• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 21 Sáýir, 2022

Shoqan murasy dáripteldi

470 ret
kórsetildi

Búgingi qoǵam, ásirese jastar ǵalym, aǵartýshy, folklortanýshy Shoqan Ýálıhanovtyń Orta Azııa jáne Shyǵys Túrkistan halyqtarynyń tarıhy men mádenıetin zertteýdegi mıssııasy – qazaq halqynyń ekonomıkalyq, saıası jáne mádenı ıntegrasııada álemdik etno-saıası qoǵamdastyqqa qosqan orasan zor eńbegi ekenin jaqsy bilýge tıis. Osy oraıda ǵalymnyń ǵylymı jańalyqtary, ustanymy men eńbekteri ári qaraı tereń zertteýlerdi qajet etedi.

Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń ǵylymı qyz­­metkerleri akademık Serik Seı­­­dý­manovtyń jetekshiligimen «Al­tyn-Emel» artıhektýralyq ke­she­nine issaparmen baryp, Shoqan Ýálıhanov arýaǵyna taǵzym etti. Osy sapar aıasynda «Shoqan – hal­qymyzdan shyqqan aǵartýshy, shy­ǵystanýshy, tarıhshy, etnograf, qazaqtyń uly ǵalymy» ta­qy­rybynda dóńgelek ústel uıym­dastyrylyp, ǵalymdardyń Shan­hanaı aýylyna sapary maz­mundy dıalogtarmen jalǵasyn tapty. Otandyq ǵylymnyń damýy týraly oı qozǵap, Shoqannyń qas qaǵym sátteı qysqa ǵumyryndaǵy shyǵarmashylyǵynyń sáýleli sátterin eske túsirdi.

Instıtýt dırektory S.Seı­dýmanov: «Shoqan eńbekteri men ómiriniń ár sátinen Otanǵa degen zor súıispenshilikti, tabandylyq pen kúresti ańǵaramyz. Bul – onyń ıntellektýaldy murasymen bite qaınasyp ketken elge, jerge degen otanshyldyǵy men azamattyǵynyń úlgisi», dep atap ótti.

Kórnekti ǵalymnyń jekelegen jetistikteri ǵylymı oıdyń saltanatyn ǵana ańǵartyp qoımaı, qazaq halqynyń qundylyqtaryn damytýǵa qosqan úlesin ár kez pash etip otyrady. Onyń aǵartýshylyq, bilim men ǵylymdy damytýdaǵy ıdeıalary, belsendi qyzmeti qoǵam­dyq oı-sanaǵa yqpal etip keledi.

«Qazaqstan Eýrazııa kósh­pen­di­leri órkenıetiniń murageri, kóne tarıhy bar el retinde belgili. Al Eýra­zııa keńistigi árqashan gý­ma­nı­tarlyq ekojúıeniń alańy retinde tanylǵan. Osy turǵydan alǵanda Shoqannyń aǵartýshylyq murasyn jetildirýdiń mańyzy zor. Ǵalymnyń bilim men ǵylymdy damytýdaǵy belsendi ári bostandyqsúıgish ıdeıalary ımperııalyq Re­seıdiń ortalyq saıasatymen sáı­kes kelmegeni málim. Desek te, Sho­qannyń azamattyq tańdaýy men bas ımeıtin ustanymy qoǵamdyq oı-sanaǵa túrtki boldy. Endigi kezekte qaýipsizdikti, eldiń tutastyǵy negizderin saqtaýdy jan-jaqty oı­lanatyn tusta Shoqannyń rýhanı jáne ıntellektýaldyq qa­bil­eti, urpaqtaryna arnaǵan sóziniń tabıǵı qýaty qoǵamǵa popýlızm men marıgınaldy rýhanııatsyzdanýdan arylýǵa yqpal etetine nazar aýdarýǵa tıispiz. Qoǵamnyń jekelegen músheleri tarapynan negizsiz pikirlerdiń aıtylýyna tek shyndyq pen ǵylymı sana negizinde ǵana toıtarys bere alamyz. Al qoǵamda ǵylymnyń rólin arttyrý, ǵylymı bilimdi dáripteý, bilim men iskerlikti nasıhattaý jastardyń sanaly tańdaý jasaýyna múmkindik beretini sózsiz», dedi S.Seıdýmanov.

Ǵylymı ekspedısııa múshe­leri taǵylymdy sapardy uıym­das­ty­rýǵa muryndyq bolǵan mýzeı ákimshiligine alǵys bildire otyryp, M.Tynyshbaev atyndaǵy Al­maty oblystyq tarıhı-ólke­ta­ný murajaıymen aldaǵy ynty­maq­tas­tyq memorandýmy týraly josparlap qaıtty.