biri – Evgenıı Ovsıannıkov «Ál-Arqanyń» turǵyndaryna qarap, kezinde osy elge qonys aýdarǵan halyqty qushaq jaıa qarsy alǵan qazaqtardyń qandaı keńpeıil bolǵanyn uǵynǵanyn alǵa tartty. Ol qashanda kómek qolyn sozyp, quraq ushyp turatyn kórshilerine zor rızashylyǵyn bildirdi.
Qut qonǵan bul mekende elorda túgili, elimizge aty málim jaqsy-jaısańdar turady. Birneshe dúrkin «Astana qyrany» atanǵan, «Qazaqstan barysy» dodasynda júldeger bolǵan balýan Ǵanı Seıdildaev osy turǵyn úı halqynyń birligin nyǵaıtatyn túrli is-sharalardy uıymdastyrýǵa atsalysyp keledi.
– Kórshilerimniń tatýlyǵyn júrgen jerimde úlgi etip aıtyp júremin. Qandaı sharýa bolsyn, bir qaýym el bolyp jumyla kirisip ketemiz. 2017 jyly WhatsApp messendjerinen kórshilerdiń arnaıy chatyn ashtyq. Bul bizdiń birligimizdi odan saıyn kúsheıtetin qadam boldy. Osy jerde kúnde bir-birimizdiń hal-jaǵdaıymyzdy surap, habardar bolyp otyramyz. Úlken mereke, is-sharalardan bólek, bylaıǵy kúnde týyndaıtyn kóp sharýalar bolyp qalady ǵoı. Mysaly, bireýdiń kóligi buzylady, bireýdiń úıine qural-saıman qajet bolady. Sondaı kezderde kórshiler kómekke daıyn turady. Tipti bireýimiz balamyzdy balabaqshadan alýǵa úlgermeı jatsaq, kórshimiz baryp alyp keledi. Osyndaı kishigirim árekettiń ózinen birligimizdiń myqty ekeni kórinedi, – deıdi Ǵ.Seıdildaev.
Byltyr bul turǵyn úıdiń halqy indet qaýpi tónip turǵan kezeń bolǵandyqtan, Naýryzdy da, basqa da merekelerdi kópshilik bolyp toılaı almady. Indettiń birjola beti qaıtyp, ashyq-jarqyn, emin-erkin kún kelse, turǵyndar qurbandyq shalyp, sadaqa taratyp, kópshiliktiń basyn qosamyz dep otyr eken. Biz de yntymaq uıyǵan mekenniń yrysy arta berýine tilekshimiz.