Otandyq bıtýmnyń sapasy tekserilýde

Aqtaýdaǵy bıtým zaýytynyń alǵashqy ónimi respýblıkalyq mańyzy bar Shetpe – Beıneý tas jolynyń qurylysyna jetkizildi

Daıyn ónimniń sapasy men jóneltimi, ony ishki naryqqa jetkizý, tutynýshylar men bıtým naryǵyndaǵy barlyq qatysýshylardyń tilek-usynystary birden eki – Munaı jáne gaz, Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrlikteri ókilderiniń qatysýymen Aqtaý qalasynda ótken jınalysta talqylandy. Aqtaý bıtým zaýytyna Mańǵystaý, Pavlodar, Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystarynan tutynýshylar keldi. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń memlekettik baǵdarlamasy aıasynda iske asyrylǵan Bı­tým zaýytyn byltyrǵy jyl­dyń jeltoqsan aıyn­da telekópir arqyly Elba­sy­nyń ózi qosqan bolatyn. Munaı jáne gaz vı­se-mınıstri Maǵzum Myr­za­ǵalıevtiń aıtýynsha, elimizde teńdesi joq kəsiporyn jol qu­rylysy aldynan jańa kók­jıekter ashady. Onyń joǵary sapaly ónimderi Qa­zaqstan ǵana emes, shetel­derge de eksportqa shyǵa­ry­latyn bolady. Zaýyt jyl saıyn 400 myń tonnadaı jol bıtýmdaryn, sondaı-aq, 255 myń tonna benzın-dı­zel fraksııasy men 259 myń tonna vakýýmdyq gazoıl shyǵarady, – dep má­lim­dedi M.Myrzaǵalıev. Teh­nologııalyq júıeler jón­de­lýden ótkennen keıin kózdelgen sapa kór­­setkishterine qol jetki­zil­di. О́nim sapasy bıtým markalary boıynsha Qazaq­stannyń standarttyq talap­taryna saı keledi, deıdi «KPI» AQ basqarma tóraǵa­synyń birinshi orynbasary Serik Baıseksenov. Bıtým shyǵarýdyń árbir satysynda barlyq munaı ónimderiniń túrleri boıynsha synaýlar ótkizilgen bolatyn. Onyń sapasyn Qazaqstan boıynsha birneshe zerthanalar dáleldedi, olar­dyń ishinde táýelsiz sapa zert­teý ortalyqtarynyń bir­qatary bar. Qazaqstan buryn negi­zinde shıkizattyq baǵyttarǵa ba­symdylyq bergen. Táýel­sizdik alǵannan beri elimizde munaı óndeýdegi tuńǵysh zaýyt Aqtaý qalasynda salyndy. Bul zaýytta aýyr joǵary parafındi munaıdy óńdeýge barlyq múmkindikter bar. Ol munaıdyń osy bir túri – bıtým shyǵarý úshin salynǵan. Osyndaı zaýyttyń qurylysy Keńes Odaǵy kezinde josparlanǵan bolatyn. Alaıda, bul joba tek byltyrǵy jyly ǵana iske asyryldy. Jańa ón­di­ris plastıkalyq massa zaýytynyń ornynda tur­ǵyzyldy. Ol zaýyt bu­ryn­ǵy qalpyna keltiril­me­se de, onyń daıyn ınfra­qu­ry­lymyn paıdalaný múm­kinshiligi boldy. Búgingi tańda Aqtaýdaǵy bıtým zaýyty ónimniń bi­rinshi partııasyn shyǵara bastady. Joba boıynsha bıtýmdy temirjol sısternalaryna quıý qarastyrylmaǵan. Bıtým bıg-beg dep atalatyn syıym­dy qaptarǵa bólshektenetin bolady. Bul ózindik noý-haý bolyp tabylady. Ázirshe, birde-bir zaýyt bıtýmdy qap­pen tasymaldamaıdy. Bunyń artyq­shylyǵy – saqtalý merziminde, bıtým qan­sha kerek bolsa, sonsha saqtalady. Búgingi tańda shamamen 4,5 myń tonna bıtým bıg-beg dep atalatyn syıymdy qaptarǵa syǵymdalǵan. Daıyn ónimdi satýdy jol quıylmaly estakadadan bastadyq, qazirgi tańda 450 tonna tıep qoıyldy. Otyz myń tonna alynǵan munaıdan zaýyt 7, 5 myń tonna bıtým aldy. Bul jobalyq kórsetkishke sáıkes keledi. Al zaýyttyń jobalyq qýaty – mıllıon tonna munaıdy óńdeý. Jyl sońynda zaýyt shıkizattyń osynshama kólemin óńdep shyǵaratynyna ýáde beredi. Buryn Qazaqstan naryǵynyń 60 paıyzyn Reseı bıtýmy quraıtyn. Alaıda, qazirgi tańda Reseıde qurylystyń artýyna baılanysty ol eksportqa shyqpaıdy. Sondyqtan, jańa zaýyttardyń paıda bolýy oryndy jáne osy 3 qazaqstandyq «bıtým gıganttary» respýblıkanyń qajettilikterin bolashaqta tolyq jappaq.   Mereke ALMASOV.