Elordanyń damý dınamıkasy turaqty

Epıdemııalyq ahýal kúrdeli

Indet qaýpi tóngen shaqta eń aldymen osy Nur-Sultan qala­synda jedel sheshimder qabyldanyp, naqty is-sharalar qolǵa alynǵany belgili. Dál qazir elordada epıdemııalyq jaǵdaı ýshyǵyp tur. Koronavırýstyń jańa shtamy ahýaldy odan saıyn kúrdelendirip jiberdi. Soǵan sáıkes densaýlyq saqtaý júıesi aıtarlyqtaı jańǵyrtyldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, densaýlyq saqtaý salasyn qoldaýǵa qomaqty qarajat bólindi. 14 stasıo­nardaǵy tósektik oryn sany 2 myńǵa jetti, onyń 1 400-inde (75%) naýqastar jatyr. Kún sa­ıyn stasıonarlarǵa 200-ge jýyq pasıent kelip túsedi. Al zerthanalar sany 2-den 27-ge deıin ósti. Táýligine 10 myńǵa deıin zertteý júrgiziledi.«Qazir epıdemıologııalyq jaǵdaı kúrdeli kúıinde qalyp otyr. Maýsym aıynyń basynda aýrý juqtyrý sany tómendegen edi, táý­ligine shamamen 100-110 jaǵ­daı anyqtalatyn jáne «qy­zyl aımaqtan» shyǵýymyz kerek edi. Biraq «Delta» shtamy paı­da bolyp, qazir aýrý kúrt ós­kenin baıqap otyrmyz. Búgin 678 jaǵdaı tirkelip otyr. Sanıtarlyq dárigerler qosymsha shekteý sharalaryn qabyldady. Bul – májbúrli shara. Búginde vaksınalaý belsendi júrip jatyr. О́zderi kelip, vaksına alǵan sanaly azamattarǵa alǵys aıtamyn, bul qosymsha ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrady jáne birinshi kezekte azamattardyń ózderin jáne basqalardy qorǵaıdy. Barlyq emhanada, jeke jáne memlekettik ambýlatorııalyq mekemelerde vaksınalaý pýnktteri ashyldy. Iri saýda ortalyqtarynda vaksınalaý pýnktteri jumys isteıdi. Osy saýda ortalyqtarynyń kásip­kerlerine, basshylary men qu­ryl­taıshylaryna alǵys aıtqym keledi. Adamdardy vaksına­laýǵa yntalandyrý úshin baǵaly syı­lyq­tar usynyldy. KVI-men kú­resýdiń vaksınalaýdan basqa joly joq. Medısına qyzmetkerleriniń 90%-dan astamy, kommýnaldyq qyzmetterdiń 70%-dan astamy vaksına saldyrdy», dedi A.Kólginov.

Bıyl 10 myń áleýmettik páter salynady

Nur-Sultan qalasynda sońǵy úsh jyldyń ishinde qoljetimdi turǵyn úı sany 5,5 esedeı ulǵaıdy. Qala ákimi qoljetimdi baspana qurylysynyń qarqyny, turǵyn úı sertıfıkatynyń kólemin ulǵaıtý jáne qatysýshylar sanatyn keńeıtý týraly atap ótti.«Qala turǵyndarynyń ma­ńyz­dy jáne ózekti máseleleriniń biri – turǵyn úı. Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy bo­ıynsha qoljetimdi turǵyn úı qurylysy kólemin ulǵaıtýdy júıeli júrgizip jatyrmyz. Mysaly, 2018 jyly 1 800 áleýmettik páter, al 2019 jyly 2 900 áleýmettik páter salynsa, 2020 jyly osyndaı 7 myńnan asa páter salynyp, paıdalanýǵa berildi. Bıyl bul kórsetkishti 10 myńǵa jetkizýdi josparlap otyrmyz. Jaqynda áleýmettik az qamtylǵandar arasynda kezekte turǵan otbasylarǵa 400-ge jýyq páter kilti beriledi. Áleýmettik turǵyn úıler qury­lysy qalanyń barlyq aýdanynda júrgizilip jatyr. Mysaly, Otaý, Jaǵalaý shaǵyn aýdandarynda, Prıgorodnyı eldi mekeni, Sh.Qudaıberdiuly, R.Qoshqarbaev kóshelerinde, jańa vokzal aýdanynda salynyp jatqan úıler barshylyq», dedi A.Kólginov.Buǵan qosa Nur-Sultan áki­miniń tapsyrmasy boıynsha tur­ǵyn úı sertıfıkatynyń somasy 1 mln teńgeden 1,5 mln teńgege deıin ulǵaıtyldy. Qazaqstandyq turǵyn úı kompanııasynyń (QIK) baǵdarlamasy boıynsha qatysýshylar sanaty keńeıtildi. Endi bul ıgi bastamaǵa medısına qyzmetkerleri, pedagogter, áleýmettik qyzmetkerler, órt són­dirýshiler, tártip saqshylary, mádenıet jáne sport qaıratkerleri qatysa alady.Sondaı-aq Elbasynyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Jumys isteıtin jastarǵa arnalǵan satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin» baǵdarlamasy bıyl da jalǵasady. Osy baǵdarlama aıasynda jyl sońyna deıin taǵy 1 myńnan asa jas baspanaly bolady. Osy myń páterden bólek bıyl jyl basynda 350 jasqa páter kilti tapsyrylǵan edi. Sol sııaqty 2021 jyly jastar úshin arnaıy turǵyn úı baǵdarlamasy (áleýmettik kredıtteý) iske qosylady.Sonymen qatar 2021 jyly qurylysy uzaqqa sozylǵan úı­ler sany 57-ge qysqarady. Prob­lemaly kóppáterli turǵyn úı ke­shen­deriniń máselesi sheshilip, kóp­ten kútken páter kiltin 7 myńnan asa úlesker alady. Osylaısha, eki jyl­dyń ishinde «saqaldy» qu­­ry­­­lys sany eki eseden kóp qys­qara­dy.

