Halqymyzdyń qoldanbaly ónerinde ulttyq buıymdar óndirisiniń orny erekshe. Tarıhy kóne ǵasyrlarǵa tán tuskıiz tigý óneri búginde sırep, jádigerlerdi tek mýzeılerden ǵana kezdestirýge bolady.
Á.Qasteev atyndaǵy mýzeıde saqtalǵan tuskıizder óndirisi ártúrli kezeńderge tán. Mýzeıdiń qoldanbaly óner bóliminiń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Natalııa Bajenova «Kóne zamandarda tuskıizder kıizden basylyp, túrli-tústi jiptermen órnektelip, shuǵa, jibek, barqyt, máýiti, taǵy da basqa sııaqty matamen, tipten bylǵarymen kómkeriletin bolǵan. Tuskıiz sándik úshin ǵana emes, qorǵanysh qyzmetin de atqarǵan. Qabyrǵaǵa tuskıizdiń tusyna ańdardyń terisi birge ilinetin bolǵan. Qazirgi kezde zamanaýı kilem óndirisinde tuskıiz termıni sırek qoldanylady. О́tken ǵasyrdyń 50-80 jyldarynda ulttyq sıpattaǵy ıntererde dekoratıvti buıym retinde, kıiz úılerdiń jabdyǵy retinde paıdalanylyp kelgen», deıdi.
Mýzeı jádigerleriniń ishinde HH ǵasyrdyń basynda Semeı óńiriniń turǵyny Marııam Ilakova tikken tuskıiz eriksiz nazar aýdartady. Qundy jádiger tabıǵı marjan tastarmen órnektelgen. Jipteı esilgen temirmen órilip, ásemdelgen bul buıymnyń kóz tartatyn taǵy bir qupııasy, tuskıizdi Marııam Ilakova óz sáýkelesinen toqyǵan. Anadan qyzyna mura retinde beriletin sáýkeleni ıesi qandaı da bir sebeptermen ótpeli kezeńderde saqtap qalý úshin, sógip, ondaǵy buıymdardy tuskıiz betine basqan. Natalııa Bajenova tuskıizdi «Túrli-tústi gúlderdi terip kelip, mata ústine qondyra salǵandaı áser beredi. Qara, qyzyl barqyttyń úılesimi ashyq tústi marjandarmen úılesim taýyp, qoldan tigilgen gúlder sımmetrııa zańyn saqtaı otyryp saltanat quryp tur», dep sıpattaıdy. Rasynda da sham jaryǵymen shaǵylysqan tabıǵı marjan tastar tuskıiz betinde túrli-tústi reńkte gúldi órnekter salyp jarqyraı, mamyr aıynyń lebindeı, jyp-jyly kóńil kúı syılaıdy.
ALMATY