Ortalyq Azııada joǵary bilim aımaǵy qurylady

Forýmda sóz sóılegen Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aıma­ǵam­betov Ortalyq Azııanyń joǵary oqý oryndary baılanysty nyǵaıta otyryp, sapaly zertteýler júrgizý, ınnovasııalardy engizýdiń mańyzyn atap ótti. Mınıstr atap ótkendeı, elimizdegi 14 joǵary oqý orny álemdik reıtıngten oryn alǵan. Búginde Qazaqstan – Bolon prosesiniń belsendi qatysýshysy.

Forýmdy ótken jyly qol qoıylǵan Túrkistan deklarasııasynda kórsetilgen josparlardy júzege asyrýǵa yqpal etedi dep baǵalaǵan A.Aıma­ǵambetov: «Negizgi maqsat – óńirlik deń­geı­de yntymaqtastyqty nyǵaıtyp, aımaqta birtutas keńistik qurýǵa múmkindik beretin Orta­lyq Azııa joǵary bilim aımaǵyn qurý», dep atap ótti. Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl Qazaqstan Chehııamen birge Bolon prosesin Basqarý tobyna (BFUG) teń tóraǵalyq etýde. Forým barysynda Qazaqstanda BFUG ókildigin ashý máselesi kóterildi. Bul Eýropa men Ortalyq Azııa el­deri arasyndaǵy joǵary bilim salasyndaǵy árip­testikti kúsheıtýge jáne Bolon prosesi qaǵıdat­taryn óńirde taratýǵa múmkindik beredi.

«Biz aýqymdy reforma júrgizip, joǵary oqý oryndaryna akademııalyq, basqarýshylyq jáne qarjylyq derbestik berdik. Korporatıvtik basqarý júıesi sátti engizildi. Joǵary oqý oryndary kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamdarǵa aýysty. Dırektorlar keńesi quryldy. Osy jáne basqa da kóptegen reforma Qazaqstannyń joǵa­ry oqý oryndarynda bilim berý sapasyn jaq­sartýda sheshýshi ról atqardy», dep atap ótti A.Aıma­ǵambetov. Sondaı-aq ol Ortalyq Azııa óńiri el­deriniń 150 stýdenti úshin «Ál-Farabı» maman­dyǵy men baǵdarlamasyn daıarlap, sondaı-aq PhD baǵ­darlamalary boıynsha granttar bólý máse­le­sine toqtaldy. О́ıtkeni Ortalyq Azııa stýdent­teriniń birikken odaǵyn qurý máselesi asa ózekti.

Ortalyq Azııa ýnıversıtetteri rektorlarynyń I forýmy ýnıversıtetaralyq baılanys ornatyp, tájirıbe almasý alańy retinde suranysqa ıe bolatynyna senim bildirgen О́zbekstan Joǵary jáne orta arnaýly bilim mınıstriniń birinshi orynbasary Komıljon Karımovtyń aıtýynsha, mundaı is-sharalar, halyqaralyq, óńiraralyq jáne ýnıversıtetaralyq baılanys­ty jandandyrýǵa serpin beredi. Qazirgi tańda О́zbekstannyń da joǵary bilim berý salasynda aýqymdy reformalar júzege asyp jatyr.

Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń basqarma tóraǵasy – rektory Janseıit Túımebaev Orta­lyq Azııadaǵy ǵylymı uıymdar men ýnıversıtetter arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý men ozyq tájirıbe almasý, sondaı-aq forým aıasyndaǵy yqpaldastyqtyń bolashaq urpaqtyń ekonomıkalyq turaqtylyǵy men ómir súrý sapasyna qosatyn úlesi qomaqty ekenine toqtaldy. Osy oraıda J.Túımebaev: «Jýyrda Túrkııanyń Ystanbul qalasynda Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ fılıaly ashyldy. QazUÝ Ortalyq Azııa ýnıversıtetterimen tyǵyz baılanys ornatyp, yntymaqtastyq týraly 30-ǵa jýyq kelisimge qol qoıdy. Osy mamyr aıynyń sońyna qaraı Bishkek qalasynda ýnıversıtetimizdiń kezekti fılıalyn ashý josparlanýda», dep atap ótti.

Búginde ulttyq jáne halyqaralyq deńgeıde moıyndalǵan ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ álem­dik deńgeıdegi zertteý ýnıversıtetine aınalýdy maqsat etip otyr. Osy baǵytta jetildirilgen ǵy­lymı zerthanalar qurylmaq. Ýnıversıtet kam­pýsyn keshendi jańǵyrtý jáne Smart tehnologııalardy qoldaný jumystary iske asýda. QS By Subject jahandyq pándik reıtınginde ýnıversıtettiń bilim berý baǵdarlamalaryn odan ári ilgeriletý stýdentter sanyn arttyrýǵa múmkindik beredi.

Memleketter arasynda bilim, ǵylym yqpal­dastyǵy turǵysynda Qyrǵyz Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń orynbasary Rasýl Abaz­bek ýýlý, Tájik ulttyq ýnıversıtetiniń rek­tory Kobıldjon Hýshvahtzoda jáne basqa da dele­gattar baıandama jasap, onyń keleshegine zor senim artty.

Ortalyq Azııa joǵary oqý oryndary alıansyn qurý týraly memorandým qabyldanyp, eki­jaqty mańyzdy kelisimderge qol qoıý qatysý­shy memleketter ókilderi úshin mańyzdy qadam­dar­dyń birine aınaldy. Sonymen qatar Ortalyq Azııa elderinde qazaqstandyq joǵary oqý oryn­dary­nyń fılıaldaryn ashý múmkindigi talqy­lanyp, basym baǵyttar boıynsha birlesken ǵyly­mı jáne bilim berý jobalary josparyn ázir­leý, oqytýshylar jáne stýdenttermen almasý barysy da taraptar úshin tıimdi yqpaldastyq.

Halyqaralyq shara aıasynda «Jahandyq bá­se­kege qabilettilik, JOO ujymy men stý­dent­teriniń utqyrlyǵy» jáne «Joǵary oqý oryn­da­rynyń sıfrly transformasııasy jáne Ortalyq Azııa elderi zertteý keńistiginiń ıntegrasııasy» taqyrybynda sessııalar ótip, aımaq ókilderi óz tájirıbelerimen bólisti.

ALMATY