Pedagogter endi biliktiligin 5 jylda emes, 3 jylda bir ret arttyrýǵa mindetti bolmaq. Muǵalim tapshy óńirlerge konkýrstan ótip barǵan bilikti kadrlarǵa eki ese jalaqy tólenedi. Oqýshylar IV toqsandy oflaın oqıdy. Bıyl jyl sońyna deıin 6 jasqa tolatyn balalar 1-synypqa bara alady. Mamandandyrylǵan mektepterge irikteý konkýrsy elektrondy formatta ótedi. Orta bilim salasyna qatysty osy jáne ózge de jańalyqtar jaıynda Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte aıtyldy.
Muǵalimder biliktiligin arttyrýǵa yntaly
Bilim jáne ǵylym mınıstrligi janyndaǵy Mektepke deıingi jáne orta bilim komıtetiniń tóraıymy Gúlmıra Karımova pedagogterdiń biliktiligin arttyrýǵa qatysty ózgeriske toqtaldy.
«Memleket basshysy Q.Toqaevtyń Joldaýdaǵy tapsyrmasy negizinde pedagogterdiń biliktiligin keminde úsh jylda bir ret arttyrý normasyn engizý boıynsha zań jobasy ázirlendi jáne qazirgi ýaqytta zań jobasy Parlament Senatynda qaralyp jatyr. Muǵalimderdiń biliktiligin arttyrýdyń 3 jyldyq modelin engizý halyqaralyq tájirıbege, TALIS zertteýleriniń nátıjesine negizdelgen. Damyǵan elderdiń halyqaralyq tájirıbesin qarastyrsaq, Sıngapýr, Fınlıandııa sııaqty elderde biliktilikti arttyrý jylyna kem degende bir ret, al Reseı Federasııasynda keminde úsh jylda bir ret júzege asyrylady. Atalǵan zań jobasy budan bólek jalpy statıstıkalyq zertteýlerdiń nátıjelerine de súıenip ázirlendi. TALIS halyqaralyq zertteýinde qazaqstandyq pedagogterdiń 87 paıyzy biliktilikti kásibı damý boıynsha is-sharalarǵa qatysýdyń pedagogıkalyq praktıkaǵa oń áseri baryn kórsetken», deıdi G.Karımova.
Spıkerdiń sózine súıensek, jas muǵalimderdiń 70 paıyzy kásibı deńgeıiniń jetkiliksizdigin aıtyp, biliktiligin úsh jylda bir ret arttyrýdy qalap otyr. Sondaı-aq muǵalimderdiń jyl saıyn úzdik ustazdardyń sabaqtaryna, konferensııalarǵa, arnaıy sezderge qatysýy da ynta retinde olardyń bolashaqtaǵy biliktiligin arttyrýǵa úlken serpin bolady.
Senat atalǵan zań jobasyn qabyldasa, pedagogter endi biliktiligin 5 jylda emes, 3 jylda bir ret arttyrýǵa mindetteledi.
Muǵalim tapshylyǵyn joıýǵa arnalǵan baǵdarlama ázirlendi
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes muǵalimder tapshy óńirlerge úzdik pedagogterdi tartý kózdelgen. Qazirgi kezde arnaıy baǵdarlama jobasy ázirlendi. Mınıstrlik ókiliniń málimdeýinshe, júrgizilgen zertteýdiń nátıjesinde Atyraý, Mańǵystaý, Almaty jáne Túrkistan oblystarynda pedagogter tapshylyǵy anyqtaldy. Jalpy, statıstıkalyq zertteýler jáne PISA-2018 zertteýiniń, sondaı-aq Ulttyq biryńǵaı testileýdiń nátıjeleri atalǵan óńirlerde bilim sapasynyń da tómen ekenin kórsetken. Sondyqtan osy ındıkatorǵa súıenip, arnaıy joba ázirlendi.
«Joba mamyr-maýsym aılarynda iske asyrylady. Qazirgi tańda osy 4 óńirde úılestirý keńesteri men BǴM janynan komıssııa quryldy. Oǵan Ulttyq bilim akademııasynyń, «О́rleý» biliktilik ortalyǵynyń jáne Nazarbaev zııatkerlik mektepteri ortalyqtarynyń qyzmetkerleri endi. Búginde atalǵan óńirlerde jumys isteýge nıetti muǵalimderden ótinishter kelip túsip jatyr. Olarǵa birneshe talap qoıylady. Eń bastysy, joǵary pedagogıkalyq bilim nemese kásibı joǵary bilimniń bolýy. Ekinshiden, olar konkýrsqa qatysyp, testten ótýge mindetti. Sodan keıin esse jazady jáne konkýrsqa qatysqan adamdarmen dıalog retinde suhbat ótkiziledi. Bul kezeńderden súrinbeı ótken adamdar osy 4 óńirge jiberiledi. О́ńirlerge baryp jumys isteıtin muǵalimderdi yntalandyrý úshin olardyń eńbekaqylary 2 esege ósedi, kommýnaldyq tólemder men baspana jaldaý aqysy óteledi. Sonymen qatar konkýrstan ótken muǵalimder úshin aldyn ala 4 aptalyq qaıta daıarlaý kýrstary ótkiziledi. Olarmen turaqty baılanys ornatylyp, sheberlik synyptary, vebınarlar onlaın-offlaın formatta uıymdastyrylyp turady», dedi komıtet basshysy G.Karımova.
