Qoǵamdyq kelisimdi jáne saıası turaqtylyqty qamtamasyz etý – Qazaqstannyń táýelsiz memleket retindegi damýynyń asa mańyzdy sharty bolyp tabylady.
Batyr babamyz Baýyrjan Momyshuly aıtqandaı «Tártipke baǵynǵan qul bolmaıdy». Elimizde qoǵamdyq turaqtylyqtyq saqtalýy kemel bolashaqtyń kepili desek, artyq emes.
Olaı bolsa, oblysymyzda qoǵamdyq turaqtylyq pen tártiptiń saqtalýyna memlekettik organdar men qatar onyń árbir turǵyny óz úlesin qosýy qajet.
Buqaralyq aqparat quraldarynan kórip júrgendeı keıingi jyldary elimizde jekelegen azamattar men toptardyń zańsyz mıtıngi, sherýler ótkizip, nátıjesinde tıisti jaýapqa tartylyp júrgeni belgili.
Elimizdiń ishki tutastyǵyn buzyp, el birligin búldirgisi keletin kúshterdiń sózderine qulaq asyp, aıtaqtaýyna ilesetin jandarda az emes.
Osyndaı keleńsiz jaǵdaılarǵa tap bolmaý úshin turǵyndar ózderiniń beıbit jınalystar men mıtıngiler ótkizý tártibin jáne konstıtýsııalyq quqyqtary men qatar zańmen belgilengen mindetterin bilip júrgeni abzal.
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 32-babyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary beıbit ári qarýsyz jınalýǵa, jınalystar, mıtıngiler men demonstrasııalar, sherýler ótkizýge jáne tosqaýyldarǵa turýǵa haqyly. Bul quqyqty paıdalaný memlekettik qaýipsizdik, qoǵamdyq tártip, densaýlyq saqtaý, basqa adamdardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý múddeleri úshin zańmen shektelýi múmkin.
Qazaqstan Respýblıkasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynda beıbit jınalystar, mıtıngiler, sherýler, pıketter jáne demonstrasııalar uıymdastyrý men ótkizý tártibi týraly» Zańy 2, 3 jáne 4-baptarynyń talaptaryna sáıkes, jınalys, mıtıng, sherý, pıket nemese demonstrasııany tek jergilikti atqarýshy organnyń ruqsaty negizinde ótkizýge bolady.
Jınalys, mıtıng, sherý, pıket nemese demonstrasııa ótkizý týraly ótinish ony ótkizýdiń belgilengen datasynan keminde on kún buryn jazbasha nysanda jergilikti atqarýshy organǵa beriledi. О́tinishte sharany ótkizý maqsaty, nysany, ótkiziletin jeri nemese qozǵalys marshrýttary, onyń bastalatyn jáne aıaqtalatyn ýaqyty, qatysýshylardyń yqtımal sany, ýákilderdiń (uıymdastyrýshylardyń) jáne qoǵamdyq tártiptiń saqtalýyna jaýapty adamdardyń tegi, aty, ákesiniń aty, olardyń turatyn jáne jumys isteıtin jeri, ótinishtiń berilgen datasy kórsetiledi.
Jergilikti atqarýshy organy ótinishti qaraıdy jáne ótinishte kórsetilgen sharanyń ótkiziletin ýaqytynan keminde bes kún buryn ýákilderge (uıymdastyrýshylarǵa) qabyldanǵan sheshim týraly habarlaıdy.
Eger ótinish berilmegen bolsa nemese tyıym salý týraly sheshim shyǵarylsa, sondaı-aq azamattardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tónetin, qoǵamdyq tártip buzylatyn jaǵdaıda jınalystar, mıtıngiler, sherýler, pıketter men demonstrasııalar jergilikti atqarýshy organ ókiliniń talap etýi boıynsha sózsiz toqtatylýǵa tıis. Jergilikti atqarýshy organ ókiliniń talabyn oryndaýdan bas tartylǵan jaǵdaıda onyń nusqaýy boıynsha ishki ister organdary jınalysty, mıtıngini, sherýdi, pıket qoıýdy jáne demonstrasııany toqtatý jóninde qajetti sharalar qoldanady.
Sonymen birge, jınalystardy, mıtıngilerdi, pıketterdi, sherýlerdi jáne demonstrasııalardy uıymdastyrý nemese ótkizý tártibi týraly Qazaqstan Respýblıkasy zańdaryn buzǵany úshin «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Kodekstiń 373-babynda jáne egerde bul áreketter azamattar men uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerine eleýli zııan kelgen jaǵdaıda Qylmystyq Kodekstiń 334-babynda qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan.
Sondyqtan, jınalystar, mıtıngiler, sherýler, pıketter men demonstrasııalar ótkizgen jaǵdaıda atalǵan zań talaptaryn qatań saqtaý qajettigin eske salamyn.
Rýslan Jaqsylyqov,
Qyzylorda oblystyq prokýratýrasynyń bólim prokýrory, 2 synypty zańger.