15 mektep paıdalanýǵa beriledi

Nur-Sultanda qala turǵyn­da­ry­nyń jyl saıynǵy ósýi eske­rile otyryp, iri mektepterdiń qurylysy júrgizilip jatyr. Bıyl 15 mektep salynady. Osy­laısha 40 myńnan asa oqýshy jańa bilim oshaǵynda oqıdy. Bul 2020 jylmen salystyrǵanda eki ese, al 2019 jyldan tórt ese kóp.«Elordada jyl saıyn ishki kóshi-qon esebinen de, týý kórset­kishi esebinen de qala turǵyn­darynyń sany ósip keledi. My­salǵa 2010 jyly qala mektep­terinde 74 myń oqýshy bilim alsa, qazir 193 myń oqýshy bilim alýda. Jyl saıyn 1-synyp oqýshylarynyń sany ósip keledi. 2019 jyly 5,5 myń­nan asa túlek mektep bitirse, 1-synypqa 24,5 myńǵa jýyq baldyrǵan keldi. Al 2020 jyly 6,6 myń túlek bolsa, 1-synypqa 21 myń­nan asa bala keldi. 2030 jylǵa qaraı Nur-Sultanda 400 myńǵa jýyq oqýshy bolady dep oılap otyr­myz. Árıne, bul tamasha kór­setkish, tıisinshe mektepterdiń kó­birek ashylýyn talap etedi. Biz iri mektepterdiń qurylysyna kóshtik. Bilim mekemeleri qalanyń barlyq aýdanynda, sonyń ishinde turǵyn úı massıvterinde salynyp jatyr. Qajettiligi bar aýdandarǵa erekshe nazar aýdarylady», dedi ákim.Aldaǵy bes jylǵa elordada 67 mekteptiń qurylysy josparlanyp otyr. Oqý oryndarynyń qurylysy jeke ınvestısııalardy tartý esebinen de júrgizilýde. Elorda ákiminiń tapsyrmasy boıynsha bolashaq pedagogterdi yntalandyrý maqsatynda granttar sany ulǵaıtyldy. Jyl saıyn orta arnaýly oqý oryndarynda oqýǵa keminde 800 grant, al joǵary bilim alýǵa taǵy 300 grant bólý josparlanyp otyr.

143 myń turǵyn gazǵa qosylady

Elordada gaz taratý jeli­le­riniń qurylysy jalǵasýda. Bıyl Nur-Sultanda taǵy 143 myń turǵyn úshin gaz qoljetimdi bo­lady. Bul ótken jylmen salys­tyrǵanda úsh ese kóp.«Gazdandyrý – Elbasynyń aýqymdy jobasy. Bul joba ekologııany edáýir jaqsartýǵa múmkindik beredi, óıtkeni jeke sektor turǵyndary úıin kó­mirmen jylytpaıdy, nátı­jesinde qaýipsizdik artady, qala turǵyndarynyń ómir súrý jaǵ­daıy jaqsarady. Mysaly, osy jyldyń maýsym aıynda Kóktal-1 turǵyn alaby gazǵa qosyldy, osylaısha taǵy 2 600 úı kógildir otynmen qamtamasyz etildi. Biz syrtqy jelilerdi júrgizgennen keıin turǵyndar ony úıdiń ishine ótkizýi kerek. Sonymen qatar biz Ońtústik-Shyǵys turǵyn alaptaryna, Agroqalashyq (2020 jyly qosylmaǵan bólik), Pro­myshlennyı aýdandaryna gaz taratý jelilerin salýdy jal­ǵas­tyramyz. Sondaı-aq «QazTransGaz Aımaq» AQ Kúıgenjar, Mıchý­rıno, Inter­nasıonalnyı eldi me­kenderinde gazben jabdyqtaý jelileriniń qurylysyn júrgizýde. Bıyl taǵy 317 shaqyrym gaz tara­tý jelisin salamyz, onyń 200 shaqyrymy birinshi jarty­jyl­dyqta salyndy. Osylaısha jańa jylytý maýsymynda taǵy 7 turǵyn úı alaby gazǵa qosylýǵa múmkindik alady. Mysaly, ótken jyly 43 myń turǵyn gazǵa qosyldy. Gaz­dan­dyrý prosesi Memleket bas­shysynyń baqylaýynda», dedi áki­mi A.Kólginov.Sondaı-aq ótken jyly gaz tarıfi tómendetildi. Gazdyń bir tekshe metriniń baǵasy 45 teńgeden 34,6 teńgege deıin tómendedi. Buryn bir tekshe metr úshin 60 teńge baǵasyn belgileý boljanǵan.Budan basqa jylý elektr orta­lyqtaryn jańǵyrtý jumystary jal­ǵasýda. JEO-1 jáne JEO-2-degi tórt sý jylytý qazandyǵy gaz­ǵa aýystyryldy, qalǵan qazan­dyq­tar osy jyldyń sońyna deıin gazǵa kóshiriledi.