Oqýshylar mektepke tolyǵymen oralady
IV toqsan búginde barlyq bilim berý uıymdarynda shtattyq formatta bastaldy. Bıyl 24 naýryzda Premer-Mınıstrdiń orynbasarynyń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda koronavırýs ınfeksııasy taralýynyń aldyn alý jónindegi Vedomstvoaralyq komıssııanyń otyrysy ótti. Eldegi epıdemııalyq jaǵdaıdyń turaqtanýyn eskere otyryp, Vedomstvoaralyq komıssııa bilim berý uıymdarynda oqytýdyń kabınettik júıesine kóshýge ruqsat berý týraly sheshim qabyldady.
«Úshinshi toqsandaǵy kanıkýldyń bir aptaǵa uzartylýyna baılanysty ótkizilmegen taqyryptar mindetti túrde IV toqsanda ótkiziledi. Jalpy, barlyq orta bilim berý uıymynda IV toqsan uıymdasqan túrde bastaldy. Oqý toqsanynyń uzaqtyǵy – 8 apta. Oqý jyly dástúrli túrde bıylǵy 25 mamyrda aıaqtalady. Mektep basshylary bilim berý uıymdarynda qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardyń qatań saqtalýyn qamtamasyz etedi», dedi mınıstrlik ókili.
Bıyl 1 sáýirde birinshi synypqa ótinimder qabyldaý bastalady. Balanyń ata-anasynan nemese zańdy ókilinen erkin nysandaǵy ótinish, emhanadan 026/ý-3 jáne 063/ý nysanyndaǵy anyqtamalar, sondaı-aq týý týraly kýáliktiń kóshirmesi jáne 3h4 eki fotosýret talap etiledi.
«Basqa eshqandaı qujattar qajet emes. Keıde qońyraý shalyp, PIK-ten nemese jumys ornynan anyqtama surap jatqanyn aıtady. Bul anyqtamalar qajet emes. Mektepke qabyldaý úshin 4 qujat qana qajet. 2022-2023 oqý jylyna arnalǵan boljam boıynsha oqýshylar sany artyp keledi. Birinshi synyptarǵa 420 myńǵa jýyq bilim alýshyny qabyldaý josparlanyp otyr», dedi G.Karımova.
Taldaý kórsetkendeı, ata-analardyń 80%-y elektrondy túrde jumys istegendi jón kóredi. Sondyqtan ótinimder Egov.kz elektrondy úkimettiń veb-portaly arqyly da qabyldanady. Aıta keteıik, birinshi synypqa týǵan kúni jeltoqsan aıynyń sońynda bolatyn balalar da bara alady.
Brıfıngte sóz alǵan ekinshi spıker, «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń dırektory Tımýr Nurkeshov konkýrstyq irikteý elektrondy formatta ótetinin aıtty.
2022-2023 oqý jylyna mamandandyrylǵan bilim berý uıymdaryna qabyldaý konkýrsy daryndy balalarǵa arnalǵan 71 mektepte ótedi. Úmitkerlerdiń qujatyn qabyldaý merzimi naýryzdyń sońynda aıaqtaldy. Qujat qabyldaý www.qabyldau.daryn.kz portaly arqyly júrgiziledi. Al konkýrs «Daryn» ortalyǵy bekitken kestege sáıkes 15-30 sáýir aralyǵynda ótedi.
«Mamandandyrylǵan bilim beretin uıymdary 5, 6, 7-synyptyń oqýshylaryn qabyldaıdy. 5-synyp oqýshylary matematıkadan jáne logıkadan 30 suraqqa, oqý saýattylyǵynan 10 suraqqa jaýap beredi. Testileýge bólingen ýaqyt – 60 mınýt. 6-synyp oqýshylary 90 mınýtta 60 suraqqa jaýap beredi. Matematıka jáne logıkadan – 35, oqý saýattylyǵynan – 15, Qazaqstan tarıhynan 10 suraqqa jaýap beredi. 7-synypqa túsýshiler 75 suraqqa jaýap beredi, matematıka jáne logıkadan – 55, oqý saýattylyǵynan – 10, Qazaqstan tarıhynan 10 suraq qoıylady. Testileýge bólingen ýaqyt – 120 mınýt. Respýblıka boıynsha 134 mamandandyrylǵan uıym bar», dedi T.Nurkeshov.
Ortalyq ókiliniń aıtýynsha, «Myń bala» olımpıadasynyń qorytyndysy boıynsha, aýyl mektepteriniń oqýshylaryna 10% kvota bólinedi. Mamandandyrylǵan mektepte bilim alatyn bastaýysh synyp oqýshysy orta mektepke emtıhansyz ótedi. Irikteý konkýrsy elektrondy formatta ótkiziledi. Oqýshylardy mamandandyrylǵan mektepterge qabyldaýdyń ashyqtyǵyn qadaǵalaý úshin elektrondy platformanyń kómegimen proktorıng júıesi qoldanylady. Ǵımaratta, aýdıtorııalarda jáne konkýrstyq irikteý ótkiziletin oryndarda beınebaqylaý ornatylyp, aýdıojazba júrgiziledi.
«Úmitkerlerdiń qujatyn qabyldaý osy jyldyń 1 naýryzy men 1 sáýiri aralyǵynda www.qabyldau.daryn.kz portaly arqyly júrgiziledi.