Oqý-aǵartý mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Elına Paýlı bala tárbıesi, olarǵa jaǵdaı jasaý sapasy halyqtyń taǵdyry men memlekettiń bolashaǵymen tikeleı baılanysty ekenin aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Onyń aıtýynsha, adamgershilik, rýhanııat, tárbıeniń joǵary deńgeıi bilim berý uıymdarynda balanyń ósip-jetilýiniń barlyq kezeńinde qalyptasady. Ulttyq komıssııanyń múshesi qoǵamdy tolǵandyratyn birneshe máselege toqtaldy.
Birinshi másele pán muǵalimi men synyp jetekshisiniń fýnksııalaryn biriktirýge qatysty. Sarapshynyń aıtýynsha, bul muǵalimderdiń jumysyn qıyndatady.
«О́ıtkeni tárbıe jáne tárbıe prosesteri bir-birimen tyǵyz baılanysty. Al mundaǵy negizgi tetik – muǵalim. Muǵalim – ıdeologııa negizderin júrgizýshi. Qazirde kúrdeli oqý baǵdarlamasy aýyr júktemelerdi qamtıdy. Sondyqtan bizge birqatar negizgi fýnksııadan bosatylǵan synyp jetekshileri nemese mektep tárbıeshileri qajet: mektep oqýshylaryn jumyspen qamtýdy uıymdastyrý jáne olardyń qyzmetin úılestirý; pán muǵalimderimen, psıhologııalyq jáne áleýmettik qyzmettermen, ata-analarmen jáne ákimshilikpen yntymaqtastyq; tabysty oqý úshin ońtaıly jaǵdaı jasaý», dedi ol.
Ekinshi másele – 2019 jyly Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ishki buıryǵymen bekitilgen Bilim berýdiń tujyrymdamalyq negizderi balalardy tárbıeleýdiń strategııalyq qujaty emes. 2011 jyldan beri balalarǵa arnalǵan strategııalyq qujat joq: ne «Qazaqstan balalary» memlekettik baǵdarlamasy, ne 2030 jylǵa deıingi Balalar múddeleriniń tujyrymdamasy, ne 2030 jylǵa deıingi Balalardyń ulttyq is-qımyl jospary bul máseleni qamtymaıdy.
Úshinshi másele – ata-analardy alańdatyp otyrǵan ınternet pen BAQ-tyń jaǵymsyz kontentine qatysty. Balalar arasyndaǵy zorlyq-zombylyq pen qatygezdik oqıǵalary BAQ pen áleýmettik jeliler arqyly qoǵamdy alańdatýda. Buqaralyq aqparat quraldary oqıǵalarǵa qatysty materıaldy kórsetýdi qaıta baǵdarlap, ómirimizge jaǵymdy kontent enýi kerek. Balalar eresekterge arnalǵan mazmundy tutynýda, osy qaýipti úrdiske shekteý qoıý qajet. Elimizde kıberbýllıngke qatysty zańǵa ózgerister engizildi. Balalar jylynyń is-sharalar jospary aıasynda qaýipsiz ınternetti engizýge erekshe mán berilip otyr. Osyǵan oraı jıynda BAQ-tyń óz jaýapkershiligi deńgeıinde Sıngapýr tájirıbesine súıene otyryp, balalar senzýrasyn engizý máselesi sóz boldy.
Tórtinshi másele mektepten tys uıymdardyń azdyǵyna qatysty. Elimizde áli kúnge deıin qosymsha bilim berý uıymdary jelisiniń standarty joq. Mysaly, 50 myń balaǵa arnalǵan oqýshylar saraıy, tehnıkalyq shyǵarmashylyq mektepter, óner jáne mýzyka mektepteri, jas týrıster stansııalary men jas natýralıster stansııalary, t.b. qansha bolýy kerek? Qosymsha bilim berý uıymdarynyń jelisin keńeıtý balalardyń shyǵarmashylyq, sporttyq jáne zııatkerlik áleýetin iske asyrýdyń qajettiligine aınalady. Búgingi jas urpaq gıperaktıvti, ambısııaly, aqparatty jyldam qabyldaıdy. Bul áleýetti jaqsylyqqa damytýǵa, ıgi isterge qaraı paıdalanýǵa bolady. Oń tájirıbe bar. Bıylǵy 5 aıda 743 pikirsaıys klýby ashylyp, respýblıka boıynsha bul kórsetkish 5905-ke jetken.
«Biraq bul san turǵyndar sanynyń áralýandyǵyna jáne aýyldarda qosymsha bilim berý úshin tıisti ınfraqurylymnyń bolmaýyna baılanysty áli de jetkiliksiz. Bálkim, osyndaı mekemelerdegi júktemeni retteıtin standart kerek shyǵar, al jergilikti bılik balalarǵa arnalǵan qosymsha úıirmeler men seksııalar ashýǵa basymdyq bergeni jón», dedi komıtet ókili.
Aıana Toǵanbek