Covid-19 pandemııasynyń saldary Qazaqstan ekonomıkasyna edáýir teris áserin tıgizdi. Indettiń kesirinen elimizde myńdaǵan kásipkerlik nysandary byltyr-aq óz qyzmetterin toqtatýǵa májbúr boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Soǵan qaramastan, 2021 jyly elde shaǵyn jáne orta bıznes kompanııalarynyń sany 3,3 paıyzǵa ósipti. Osylaısha, Qazaqstanda 3 mıllıonnan astam azamat kásipkerlikpen aınalysa bastady. Alaıda, kóptegen kásipkerlerge bıznesti odan ári damytý úshin qazirgi tendensııalarǵa sáıkes keletin tájirıbe, qajetti baılanystar men daǵdylar jetispeıdi. Sondyqtan da osyndaı kásipkerlerge qajetti daǵdylardy ıgerýge kómektesetin jeke bıznes-mektepteri irge qalady.
Sondaı bilim ordalarynyń biri – kásipkerdiń suranysyna qaraı ártúrli baǵdarlamalardy usynatyn KAZGIýÝ bıznes-mektebi. Oqý ornynyń dırektory Alına Abdrahmanovanyń aıtýynsha, ondaǵy kásipkerlik baǵytyndaǵy bilim berýde qalyptasqan tájirıbeleri bar top-menedjerler bıznesmenderdiń biliktiligin arttyryp qana qoımaı, naryqtyń oqys jaǵdaılaryna birden daıyn bolatyn bolashaq basshylardy qalyptastyra alady. Bıznes-mektebiniń MVA baǵdarlamalarynyń arqasynda bilim alǵan basshylar naqty ýaqytta óz kompanııalarynyń jumysyna úzdik tájirıbelerdi engizip, paıdanyń ósýine yqpal etedi.
KAZGIýÝ bıznes-mektebiniń «shetelge shyǵý» modýlderiniń arqasynda basqa elderdiń kásipkerlerimen, professorlarymen jáne oqytýshylarymen qarym-qatynas jasaý múmkindigi bar. Osylaısha, MVA baǵdarlamasy bizdiń otandyq kásipkerlerdiń jergilikti naryqta ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde baılanys ornatýyna jaǵdaı týǵyzady. KAZGIýÝ-dyń Executive MBA baǵdarlamasy úshin 3 sheteldik modýl, al MVA jalpy kýrsy aıasynda 1 modýl qarastyrylǵan.
MVA stýdenti Shveısarııa, Ispanııa, AQSh, Reseı, Ońtústik Koreıa sekildi elder tiziminiń ishinen qalaǵan memleketin tańdaı alady. Modýl 2 kúndik kýrstan turady, sodan keıin sheteldik kompanııalardyń top-menedjmentimen kezdesýler men jańa tanysýlar bastalady.
«MVA baǵdarlamasy aıasynda bilim alyp, siz shet memleketke de shyǵa alasyz. Ol jaqta tájirıbeden ótip, bıznes-prosestermen, kompanııalardyń top-menedjmentimen, iskerlik qaýymdastyqtarmen tanysasyz. Sizde mańyzdy kollaborasııalardy iske asyrý múmkindikteri paıda bolady. Qazirdiń ózinde seriktestik jelińizdi keńeıtip, al erteń tutynýshylar bazasyn arttyrýdyń joldaryn jasap qoıdyq. Eń bastysy – óz bıznesińizdi halyqaralyq deńgeıge shyǵaryp, damytasyz», deıdi Alına Abdrahmanova.
MVA mektepteri oqytý sapasyna kepildik beretin halyqaralyq akkredıtteýden ótken. MVA baǵdarlamanyń naqty maqsaty – basshynyń tájirıbesin qurylymdap, onyń belgili bir qalyptasqan júıesin jasaý. Bul bıznesti daıyn model boıynsha basqarýdy jeńildetedi jáne qajet bolǵan jaǵdaıda ózgeristerge beıimdelýge kómektesedi. Saıyp kelgende, MVA – eń kútpegen mindetterdiń shyǵarmashylyq jáne eń tıimdi sheshimderin tabýdy úırený.
Aıta keterligi, KAZGIýÝ bıznes-mektebiniń oqytýshylarynyń qatarynda halyqaralyq kompanııalardyń qazirgi basshylary men kásipkerleri bar. Oqytýshylar quramynyń jartysy – sheteldik professorlar, sarapshylar men praktıkter. Oqytýshylardyń shamamen 60 paıyzy doktorlyq dárejege ıe, kóbi ǵylymı zertteýlermen aınalysady, is júzinde barlyq oqytýshylar Cambridge, Harvard, Oxford nemese Berkeley sııaqty sheteldik jetekshi joǵary oqý oryndarynda bilim alǵan.
«Bizdiń qoǵamymyzda barlyq MVA baǵdarlamalary eskirgen degen túsinik qalyptasqan. Biraq bizdiń KAZGIýÝ bıznes-mektebiniń úlgisinde bul kózqarasty joıýǵa bolady, sebebi bizdiń baǵdarlamalarymyz tez ózgeretin tendensııalarǵa beıimdeletin modýlderin usynady. Eger MVA atyn jamylǵan ýnıversıtetter týraly aıtar bolsaq, olar 500 000 teńge tólep, qysqa merzimde búkil baǵdarlamadan ótýdi ǵana emes, sonymen qatar bir jyl ishinde, tipti eki jyl buryn bekitiletin baǵdarlamalardy da birden ótýdi usynady. Qazirgi ýaqytta bızneske baılanysty uzaq merzimdi baǵdarlamalardy qurý paıdasyz, óıtkeni trendter kún saıyn ózgerip jatyr.
Taǵy eskeretin jaıt, reıtıngilik, joǵary deńgeıli ýnıversıtetterdegi MVA quny arzan bolýy múmkin emes. MVA – ShABLONDYQ OQYTÝ EMES, bul - oqytýshylarmen jáne toptas stýdenttermen ózara qarym-qatynastar. Kóptegen arzan baǵdarlamalar kásipkerlerge vıdeobeınege jazylǵan kýrstardan ótýdi usynady. Sapaly bıznes-bilim berý joǵary bilikti sarapshylarmen tikeleı ózara qatynastan quralǵan. Sáıkesinshe, bul arzan bolmaıdy», deıdi Alına Abdrahmanova.
MVA – stýdentten ártúrli daǵdylardy damytýdy talap etetin, ony bıznestiń málim de beımálim tustaryna tereń boılatatyn keshendi tásil. Onyń bir kúndik kýrstardan aıyrmashylyǵy – bıznestiń bir salasyn ǵana qamtymaı, kásipkerlikke jan-jaqty kózqaraspen qaraýǵa múmkindik beredi.
Kassır, marketolog, dırektor jáne HR qyzmetterin bir adam atqarýdy toqtatqan kezde basshy ózge adamdardy jumysqa alýdy bastaıdy jáne osy sátten bastap komanda qurylyp, bıznes uıymǵa aınalady. Kez kelgen uıymdy júıeli túrde basqarý kerek, bul jeke bıznes nemese ulttyq kompanııa bolsa da esh aıyrmashylyq joq. Sondyqtan, MVA jeke bıznes basshylaryna ony júıeleý, masshtabtaý jáne jańa deńgeıge shyǵarý úshin qajet.