Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri bıyl da nesıe tólemin keıinge shegerý jeńildigin paıdalanatyn boldy. Degenmen bul kómek ShOB-tyń qordalanǵan qarjylyq problemasyn sheship tastamaıtyny da belgili. Ári jeńildetilgen nesıeni ala almaı pushaıman bolyp júrgen kásipkerler qanshama. Ekinshi deńgeıli bankterdiń sektordy qoldaýǵa asa qatty yqylas tanytpaýy saladaǵy ahýaldy sál-pál qıyndatyp turǵan jaıy bar.
Sál-pál dep jumsartyp turmyz ǵoı, shyn máninde bankten nesıe rásimdeý degenińiz kásiporyndar úshin kádimgideı aýyrtpalyqqa aınalǵan. Qaǵazbastylyqqa toly rásimdeý prosesi, onyń ózi birneshe jumys kúnin alady, klıenttiń nesıe tarıhyna qaraıdy, bárinen qıyny kepilge múlik qoıýdy talap etedi. Al mundaı táýekeldi shaǵyn kásiporyndar ıgere almaıdy. Almatyda ornalasqan, qalany tátti toqash ónimderimen qamtamasyz etip otyrǵan «Almaly nan» JShS áli kúnge memleketten ne nesıe, ne sýbsıdııa alyp kórmegen.
– Alaıda jeńildetilgen nesıege biz de qol jetkizgimiz keledi. О́ıtkeni onyń kóp paıdaly tusy bar. Biraq kez kelgen bank kepilge múlik qoıýdy suraıdy. Al kásipkerlerdiń barlyǵynda derlik jyljymaıtyn múlik bar dep aıta almaımyz. О́ziń birneshe mıllıon nesıe alyp, ony ústemeaqysymen qaıtarasyń. Soǵan qosa jyljymaıtyn múlik tirkeısiń. Bul biz úshin tıimsiz. Múlik qoıý talabyn alyp tastaǵanda ǵana nesıe rásimdeýge bolar edi, – deıdi kásiporyn basshysy Gúlnáz Temeshova.
Osylaı daǵdarǵan ShOB sýbektileri endi mıkroqarjy uıymdaryn jaǵalaı bastady. 2020 jyldyń sońynda atalǵan uıymdar 418,1 mlrd teńge zaım usynǵan. Bul degenińiz 2019 jylmen salystyrǵanda 43 paıyzǵa joǵary. Qaryz portfeliniń aınaldyrǵan bir jylda dál osyndaı dınamıkamen ósýine árıne, shaǵyn jáne orta kásiporyndar eleýli úles qosqan.
Qazaqstan ekonomıkasyna turaqty monıtorıng jasaýshy Ranking.kz jobasynyń dereginshe, shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleý boıynsha KMF mıkroqarjy uıymy kósh bastaıdy. Uıymnyń qaryz portfeli 136,4 mlrd teńgeni quraıdy, bir jylda zaım somasy 2,8 paıyzǵa ósim kórsetken. Atalǵan kompanııa negizinen kásipkerlikti qoldaý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, aýyl sharýashylyǵyn damytý baǵytynda nesıeleýmen aınalysady.
Úzdik úshtikke kirgender qatarynda «Toıota Faınanshl Servısez Kazahstan» (57,1 mlrd teńge) jáne MyCar Finance (44,7 mlrd teńge) bar. Jalpy, mıkroqarjylyq uıymdar sońǵy jyldary jedel damý jolyna qaraı bet aldy. Olardyń aktıvteri sońǵy 4-5 jyl kóleminde udaıy ósim kórsetýde. Jeńildetilgen nesıe baǵdarlamalaryn usynýmen qatar shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýge de belsendi atsalysa bastaýy olardyń jyldam damýyna serpin bergen syńaıly.
Eger jaǵdaı osylaı jalǵasa berer bolsa onda jaqyn keleshekte mıkro qarjy uıymdary shaǵyn jáne orta bızneske nesıe berý turǵysynan ekinshi deńgeıli bankterdi qýyp jetýi de yqtımal. О́ıtkeni otandyq qarjy ınstıtýttarynda 2017-2019 jyldary ShOB-qa nesıe berý kólemi aıtarlyqtaı azaıdy. 2019 jyldyń sońynda sektordaǵy nesıe portfeli 2016 jylmen salystyrǵanda 1 trln teńgege azaıǵan.
2021 jyldyń 1 sáýirindegi jaǵdaı boıynsha elimizde 883 mıkroqarjylandyrý uıymy tirkelgen. Onyń ishinde 178 uıym tikeleı nesıe berýmen aınalysady. Bıyl 1 naýryzdaǵy jaǵdaı boıynsha Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine 1 024 kompanııa mıkroqarjylyq qyzmet jasaý týraly ótinish joldaǵan.